Zondag 05/04/2020

Vuurtorens

U herinnert zich de discussie over de noodzaak en wenselijkheid van het Muziekforum in Gent. Het ding zit in de koelkast - een heel hoge en brede, je ziet ze van ver staan - wellicht tot Gent een cultuurpoliticus voortbrengt die leep, chauvinistisch en machtig genoeg is om de genoemde wenselijkheid en noodzaak van een nieuwe lik verf te voorzien.

In de discussie van destijds ontwikkelde zich een dialectiek tussen twee visies op een vruchtbaar cultureel veld. Aan de ene kant: het vuurtorenmodel, waarin dat veld gedomineerd wordt door enkele lichtende, tot archetype uitgeroepen voorbeeldinstellingen. Aan de andere kant: het spinnenwebmodel, een soort artistiek continuüm dat wijk of wereld overwoekert, waarbinnen nauwelijks een hiërarchie geldt, allicht op die van de spin na, en waarin je zoals dat met webben gaat hier en daar een kadaver aantreft. Het Forum moest een symbiose van beide worden.

De gortdroge analyse van een gewaardeerde collega: "Zonder vuurtorens loopt het schip op de klippen." Helemaal waar, zeker als het donker is.

Anderzijds: aan een slechte stuurman helpt ook geen vuurtoren.

Ik herinnerde me de discussie doordat ik deze muziekweek uitsluitend bij vuurtorens terechtkwam. Ze zijn veilig en luxueus, je hoort er opgewonden dankbaar en dankbaar opgewonden om te zijn. Alleen: ze ontlenen hun bestaansrecht aan tenminste een stormpje. Daaraan ontbreekt het jammer genoeg vaak.

Donderdagavond waren bij Bozar en Festival van Vlaanderen Berliner Philharmoniker en hun chef Simon Rattle te gast. Prestigieuzer bestaat niet. Op het programma: Dvoraks Zevende symfonie, Janaceks Sinfonietta en Tevot, een nieuwe pennenvrucht van Thomas Adès. Voor een orkest dat als het beste van de wereld geldt, werd het lauwe kost. Alleen in de Sinfonietta wisten de koperblazers Rattles harde werk in goesting en meer dan alleen potentiële energie om te zetten. Dvorak kabbelde professioneel. Adès' al even professioneel geschreven stuk wist na tien minuten nauwelijks nog iemand te boeien en zeker geen orkest, dat naar verluidt deels genoeg heeft van zijn briljante 'maar' moderne muziek minnende chef.

Ook stervioliste Viktoria Mullova is een vuurtoren, al onderscheidt ze zich van het gemiddelde exemplaar door haar besef dat alleen verticale streepjes slank houden. Ze wijdde de vrijdagavond in het Brugse Concertgebouw aan Bach: de derde solopartita en de chaconne in d, en drie duosonates met Ottavio Dantone op klavecimbel. Dantone, die naar Mullova's zeggen haar begrip van de barok danig verbreedt. Opnieuw hoorden we alleen een professioneel onthechte rit door geniale muziek. Een landschap dat je met de wagen verkent in plaats van het onder je zolen te voelen verglijden. Je hoofd zegt "goed" en je hart zegt "het zal wel mooi bedoelen, zeker?".

Bariton Matthias Goerne mocht zaterdag bij Bozar liederen van Schumann en Brahms komen zingen met de oude Christoph Eschenbach aan het klavier. Goerne zingt juist, met een prachtig legato. Dat laatste kost hem echter verstaanbaarheid, zodat de literaire binnenkant van wat hij - bewust - zingt ons vaak niet bereikt. Eschenbachs pianistiek is niet meer wat ze was, maar tegen zijn wijsheid en zin voor essentie kan geen kritiek op. Ondanks de saus van Goerne een soms prachtig recital, met Brahms' 'Nicht mehr zu dir zu gehen' in een onmiskenbare hoofdrol.

'Niet meer naar jou toe te gaan / besloot ik en bezwoer ik / en ga toch elke avond.' Vuurtorens, leer ze me kennen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234