Dinsdag 10/12/2019

Vuil spel aan de Schelde

Morgen trekt Wetteren opnieuw naar de stembus. Opnieuw, of nu al? Strikt genomen moeten de Wetteraars opnieuw hun stem uitbrengen over de lokale politiek. Maar de Wetstraat kijkt van op een afstand verlekkerd of bevreesd mee. 'De aanleiding voor deze herverkiezing is een bagatel', zegt bekende Wetteraar en filosoof Etienne Vermeersch. Slot van een weekje canvassen en muilen trekken.

Door Filip Rogiers

Foto's Filip Claus

Jong Wetteren viert feest vandaag. 'Fuif! Goddamn Elexionz.' Ze hebben het op de Scheldedijk gekalkt. Ook al was er op straat niet zo veel van te merken, het is de jongeren niet ontgaan dat er in deze gemeente aan de Schelde morgen iets te gebeuren staat. Heel wat kandidaten hopen overigens vurig dat de nieuwe kiezers morgen het verschil zullen maken.

Het was een vreemde week in Wetteren. Kandidaten maakten gewag van "een slepende campagne". Wat viel er inderdaad nog te vertellen, zes maanden na 8 oktober? Waarom moet Wetteren überhaupt weer naar de stembus? Even recapituleren. In 2000 boekte de VLD een historisch record: 40 procent. Lijsttrekker Walter Govaert onderhandelde een coalitieakkoord met het kartel SP-Agalev. Maar nog voor hij de eed als burgemeester kon afleggen, werd hij genekt door een klacht van de CVP. De advocaat bleek het toegelaten verkiezingsbudget te hebben overschreden. Zo kon CVP-lijsttrekker Marc Gybels toch nog de sjerp omgorden, ook met het rood-groene kartel als partner.

Govaert zon op wraak en richtte zijn eigen lijst Respect op. Volgens kwatongen kreeg de CVP in 2000 de klacht ingefluisterd van liberalen, want achter de blauwe schermen boterde het al een tijdje niet. De partijtop gaf de voorkeur aan een oud-studiegenote van Guy Verhofstadt als boegbeeld van het 'nieuwe' Wetterse liberalisme, advocate Anne Marie Hoebeke. Zij is sinds 2004 Vlaams Parlementslid, was op 8 oktober en is morgen opnieuw lijsttrekker voor Open Vld. Ook was ze dit jaar acht weken schepen.

Tot Respect, tot Govaerts eigen verbazing, dus gelijk kreeg van de Raad van State na een klacht tegen CD&V: op 8 oktober legden enkele getuigen van die partij in het stembureau iets te veel enthousiasme aan de dag bij het afroepen van de namen van kiezers. Of die wraak vandaag nog altijd zo zoet smaakt voor Respect, is niet meer zo zeker. De partij van Govaert haalde op 8 oktober 23,4 procent van de stemmen: voor de VLD (17,9 procent) kon de vernedering niet groter zijn. Morgen zouden Govaert en de zijnen wel eens de rekening gepresenteerd kunnen krijgen van de malcontente Wetteraar die niet gevraagd heeft om een herverkiezing.

Alleen de verliezers van 8 oktober proberen krampachtig van de nood een deugd te maken. Er zijn de afgelopen dagen nogal wat 'muilen' getrokken, om het in het Oost-Vlaams te zeggen. De sp.a puurde er, met dank aan Johan Cruijff, een slogan uit: 'Elk nadeel heeft zijn voordeel'. Ook Groen&Co voerde campagne volgens die filosofie. "Het is door toedoen van anderen, maar het is wel een tweede kans voor ons."

Gemengde gevoelens waren er de afgelopen dagen ook vanwege de schaduw van de parlementsverkiezingen. Allemáál zeggen Wetterse politici dat het morgen 'om Wetteren en niet om de Wetstraat' moet gaan, maar allemaal hoopten ze de voorbije dagen stiekem op steun van nationale boegbeelden. Die zie je normaal gezien niet als je tegelijk met 307 andere Vlaamse gemeenten naar de stembus moet.

De meeste 'nationale' belangstelling voor Wetteren komt morgen wellicht uit Oostende, van Jean-Marie Dedecker. Met een kwart van de stemmen is Respect de eerste liberale scheurlijst in Vlaanderen die een ernstige lokale verankering heeft. De verwachting is dat Govaert - "een persoonlijke vriend van Jean-Marie" - op 10 juni die stemmen naar de Lijst Dedecker zal loodsen.

Dus stuurde Open Vld preventief en ter versterking Bart Somers en Dirk Sterckx naar de markt van Wetteren. Sp.a kreeg ook hoog rood bezoek. CD&V had minder 'geluk'. "Toen we zagen dat andere partijen hun boegbeelden stuurden, hebben wij het ook aan Yves Leterme gevraagd", zegt burgemeester Marc Gybels (CD&V). "Maar hij heeft categorisch geweigerd. Uiteindelijk hebben we hem dan toch zo ver gekregen dat hij even langskwam voor de uitreiking van een prijs van de Boerenbond voor zes boomkwekers. Hij moest die dag gaan spreken in Oostende. 'Als u dan toch op de E40 bent', zeiden we, 'rij er a.u.b. even af in Wetteren.' Hij is er dan toch een half uurtje geweest." Toch zou ook Gybels liever hebben dat de nationale pottenkijkers vandaag al weg waren.

