Dinsdag 18/06/2019

VUB-wetenschapper zit in Iraanse dodencel

Een Iraanse professor die werkt voor de Vrije Universiteit Brussel (VUB) is bij een bezoek aan zijn thuisland opgepakt en ter dood veroordeeld. Ahmadreza Djalali wordt beschuldigd van collaboratie met vijandelijke staten. 'We moeten ons verzetten', zegt rector Caroline Pauwels.

De 45-jarige Djalali was op 25 april 2016 op weg naar zijn familie toen hij tussen Teheran en Karaj werd opgepakt door de veiligheidsdiensten. Hij werd meteen naar een gevangenis in Teheran gebracht waar hij zeven maanden in een isolatiecel zat. Djalali kreeg geen advocaat of proces. Zijn enige contact met de buitenwereld zijn de telefoontjes naar zijn familie.

In mei merkten zijn Belgische collega's dat er iets aan de hand was. Djalali werkt als dokter in de geneeskunde voor een onderzoeksgroep die verbonden is aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en de UPO-universiteit in Navaro, Italië. "Wij geven les aan dokters die zich bijscholen in rampengeneeskunde", vertelt Gerlant Van Berlaer, spoedarts van het UZ Brussel. "Maar toen de cursus in mei begon, was hij er niet."

Coma

De vrouw van Djalali vertelde zijn collega's aanvankelijk dat haar man een verkeersongeval had gehad en in een coma lag. Ze hield zijn arrestatie stil om het Iraanse regime niet voor het hoofd te stoten. Pas in oktober kwam de waarheid aan het licht. "Op vraag van de familie hebben we zijn arrestatie tot nu toe stilgehouden", duidt Van Berlaer.

Maar woensdag kwam er slecht nieuws. Djalali heeft zijn zus laten weten dat hij gedwongen werd om een bekentenis te ondertekenen. Hij krijgt de doodstraf. Veel details zijn daarover niet bekend, maar volgens de Iraanse overheid gaat het om een kwestie van nationale veiligheid. Ze verwijten hem te collaboreren met wetenschappers uit vijandelijke staten.

Professor Ives Hubloue, diensthoofd op de spoeddienst van het UZ Brussel, staat aan de leiding van de Europese masteropleiding waar Djalali les geeft. "Onze cursus staat hoog aangeschreven. Dokters uit de hele wereld schrijven zich in, dus ook uit landen als de Verenigde Staten, Saudi-Arabië en Israël."

Volgens Hubloue slaan de beschuldigingen nergens op. "Ik ken Djalali als een toegewijde wetenschapper", zegt hij. Hubloue kan er niet bij dat een onderzoeker veroordeeld wordt omdat hij op internationaal niveau samenwerkt. "Dat is net cruciaal in de wetenschap."

Intussen tikt de klok genadeloos weg, want volgens de familie zou de doodstraf binnen de twee weken worden uitgevoerd. De vrouw en kinderen van Djalali, 5 en 14 jaar oud, hebben hem sinds april niet meer gezien.

Ook de gezondheidstoestand van Djalali gaat achteruit. Hij begon twee maanden geleden een hongerstaking en die heeft in combinatie met het gevangenisregime zijn tol geëist. Sinds hij naar de gevangenis in Teheran werd gebracht, is Djalali al twintig kilogram afgevallen. Zijn nieren zouden er slecht aan toe zijn.

Caroline Pauwels, rector van de VUB, roept op tot actie. "Een wetenschapper die belangrijk humanitair werk verricht, wordt zonder openbaar proces veroordeeld en hangt de doodstraf boven het hoofd", zegt ze. "Dit is een zware schending van de universele rechten van de mens waar we ons scherp tegen moeten verzetten."

Slechte reputatie

Iran heeft een slechte reputatie op het vlak van executies. Het land legde in 2015 minstens 977 mensen de doodstraf op. Volgens mensenrechtenorganisaties ligt het werkelijke cijfer nog een pak hoger.

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) is op de hoogte van de zaak. "Meneer Djalali is geen Belg, maar Buitenlandse Zaken zal contact opnemen met de diplomatieke vertegenwoordiging van de EU in Teheran om te kijken welke stappen we kunnen nemen", zegt zijn woordvoerder.

In heel Europa pleiten universiteiten om de doodstraf van Djalali tegen te houden. De premier van Zweden, waar Djalali zijn doctoraat behaalde, heeft beloofd om de zaak volgende week aan te kaarten tijdens een bezoek aan Iran.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden