Zaterdag 16/01/2021

VS weten geen raad met piepjonge moordenaars

De 7- en 8-jarige jongens die beschuldigd worden van de moord op een 11-jarig meisje in Chicago, ondergaan psychiatrische tests. Pas dan beslist een jeugdrechter over hun lot. De juridische problemen rond kinddaders zijn haast onoverkomelijk, zo blijkt ook uit het vonnis dat deze week viel over de schietpartij op de school van Jonesboro.

CHICAGO / BRUSSEL.

REUTERS / Eigen berichtgeving

De vermoedelijk jongste moordenaars uit de geschiedenis van de VS verschenen dinsdag niet in de rechtbank toen deze het bevel gaf om hen twee dagen lang op een geheime plaats te laten onderzoeken door psychiaters. Ze verbleven toen al in een kliniek voor geestesgestoorden. Vandaag krijgen ze te horen of ze daar of elders moeten blijven tot aan hun proces, of gewoon naar huis mogen.

De elfjarige Ryan Harris werd eind juli tijdens een 'spelletje stenengooien' op haar fiets geraakt door de zeven- en achtjarigen, om daarna - zoals het onderzoek aantoont - seksueel misbruikt en verstikt te worden. Sinds zij deze week veranderden van getuigen in verdachten, is in de VS opnieuw het debat gelanceerd over de aanpak van dodelijk geweld door kinderen. De achterophinkende wetgeving en de gebrekkige opvang voor piepjonge kinddaders zijn de voornaamste struikelstenen.

Advocate Elizabeth Tarzia, die de 7-jarige vertegenwoordigt, is formeel over wat de rechter zal moeten beslissen. "De kinderen moeten terug naar hun ouders. We moeten hen terug een zekere graad van normaliteit geven zolang deze zaak niet is uitgeklaard."

Andre Grant, advocaat van de 8-jarige, zegt dat zijn cliënt "geen idee heeft van wat er aan de hand is" en noemt de zaak nu al "de meest roekeloze, gemene vervolging die ik ooit heb meegemaakt". Volgens Grant zijn de bekentenissen afgedwongen en staat de schuld van de kinderen niet vast. Te veel vragen blijven onbeantwoord. Zo is de fiets van het meisje verdwenen en nog niet opgedoken. Het is nog niet aangetoond wie haar misbruikte.

Het Openbaar Ministerie ziet de 'arrestatie' en de beschuldigingen anders. "Wat we moeten doen, is uitwijzen of andere kinderen gevaar lopen", zegt Catherine Ryan, die bij de openbare aanklager van Cook County het jeugddepartement leidt. "Dit is een tragedie. We verloren een waardevol elfjarig meisje en hebben 7- en 8-jarigen als verdachten. Het beste wat we nu kunnen doen, is de rouwende families en gemeenschappen ondersteunen en justitie de tijd geven om een beslissing te nemen."

Toch loopt het gerecht nu al achter de feiten aan. De rechters hebben geen specifieke wetgeving om op terug te vallen. De jongens zijn te jong om in een zogenoemd 'detentiecentrum' voor minderjarigen te worden opgesloten. Enige mogelijkheid is een opvanghuis van het Department of Children and Family Services, een instelling voor verwaarloosde kinderen.

Een oplossing is dat niet. De vraag die experts zich stellen is of die wel bestaat, want de vraag is of kinddoders daders of slachtoffers zijn. Ze zijn beide, zegt Kim Dell'Angela van het Loyola University Medical Centre in Chicago. "Het is niet te vatten dat een 7-jarige zoiets doet", zegt de kinderpsychologe. "Mensen, ook kinderen, die dit soort dingen doen, hebben geen aandacht voor de pijn van hun slachtoffers. De meeste kinderen zijn juist zeer goed in het aanvoelen van pijn. Deze kinderen moeten zelf blootgesteld zijn geweest aan geweld. Ze zijn er op één of andere manier ongevoelig voor gemaakt."

Kinddaders hebben dus nood aan een psychologische behandeling, maar daarmee wordt het recht van de nabestaanden op rechtvaardigheid niet opgelost. Eenzelfde probleem stelt zich met betrekking tot Jonesboro in Arkansas, waar twee jongens enkele maanden geleden vier meisjes en een onderwijzeres doodschoten. Op het ogenblik van de feiten waren ze twaalf en dertien, te jong om als volwassene te worden berecht.

Een jeugdrechtbank in Arkansas veroordeelde hen dinsdag tot celstraffen, maar liet de termijnbepaling over aan de deelstaat. Lang kan dat niet zijn: de wet schrijft voor dat ze niet na hun 21ste vastgehouden mogen worden omdat ze niet als volwassenen zijn berecht. Omdat Arkansas geen instellingen heeft om hen vast te houden van hun 18de tot hun 21ste - ze kunnen dan niet meer terecht in een jeugdinstelling maar mogen ook niet als volwassenen opgesloten worden -, zullen ze dus respectievelijk over zes en vijf jaar vrijkomen.

Het ministerie van Justitie is met handen en voeten gebonden. "Het probleem is", zegt een woordvoerster, "dat jeugdcriminaliteit tot de bevoegdheid van de deelstaten hoort. Er bestaat geen gelijklopend beleid". Door deze verscheidenheid werd lang niet nagedacht over alarmerende trends. Onder impuls van het Witte Huis wordt nu wel aan een beleid gedacht, maar dat situeert zich vooral op het vlak van preventie.(MR)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234