En sp.a en Groen! moeten zich niet te veel begoochelingen maken. "We hebben zes jaar goed bestuurd met die twee in kartel", zegt Gybels. "Maar naar het einde toe waren er tussen rood en groen heel wat irritaties, die het bestuur bemoeilijkten. Ik hoop dus op dezelfde uitslag als op 8 oktober. Het kan niet snel genoeg zondagavond zijn. Maar we gaan wel eerst naar de finale van Parijs-Roubaix kijken!"

Was het dat wel allemaal waard, vragen velen zich af. Ging het, zowel in 2000 als in 2006, niet om vuile spelletjes van slechte verliezers? "Beslist niet", zegt Gybels. "Wetteren heeft hier geen nadeel van ondervonden. Tussen meneer Govaert en mij is er geen vete. Wij hebben in 2000 klacht ingediend tegen meneer Govaert, en de Raad van State gaf ons gelijk. Meneer Govaert bestrijdt die klacht nog altijd. Wij daarentegen bestrijden vandaag helemaal niet de beslissing van de Raad van State die ons tot deze herverkiezing dwingt."

De Wetteraar bekeek het de afgelopen dagen allemaal nogal gelaten. Dat deed ook de Gentse professor emeritus Etienne Vermeersch, Wetterse inwijkeling. Hij woont in een uithoek van de gemeente, ver van de markt. En al kent hij de Wetterse politiek niet in fine, stemmen doet hij zondag wel. "Altijd! België is een van de weinige landen in de wereld die een stemplicht hebben, en daarin zijn we een positief unicum. Als er geen stemplicht is, dan is er ook geen vrijheid van stem, want dan kun je mensen onder druk zetten om niet te gaan stemmen. Ook ben ik tegen de provinciale kieskringen die de politiek volledig mediatiseren, ten koste van uitstekende mensen zoals Greta D'Hondt en Fons Borginon."

Maar we zouden het dus over Wetteren hebben. "Ah, de aanleiding voor deze herverkiezing is een bagatel. De Raad van State zal juridisch wel gelijk hebben, maar zeer integere voorzitters van stembureaus hebben mij gezegd dat wat die getuigen van CD&V daar deden bij de afroeping van de namen al jarenlang vaste praktijk is, niet alleen in Wetteren. Bij het tellen van de stemmen is dat uit den boze natuurlijk, maar bij het afroepen van de namen van de kiezers is dat geen halszaak."

Van Walter Govaert heeft ook Vermeersch hier tot in uithoek Ten Ede al gehoord. "Voor Respect heb ik geen enkel respect. Die man voerde in 2000 een campagne die een fortuin moet hebben gekost. Hij komt dan wel zeggen dat hij voor een zuinig bestuur is. Ik ben benieuwd of de mensen dat zullen afstraffen. Hoeveel procent, zegt u, haalde hij op 8 oktober? Bijna 24 procent? (Valt even stil) Dat verwondert mij. De mensen kijken er blijkbaar niet naar om. Ik begrijp ook niet waarom de andere partijen hem in hun campagne niet met de vinger wijzen." Omdat, zo menen wij deze week geleerd te hebben, sp.a en Groen! desnoods wel nog met Govaert in zee zouden gaan, als ze daar de kans toe krijgen. Per slot van rekening hadden ze in 2000 ook al een akkoord met de man.

In Café-Feestzaal De Korenbloem, de Liberty van Wetteren, blijft één vraag rondspoken: hoe kon de VLD het kapitaal van 2000 zo verkwanselen? Walter Govaert mag dan een parvenu zijn, als de liberalen vandaag één blauwe lijst hadden, dan lag een absolute blauwe meerderheid in het verschiet. "Het lijkt wel alsof Open Vld in Wetteren liever opzettelijk klein blijft", vertelde ons eerder deze week 'Moesti' Verberckmoes, zelfstandig schilder en kandidaat voor Respect. "Dan kunnen ze mee springen met de CD&V." Dertien stemmen maakten op 8 oktober één cruciale zetel verschil tussen CD&V en Respect.

Philippe Mailly van De Korenbloem is er al met al nog gerust op dat er morgen niet te veel zal kantelen in Wetteren. Hij hanteert daarbij een bijzondere rekenkunde. "Er zijn sinds 8 oktober kiezers gestorven. Maar er zijn ook veel jonge nieuwe kiezers, en die trekken zich van die hele hetze niets aan."

Dat blijkt aan de overkant van De Korenaar, waar de scouts alles in gereedheid brengen voor hun jaarlijks filmfestival. "Wetteren is prima voor de jeugd", zegt een van hen. "En wij gaan graag stemmen." Als er iets is wat ze van deze verkiezingen niet hebben gesnapt, dan is het wel dat de partijen het zo weinig over jongeren hebben gehad. "Maar wel allemaal over de Schelde. Goede reclame is dat toch niet? Dat is gewoon een vervuilde rivier."

De vorige afleveringen van de reeks WETSTRAAT/WETTEREN verschenen de voorbije dagen in de krant.

Het kan niet snel genoeg zondagavond zijn. Maar we gaan wel eerst naar de finale van Parijs-Roubaix kijken!Allemáál zeggen ze dat het niet om de Wetstraat' gaat. Allemáál hoopten ze de voorbije dagen stiekem op steun van de nationale boegbeelden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234