Zondag 09/05/2021

Vuurbergen in de zon

De Hawaï-eilanden krijgen jaarlijks ongeveer 6 miljoen toeristen te verwerken, voornamelijk Amerikanen en Japanners. Het merendeel van deze bezoekers spendeert een pak dollars aan de talloze zonovergoten stranden van Big Island, Maui en Oahu. Veel minder bekend is het feit dat Hawaï het grootste en actiefste vulkanengebied op aarde omvat. En daar was het ons vooral om te doen. Verslag van een 220 kilometer lange, vijf weken durende tocht-met-tent door Volcanoes National Park op Big Island en Haleakala Volcano National Park op Maui.

De 130 Hawaï-eilanden liggen in de Stille Oceaan verspreid over een lengte van 2.000 kilometer, op meer dan 4.000 kilometer van het Aziatische en Amerikaanse vasteland. De meeste vulkaanuitbarstingen en aardbevingen die zich voordoen, hebben plaats langs de tektonische platen die tegen elkaar aanbotsen. De vulkanen op Hawaï vormen daar een uitzondering op. Wetenschappers beweren dat op 5.000 meter diepte enorme massa's magma via openingen op de zeebodem na miljoenen jaren het zeeoppervlak bereikten tot er een eiland ontstond.

Big Island is veruit het grootste eiland van de archipel. Het wordt gedomineerd door 2 bergen: de Mauna Kea (4.200 meter) en de Mauna Loa (4.169 meter). Deze laatste is de grootste vulkaan op aarde. Het is een gigantische 'schildvulkaan', langzaam opgebouwd door basaltlava. In feite is deze berg met zijn 5.000 meter onderzeese basis meer dan 9.000 meter hoog. De Mauna Loa wordt aanzien als een van de actiefste vulkanen op onze planeet met een recente eruptie in 1984.

Voor de vierdaagse trekking van 62 kilometer naar de top van de Mauna Loa informeer ik me grondig over de weersverwachtingen, de te volgen piste en de watervoorziening in de twee berghutten. Met een rugzak van zo'n 24 kilogram (slaapzak, matras, voedsel, drank, warme kleren, kookgerief, medicamenten, fotogerief) begin ik helemaal alleen aan een onzeker avontuur.

De ranger dringt erop aan opvallende kledij te dragen, een spiegeltje mee te nemen en bij terugkomst me onmiddellijk aan te melden. Hij is er duidelijk niet gerust op... Hoewel de hellingen van deze schildvulkaan niet meer dan 12 procent bedragen, is de lange beklimming van 30 kilometer niet te onderschatten. De trail is op de meeste plaatsen goed zichtbaar door de ahu, op regelmatige afstand opeengestapelde lavastenen. Tot een hoogte van 8.000 ft. (= 2.700 meter) groeit er struikgewas, daarna moet alle groen wijken voor de lavastenen die steeds grilliger, scherper en kleurrijker worden. Ik moet noodgedwongen enkele prachtexemplaren laten liggen. Waarschijnlijk wordt de verleiding bij de afdaling te groot.

De vulkanen op Hawaï kennen twee soorten lavastenen: A'A-lava is vlijmscherp en vormloos. Pahoehoe-lava is broos, zacht en kleurrijk (wordt ook koordlava genoemd). In de vroege namiddag arriveer ik aan de Red Cabin op 10.035 ft.(= 3.060 meter), een berghut waar ik kan overnachten en me kan bevoorraden met water. Ik heb een schitterend uitzicht op de azuurblauwe Stille Oceaan, de Mauna Kea met op de top het grootste astronomisch observatorium op aarde. Een uitstekende plek om het heelal te observeren: geen wolken, geen pollutie, geen hinderend licht. Onder een zwangere sterrenhemel en bij volle maan kruip ik in mijn slaapzak want het is, zodra de zon achter de bergen verdwenen is, behoorlijk koud op 3.000 meter hoogte. De volgende morgen word ik wakker van het lawaai van een helikopter die even poolshoogte komt nemen van mijn toestand. De ayurvedic-massageolie uit Kerala (Indië) komt goed van pas want het wordt vandaag een lange tocht van 20 kilometer. De piste slingert zich tussen een indrukwekkende lavastroom van 1984. De vlijmscherpe A'A-lavastenen en de zachte kleurrijke Pahoehoes wisselen elkaar af.

