Vrijdag 23/08/2019

Iran

VS vragen Belgische oorlogsschepen in Straat van Hormuz

Beeld AP

De Verenigde Staten hebben België gevraagd om deel te nemen aan een beveiligingsmissie van de scheepvaart in de Straat van Hormuz, nabij Iran. Het leger bestudeert de vraag nog.

Sinds juni proberen de Verenigde Staten een internationale coalitie op te bouwen die de veiligheid van de scheepvaart in de Straat van Hormuz moet garanderen. In die zee-engte, een belangrijke doorgang die de Indische Oceaan en de Perzische Golf verbindt, is het de laatste weken onrustig.

Een aantal schepen is aangevallen en gesaboteerd. Volgens de Verenigde Staten zit Iran daarachter, maar het land ontkent dat. Iran enterde twee weken geleden wel de Britse olietanker Stena Impero in de Straat van Hormuz en legde het schip aan de ketting in een Iraanse havenstad. De inbeslagname was een vergelding voor de confiscatie van een Iraanse tanker door de Britten nabij Gibraltar.

Fregatten

“Het kabinet van minister Reynders heeft me gemeld dat de Verenigde Staten nu ook België hebben uitgenodigd om deel te nemen aan een beveiligingsoperatie”, vertelt Peter Buysrogge (N-VA), de voorzitter van de commissie Defensie in het federaal parlement. “De vraag is, via diplomatieke weg, gesteld op 19 juli. De defensiestaf van het leger onderzoekt momenteel de mogelijke antwoorden.”

De Belgische zeemacht beschikt over twee fregatten: de Leopold I en de Louise-Marie. Die werden al meermaals ingezet voor buitenlandse opdrachten – in het recente verleden, tussen 2009 en 2014, bijvoorbeeld nog voor operatie Atalanta, een missie tegen de piraterij voor de Somalische kust. De Belgische zeemacht heeft ook een aantal mijnenjagers die eventueel gebruikt kunnen worden.

Of België moet deelnemen aan deze opdracht, is voor Buysrogge een open vraag. “Dat hangt af van de mogelijkheden die de defensiestaf ziet. Sowieso kan de regering in lopende zaken dat niet op eigen houtje beslissen”, vindt hij. “Over zo’n belangrijke militaire inzet moet volgens mij in de Kamer worden gesproken en gestemd.” Buysrogge verwijst naar de inzet van de Belgische F-16’s in Libië (2011) en in Irak (2014). Dat gebeurde twee keer in een periode van lopende zaken, maar met toestemming van het parlement.

‘Provocaties’

Het is onduidelijk of het Belgisch leger überhaupt in staat is om veel bij te dragen; de Leopold I neemt vanaf december al vijf maanden deel aan een NAVO-missie in internationale wateren. Nederland overweegt alvast om één fregat naar de Straat van Hormuz te sturen. Twee Britse oorlogsschepen zijn daar enkele dagen geleden al aangekomen. Frankrijk en Duitsland bieden logistieke steun. De Verenigde Staten zelf hebben in mei al het vliegdekschip USS Abraham Lincoln uitgestuurd naar de Perzische Golf, samen met vloot destroyers en een eenheid bommenwerpers.

Iran wil geen Europese oorlogsschepen zien voor zijn kust. “De aanwezigheid van buitenlandse troepen in de Golf zou de situatie niet veiliger maken, maar juist meer spanningen veroorzaken”, zei president Hassan Rohani zondag, tijdens onderhandelingen over het Iraanse nucleaire akkoord in Wenen. “Iran verwacht dat alle EU-staten deze provocerende voorstellen niet steunen.”

Het Belgische fregat Louise-Marie. Beeld BELGA

Over de militaire slagkracht van Iran op zee bestaat veel onduidelijkheid. Sommige specialisten waarschuwen dat het land een ‘guerrillaoorlog op zee’ kan voeren met kleine, razendsnelle bootjes van de Revolutionaire Garde, de elite-eenheid van het Iraanse leger. Die bootjes zijn uitgerust met raketwerpers en explosieven. Traditionele marineschepen zijn kwetsbaar tegen dit soort tegenstander.

Andere specialisten zeggen dat Iran het niet zal wagen om Europese schepen aan te vallen. Het zijn immers net de Europese lidstaten die proberen om de nucleaire deal met Iran alsnog te redden.

Syrië

Het is de tweede keer in korte tijd dat de VS aan België vragen om deel te nemen aan een internationale operatie. Op 23 mei kreeg ons land ook al een uitnodiging om grondtroepen te sturen naar het noordoosten van Syrië. Er werd ook gepolst naar vliegtuigen en medische hulp.

De Verenigde Staten willen zich terugtrekken uit Syrië, maar dat kan pas wanneer de situatie ter plaatse voldoende stabiel is. Of wanneer de Europese lidstaten de wacht overnemen. De vrees bestaat dat IS zou heropleven na een Amerikaanse militaire terugtrekking. In het noordoosten houden de (voornamelijk Koerdische) Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) in grote detentiekampen ruim 11.000 IS-strijders gevangen, onder wie ongeveer 2.000 Europese jihadisten.

De kans dat België op deze vraag ingaat, lijkt miniem. De regering noch het parlement wil boots on the ground in Syrië. “Ons antwoord is zoals steeds: neen”, zei Reynders op 20 juli nog.

Waarom is de Straat van Hormuz zo belangrijk?

De Straat van Hormuz is van levensbelang voor de internationale energiebevoorrading. De zee-engte is de toegangspoort tot de olievelden van Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Koeweit, Irak en Iran.

Een derde van de olie die wereldwijd wordt geconsumeerd, wordt door tankers vervoerd door de Straat van Hormuz. Ook een derde van het vloeibare gas dat de wereld gebruikt, gaat langs deze route. Het Iraanse regime heeft al meermaals gedreigd om de Straat van Hormuz te blokkeren. 

Een militair conflict in de Straat van Hormuz zou enorm zware gevolgen hebben voor de regio zelf. Maar ook de rest van de wereld zou dit wellicht snel voelen, via een stijging van de olie- en gasprijzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden