Woensdag 07/06/2023

NieuwsBasketbal

VS willen basketbalster Griner ruilen tegen Russische wapenhandelaar, en verbreken daarvoor zwijgen tegen Moskou

Brittney Griner tijdens een hoorzitting in Rusland. Beeld AFP
Brittney Griner tijdens een hoorzitting in Rusland.Beeld AFP

De Amerikaanse regering heeft Rusland een gevangenenruil voorgesteld die tot de vrijlating kan leiden van basketbalster Brittney Griner, maakte minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken bekend. De topatlete uit de WMBA hangt in Rusland 10 jaar gevangenisstraf boven het hoofd vanwege drugsbezit.

Sterre Lindhout

Op de dag dat Griner in een rechtbank in Moskou ondervraagd werd voor het bezit van cannabisolie, omringd door beveiligers met bivakmutsen, zei Blinken tegen journalisten in Washington dat hij al weken geleden een “substantieel voorstel op tafel had gelegd” bij zijn Russische ambtsgenoot Sergej Lavrov om te praten over haar vrijlating. Blinken noemde geen details en nam het woord “gevangenenruil” niet in de mond, maar zei wel dat dat de Russen “herhaaldelijk en direct” op het voorstel hadden gereageerd en dat hij verwachtte binnenkort met Lavrov te spreken.

Volgens CNN willen de Amerikanen Griner en Paul Whelan (52), een voormalig marinier die sinds 2018 gevangen wordt gehouden op verdenking van spionage, ruilen tegen wapenhandelaar Viktor Bout (55). De voormalige Sovjetofficier zit in Illinois een hechtenis van 25 jaar uit vanwege betrokkenheid bij de verkoop van wapens aan mensen die van plan waren daarmee Amerikanen te vermoorden. “Koopman van de dood”, luidt zijn Amerikaanse bijnaam.

Speculaties over de ruil tegen Bout zijn er al langer - Moskou probeert hem al jaren vrij te krijgen. Maar CNN bericht op basis van anonieme bronnen binnen de regering dat president Joe Biden nu akkoord is gegaan met de ruil en daarmee het Justice Department overvleugelt, dat principieel tegen het ruilen van gevangenen is en in het bijzonder tegen die van Bout, die een medewerker van een van de veiligheidsdiensten vorige week in een persconferentie nog “een engerd” noemde.

Cannabisolie

Brittney Griner werd op 17 februari, een week voor de invasie in Oekraïne, opgepakt op het Moskouse Sheremetyevo-vliegveld, omdat de douane cannabisolie had gevonden in haar bagage, in twee cartridges voor e-sigaretten. Griner was op weg naar Jekaterinenburg, waar ze buiten het Amerikaanse seizoen speelt bij de plaatselijke club UMMC - iets wat veel Amerikaanse basketballers doen vanwege de puissante salarissen in Rusland.

Griner is in haar eigen land een fenomeen. Niet alleen vanwege haar imposante 2.03 meter en haar uitmuntende dunk, ook omdat ze al op jonge leeftijd open was over haar worsteling met haar lesbische geaardheid in een conservatief milieu. Na haar arrestatie die de Russische autoriteiten pas bekendmaakten toen de oorlog in Oekraïne begonnen was, vreesden veel Amerikanen dat Griner een speelbal zou worden in een politiek spel. Die angst lijkt bewaarheid geworden.

Griner, die haar vrouw en familie al vijf maanden niet heeft gesproken, bekende onlangs schuld, waarschijnlijk om de Russische rechter gunstig te stemmen. In de getuigenis die ze woensdag aflegde, herhaalde ze deze bekentenis en zei ze dat het niet haar bedoeling geweest was “verboden middelen” naar Rusland te importeren. Ze weet de aanwezigheid van de cannabisolie in haar bagage aan stress. Ze had snel moeten inpakken, was net genezen van Covid-19 en moest een test doen om te mogen vliegen.

Kans op vrijspraak is verwaarloosbaar

De kans dat de rechter haar vrijspreekt, is verwaarloosbaar; in Rusland eindigt minder dan 1 procent van de rechtspraken met dat oordeel. Waarschijnlijk willen Griner en haar advocaten met de bekentenis de omstandigheden voor een gevangenenruil zo optimaal mogelijk maken.

Mocht het tot een direct gesprek tussen Blinken en Lavrov komen, verbreekt de Amerikaanse regering een maandenlang zwijgen tegen Moskou. Van directe diplomatieke contacten is sinds de inval in Oekraïne nauwelijks sprake.

Maar de publieke druk op Biden en Blinken om Griner veilig thuis te brengen is enorm. Ook zou het een waardevol wapenfeit zijn voor de Democraten op weg naar de tussentijdse verkiezingen op 7 november.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234