Donderdag 17/10/2019

Vuile procedurepleiter

Procedurepleiter: het is een scheldwoord geworden. Je hebt campinghoeren, microdebielen, hamsterpijpers en procedurepleiters. En van die vier zijn de procedurepleiters veruit de ergste. Door procedurefouten te pleiten zijn ze geen schaamhaar beter dan het criminele tuig dat ze uit de gevangenis lullen. Aldus de publieke opinie.

Toch hebben juridische procedures een functie: ze zorgen ervoor dat rechters en onderzoekers lichtzinnig noch kwaadwillig omspringen met het arsenaal aan controlerende en sanctionerende maatregelen waarover ze beschikken. Procedureregels zijn de teugels waarmee de rechterlijke macht zichzelf in het gareel houdt. De kogelvrije vesten waarmee de onschuldige burgers zich kunnen beschermen tegen gerechtelijke sluipschutters.

Ironisch genoeg zijn het uitgerekend die onschuldige burgers die er - in tijden van institutionele bangmakerij - veel voor voelen om onze procedureregels naar het stort te brengen. 'Als die klotecriminelen maar in de cel belanden', denken ze. Dat het afschaffen van onze gerechtelijke checks-and-balances de poort zou openzetten naar machtsmisbruik dat zich op een dag ook tegen hén kan keren, lijkt niet te deren.

In het Huis van Hiele (p.26-33) vroegen we procedurepleiter Hans Rieder waarom wij Belgen zo weinig bevreesd lijken voor wandaden van de rechterlijke macht. Zijn we te goedgelovig? "Nee", zei hij, "we zijn je-m'en-foutisten. We zijn vaak onderdrukt geweest, maar hebben altijd manieren gevonden om aan de dictaten van onze onderdrukkers te ontkomen. Daardoor zijn we het gegeven 'overheid' enorm gaan relativeren. 'Ach, wat maakt het uit wat die mannen hierboven beslissen? We trekken onze plan wel, zoals altijd.' Anders gezegd: we stellen ons nauwelijks nog de fundamentele vraag: 'Wat doet die overheid eigenlijk met mij?' En dat is niet gezond. Machthebbers moeten kritisch benaderd worden."

Het lijkt me - voor we met z'n allen gaan beslissen dat we wel wat op onze basisrechten kunnen bezuinigen - een essentiële reminder. De overheid wantrouwen betekent niet dat je een molotovcocktail ter hand neemt en de anarchie uitroept. Het betekent gewoon dat je je democratische burgerplicht vervult.

Stef Selfslagh,

journalist

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234