Maandag 05/12/2022

Vuistjes, sterretjes en voetjes als tv-gids voor ouders

Nieuwe pictogrammen voor Nederlandse tv-programma's

Brussel / Hilversum / Van onze medewerkster

Barbara Debusschere

Een paar voeten met de tenen naar boven gericht en een ander paar met de tenen naar onder gericht moeten voortaan de Nederlandse televisiekijker subtiel aangeven dat een bepaald programma niet gespeend is van expliciete seksscènes. Ook bij een hoog gehalte aan discriminerende praat, drugs- en alcoholmisbruik en angstaanjagende taferelen prijken voortaan nieuwe waarschuwingspictogrammen op het Nederlandse televisiescherm.

De nieuwe pictogrammen komen er op initiatief van de Nederlandse filmkeuring Nicam en zullen vanaf half maart niet alleen tv-programma's maar ook video's, computerspelletjes en films vergezellen. Een vuistje met een sterretje staat voor geweld, een twaalf voor 'niet voor kinderen jonger dan twaalf'.

Voor de tv-programma's komen de pictogrammen in omroepgidsen en aan het begin van bepaalde programma's, voor de computer- en videospelletjes op de verpakking. De producenten en verdelers van die spelletjes kunnen de pictogrammen vrijwillig op hun waar plakken. De televisiezenders worden door een wijziging in de Nederlandse mediawetgeving ei zo na verplicht de voetjes en de vuistjes te integreren. "Iedere zender die zich niet bij Nicam aansluit, mag volgens de nieuwe regeling geen verboden programma's meer uitzenden, en wie zich dus wel aansluit, heeft het pictogrammensysteem te volgen", aldus een Nicam-woordvoerster. Bedoeling is ouders een betere tv-leidraad aan te reiken. Door de waarschuwingspictogrammen moeten zij beter kunnen beslissen of kinderen een bepaald programma mogen zien of een bepaald spelletje onder de kerstboom krijgen.

Het nieuwe Nederlandse systeem zal er ook voor zorgen dat bepaalde programma's die redelijk wat pictogrammen verzamelden, op een later uur zullen worden uitgezonden. Dat geldt eveneens voor al te expliciete trailers die kindvriendelijke programma's te pas en te onpas onderbreken.

Volgens Kris Danckaert, woordvoerster van Kind en Gezin, kunnen de speciale pictogrammen misschien wel soelaas brengen, maar is daarmee de kous niet af. Danckaert: "Goede aanwijzingen kunnen een hulpmiddel zijn, maar ze kunnen ouders evengoed te snel geruststellen. Je kunt je kind verbieden naar de pictogrammenprogramma's te kijken, maar het gevaar bestaat dat ouders dan denken dat ze hun kind niet meer moeten begeleiden bij het tv-kijken."

Bij ons dateert de wet op de filmkeuring nog uit 1921 en bestaat geen precieze regelgeving voor waarschuwingssymbolen. Het is dus aan de zenders om hun verantwoordelijkheid op te nemen. Sinds september laten VRT en VTM een '16+'-teken zien dat gewraakte films en programma's voorafgaat. Daarmee willen beide zenders voldoen aan Europese richtlijnen die kinderen moeten beschermen. "De meeste programma's die wij zelf maken, kunnen door de beugel", zegt Paul De Borger van de VRT-televisiedienst. "En als er scènes in komen die te expliciet zijn, is dat de directe verantwoordelijkheid van de producer. Wat we aankopen is meestal wel een probleem. Dan hangt de keuring en het eventuele gebruik van het waarschuwingsteken af van de aankoper."

Mediaspecialiste Carine Vansteenbrugge van de Bond voor Grote en Jonge Gezinnen vindt die maatregel van VTM en VRT niet afdoende. Vansteenbrugge: "Ze doen wel een poging, maar '16+' is toch veel te vaag. Het verschil tussen wat een vijfjarige en een vijftienjarige kan verteren is immens. Dat de pictogrammen in Nederland zo specifiek in categorieën onderverdeeld zijn, kan ik alleen maar toejuichen. Niet die pictogrammen op zich, maar het feit dat bepaalde gecodeerde programma's op latere uren zullen worden uitgezonden is erg positief. Bij ons gebeurt het soms dat een expliciete film al om negen uur op vrijdagavond te zien is. In de meeste gezinnen zijn kinderen dan nog op. Dat ook bepaalde trailers in Nederland naar een later uur worden verbannen, maakt onze noorderburen tot voorbeeld. Het overkomt mij maar al te vaak dat populaire jongerenreeksen hier een paar minuten plaats moeten ruimen voor trailers die echt niet kunnen. Zeker omdat je dan alleen een flash van expliciet materiaal ziet, wegen die beelden enorm zwaar."

Organisaties als BGJG smeken al jaren om een modernisering van de wet op de filmkeuring, zodat ook computerspelletjes en video's gekeurd kunnen worden. Vansteenbrugge: "Tot nu toe is dat een kreet in de woestijn geweest. In vergelijking met andere Europese landen liggen we achter. Toen wij ons tot mediaminister Van Mechelen richtten, werd ons de komst van ene Vlaamse Kijk- en Luister Raad beloofd, maar die is er nog altijd niet. Hopelijk brengt het voorbeeld van Nederland de bal weer eens aan het rollen."

Pictogrammen kunnen een leidraad zijn maar mogen ouders niet van hun begeleidende taak ontslaan

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234