Zaterdag 16/10/2021

NieuwsKlimaatzaak

Vzw Klimaatzaak krijgt gelijk van rechtbank van eerste aanleg: Belgisch milieubeleid schendt mensenrechten

Stijn Meuris, Nic Balthazar en Francesca Vanthielen, drie van de oprichters van vzw Klimaatzaak. Beeld Marco Mertens
Stijn Meuris, Nic Balthazar en Francesca Vanthielen, drie van de oprichters van vzw Klimaatzaak.Beeld Marco Mertens

De Belgische overheden zijn nalatig geweest in hun milieubeleid. Dat heeft de Franstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel beslist, zo meldt de vzw Klimaatzaak op Twitter. ‘De rechters oordelen dat het Belgische klimaatbeleid de wettelijke zorgplicht en de mensenrechten schendt.’

De vzw stapte in 2015 naar de rechter om de Belgische overheden te dwingen de gemaakte beloftes rond de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen te respecteren. De klagers meenden dat de overheden de mensen- en kinderrechten schenden omdat ze de engagementen die ze opnamen op Europees en op mondiaal niveau niet respecteren en zo de burgers in gevaar brengen.

De rechtbank heeft hen nu grotendeels gelijk gegeven. Niet alleen de klacht van de vzw Klimaatzaak werd ontvankelijk verklaard, maar ook die van de 58.000 mede-eisers.

“Dat is baanbrekend”, zegt advocate Carole Billiet van het kantoor Equal Partners, dat optrad voor de vzw. “De rechtbank aanvaardt dat deze mensen een rechtstreeks en persoonlijk belang hebben. Dat hebben zelfs de Nederlandse en Duitse rechtbanken in gelijkaardige zaken niet gedaan.”

Lees ook:

David Van Reybrouck over de klimaatzaak: ‘Ik hoop dat we verliezen

Francesca Vanthielen en Sarah Tak: ‘Rechters kunnen klimaatbeleid afdwingen

Daarnaast heeft de rechtbank geoordeeld dat de federale overheid en de drie gewesten gezamenlijk niet gehandeld hebben als een normale en voorzichtige overheid in dezelfde situatie zou gedaan hebben, gaat meester Billiet verder: “De federale staat en de drie gewesten zijn dus gezamenlijk en individueel verantwoordelijk, en dit ondanks de complexe Belgische staatsstructuur.”

Het vonnis stelt ook vast dat de overheden met het huidige ondermaatse klimaatbeleid artikels 2 en 8 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens schenden. Die artikels gaan over het ‘recht op leven’ en het ‘recht op eerbiediging van privé-, familie- en gezinsleven’.

De vzw had geëist dat de rechtbank concrete reductiedoelstellingen zou vastleggen, waarbij België in 2025 minstens 42 procent minder broeikasgassen zou uitstoten, en in 2030 minstens 55 procent. “Daar is de rechtbank niet op ingegaan omdat dat volgens haar in strijd zou zijn met de scheiding der machten”, aldus nog de advocate.

Hefbomen

Federaal minister van Klimaat Zakia Khattabi (Ecolo) respecteert de uitspraak van het Hof over het Belgische klimaatbeleid. Ze wijst erop dat het gaat om een veroordeling in rechte, zonder financiële of juridische gevolgen. Het neemt niet weg dat de federale regering de ambitie heeft om “meer te doen”, klinkt het in het mededeling.

De regering zal volgens de minister “alle federale hefbomen” aanwenden om de Europese uitstootdoelstellingen tegen 2030 te halen en tegen 2050 klimaatneutraal te zijn. Ze wil er ook op toezien dat de transitie sociaal rechtvaardig is. “Laten we ons klimaatbeleid niet in handen van de rechtbanken leggen, laten we onze verantwoordelijkheid nemen”, besluit ze.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234