Zelden zo'n schitterende, multicolore lava gezien: bruin, zwart, blauw, goudgeel met overal uiteengespatte kraters van rood gesteente. Ik klim geleidelijk van 10.000 ft. (= 3.000 meter) tot 13.000 ft.(=4.000 meter). De Mauna Loa (= lange berg) laat zich niet makkelijk overmeesteren. Ik ben al 9 uren onderweg wanneer ik de Moku'aweoweo-krater induik. Eindelijk zie ik in de verte de berghut liggen die ik om 18.30 uur compleet uitgeput en uitgedroogd bereik.

Ik ben dan 12 uren onderweg geweest. Ook in deze schuilplaats geen levend wezen te bespeuren. Gelukkig is er nog water in de 'tank'. Ook tussen de rotsen vind ik nog bevroren sneeuw, zwart geworden van het lavazand. Ik beleef culinaire genoegens aan een blikje sardienen - waarvan ik de helft spaar voor morgenvroeg -, crackers, cornflakes, gedroogde papaja en ananas, ontsmet water en een slok Hawaïaanse rum... Onder een prachtige sterrenhemel en omgeven door kraters voel ik me de gelukkigste mens op aarde.

De Haleakala-vulkaan (3.055 meter) op het naburige eiland Maui wordt eveneens bij de schildvulkanen gerekend wegens zijn zachtglooiende hellingen. Hij wordt beschouwd als niet-actief sinds de laatste uitbarsting in 1790, en maakt deel uit van het Haleakala National Park.

Ik plan een vierdaagse trektocht op de bodem van de krater. Voor deze back county hiking heb ik een permit nodig die ik kan ophalen in de headquarters. Op mijn vraag of ik een tas met overtollige bagage hier mag achterlaten, volgt er een duidelijk njet-antwoord (sinds 11 september zijn ze bijzonder argwanend en op hun hoede). Ik verberg de tas dan maar onder wat lavastenen en struikgewas in de hoop ze over enkele dagen terug te vinden. De duik naar de bodem is spectaculair met zicht op de 12 kilometer lange krater. Onderweg maak ik kennis met de bekendste, maar ook meest bedreigde vogel: de néné of Hawaï-eend. Mongooses, ratten, wilde katten en de jacht erop, waren er de oorzaak van dat in 1951 nauwelijks 31 exemplaren overbleven.

Rond 16 uur bereik ik aan de oostelijk kraterwand Paliku-campground waar de plantengroei veel weelderiger is. Dit gebied krijgt voldoende neerslag van de noordoostelijk winden. Dat mag ik 's nachts al uitgebreid ondervinden, want het regent onophoudelijk en er hangt een dicht mistgordijn. Tussen haakjes: twee derde van het Hawaïaanse regenwoud is reeds verdwenen, met alle gevolgen voor de fauna en flora. In de vroege ochtend breek ik de natte tent op en besluit mijn tocht westwaarts voort te zetten waar het droger en zonniger is. Een voor een verschijnen de multicolore kraters: dit deel van Haleakala is echt onovertreffelijk. Na mijn avontuur in IJsland (DM 15/6) en op de besneeuwde Etna is Haleakala een vulkaan om u tegen te zeggen.

Als orgelpunt van deze tocht krijg ik nog de schitterende - letterlijk en figuurlijk! - ahinahina voorgeschoteld. Deze uitzonderlijke inheemse zilverzwaardplant behoort tot de familie van de zonnebloemen. Zij bloeit in juli en augustus en kan een hoogte bereiken van 2 meter. De ahinahina is uitstekend aangepast aan de hoogte, de vulkanische bodem en de extreme temperaturen. Ook deze bloem is met uitsterven bedreigd als er niet dringend wordt ingegrepen. Een laatste maal zoek ik een uitgelezen plaats voor mijn tent aan de voet van de kraterwand, beschermd tegen de hevige wind. Ik werk mijn laatste noedelsoep met crackers naar binnen, doorspoel alles met gezuiverd water, kieper mijn totaal versleten wandelschoenen, handschoenen en broek de vuilnisbak in.

De balans die ik opmaak na 5 weken Hawaïaans vulkanenavontuur is ronduit positief. Zodanig zelfs dat ik al verlangend uitkijk naar de volgende belevenis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234