Donderdag 28/01/2021

Opinie

VW-schandaal trekt politieke geloofwaardigheid in twijfel

"De gemanipuleerde emissietests werpen een schaduw over het Europese leiderschap inzake milieuwetgeving", meent Biedenkopf.Beeld Getty

Katja Biedenkopf doceert Europese politiek en milieustudies aan de KU Leuven.

Het gaat al lang niet meer gewoon om Volkswagen. Het bedrog van de automaker heeft een tsunami aan vervolgdebatten losgemaakt. Andere automerken hebben ook met hun emissietests gesjoemeld. De implicaties voor de politiek zijn nog niet duidelijk. Het is alleszins duidelijk dat de geloofwaardigheid van sommige politieke beslissingen op de wip staat, niet alleen in België maar ook binnen de Europese Unie.

In België heeft Hermes Sanctorum van Groen de milieu-effectenrapporten (MER) van talrijke infrastructuurprojecten in twijfel getrokken. "Heel ons milieubeleid is gebaseerd op foutieve cijfers", schreef hij op Twitter. Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) blijft beweren dat er geen consequenties zijn voor projecten zoals het geplande winkelcentrum Uplace. Dit debat over de gevolgen van het Volkswagen-schandaal toont aan hoe belangrijk correcte wetenschappelijke cijfers zijn.

Transparantie over de bronnen en verwerking van data is ook belangrijk vanuit democratisch oogpunt. Als het niet duidelijk is in welke mate rapporten en politieke beslissingen op theoretische of reële cijfers gebaseerd zijn, kunnen ze niet geverifieerd worden. De bevolking kan haar verkozen overheid niet ter verantwoording roepen.

Het Volkswagen-schandaal heeft ook op Europees vlak nieuwe vragen opgeworpen. De Europese Unie portretteert zichzelf graag als leider in milieu- en klimaatbeleid. Haar wetgeving is op vele vlakken ambitieuzer dan die van de rest van de wereld. Maar het Volkswagen-schandaal heeft nu de uitvoering van haar autoregelgeving geopenbaard voor wat ze is: laks. EU-wetgeving over emissielimieten voor personenauto's wordt bijgevolg in twijfel getrokken.

Katja Biedenkopf.Beeld rv

Het debat over gemanipuleerde emissietests werpt een schaduw over het Europese leiderschap inzake milieuwetgeving. Wanneer de Unie niet voor eigen deur kan vegen, beschikt ze dan nog over de noodzakelijke geloofwaardigheid om andere spelers de les te lezen? Het ging bij VW weliswaar om de stikstofuitstoot, maar kunnen we na dit schandaal nog vertrouwen dat CO2-emissies nauwkeurig onder de loep worden gehouden? Wanneer Europese leiders ambitieuze globale doelstellingen proberen stellen inzake de emissie van broeikasgassen, dan komt het milieugesjoemel van Europese bedrijven wel erg ongelegen. Betrapt worden met een bedenkelijke omzetting van wetgeving naar praktijk ondermijnt de Europese onderhandelingspositie.

De discrepantie tussen tests en reële emissiedata trekt ook de prognoses voor toekomstige CO2-emissieontwikkeling in vraag. Zou de EU in reële termen haar beloofde emissiereducties kunnen halen? De NOX-emissiedata die aan het Europese Milieuagentschap (EEA) gerapporteerd worden, zijn gebaseerd op brandstofgebruik in plaats van op tests. Dergelijke data tonen aan dat er een kloof bestaat tussen de rapportering van uitstoot door producenten en de reële uitstoot.

Dit is problematisch als de overheid emissiestandaarden en regelgeving als hoofdinstrument hanteert om haar klimaatdoelen in de transportsector te bereiken. Het Volkswagen-schandaal heeft namelijk aangetoond dat de huidige uitvoering van regelgeving niet noodzakelijk te betrouwen is.

De Vlaamse en Europese overheden zoals ook de Europese instellingen moeten nu hun huiswerk maken en nauwkeurig bekijken welke voorbije beslissingen op theoretische testgebaseerde data gestoeld zijn. Politieke geloofwaardigheid staat of valt bij de conclusies die daaraan verbonden worden en het bijsturen van beleid waar nodig.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234