Donderdag 09/04/2020

VS-stafchef beschuldigt Pakistan

VS-legerstafchef Mike Mullen heeft gezegd dat 'er geen aanwijzingen zijn dat de Pakistaanse regering niet instemde met de moord op Saleem Shahzad'. De onderzoeksjournalist verdween op 29 mei en werd twee dagen later gemarteld en vermoord teruggevonden. Velen wijzen met een beschuldigende vinger naar de Pakistaanse inlichtingendienst ISI.

Het verhaal van de moord op de 40-jarige verslaggever eind mei leest als een kroniek van een aangekondigde dood. Shahzad, die voor het Hongkongse Asia Online en het Italiaanse Adnkronos werkte, was zonder meer een van de grootste autoriteiten aangaande islamistische terreurnetwerken. Hij werd zelf in 2006 gedurende enige tijd door de taliban in Afghanistan gevangengehouden op verdenking van spionage.

Aan die episode hield hij naar verluidt goede contacten over, wat hem veelvuldig in staat stelde om met scoops uit te pakken. Hij schreef tal van artikels over de banden tussen de taliban en het Pakistaanse leger en werd daarvoor in oktober van vorig jaar ook al bedreigd. Daags nadat hij gesteld had dat de Pakistaanse inlichtingendienst ISI heimelijk de Afghaanse talibancommandant mollah Baradar, de rechterhand van talibanleider mollah Omar, had vrijgelaten om hem vervolgens te laten deelnemen aan onderhandelingen via het Pakistaanse leger, werd Shahzad naar het ISI-hoofdkwartier gesommeerd. Wat zich daar afspeelde, vertelde hij op 18 oktober in een e-mail aan Ali Dayan Hasan, onderzoeker bij Human Rights Watch. Hasan mocht de inhoud van de mail alleen wereldkundig maken als er Shahzad iets overkwam.

Aan de telefoon zei de journalist al dat hij bedreigd werd. De aanwezige militairen wilden weten wie zijn bron was en eisten dat hij een nieuw artikel schreef waarin hij het Baradar-verhaal zou ontkennen. Dat weigerde Shahzad. In mei van dit jaar verscheen zijn boek Inside Al-Qaeda and the Taliban: Beyond 9/11, waarin de journalist andermaal berichtte over de terroristische netwerken en hun banden met overheden. Op 27 mei verscheen zijn laatste stuk. Daarin poneerde Shahzad dat Al Qaida een zeemachtbasis in Karachi had aangevallen uit wraak voor de arrestatie van verschillende zeemachtofficieren die banden hadden met de terreurorganisatie.

Talkshow

Twee dagen na de publicatie van dat artikel was de journalist onderweg naar een Pakistaans tv-station, waar hij om zes uur 's avonds werd verwacht voor een talkshow over zijn onthullingen. Een kwartier voor de aanvang belde Shahzad met een medewerker van de zender om te zeggen dat hij onderweg was. Het zijn laatste gesprek. Luttele minuten later werd het mobieltje uitgezet, bij de zender is de reporter nooit gearriveerd. Twee dagen later werd zijn lijk in een greppel aangetroffen, met ernstige sporen van foltering. Zijn auto werd tien kilometer verder gevonden.

Daags na Shahzads verdwijning belde zijn echtgenote naar Human Rights Watch-onderzoeker Hasan, zoals haar man haar had opgedragen als hem iets overkwam. Hasan herinnerde zich de e-mail en de conversatie met Shahzad en maakte de inhoud ervan wereldkundig. "Aangezien hij voorafgaandelijk zei te vrezen voor zijn leven en meteen naar de ISI wees, is het aan hen om nu te bewijzen dat ze niet betrokken waren bij zijn moord", aldus de researcher in een interview met de Pakistaanse krant Dawn.

Voor VS-legerstafchef Mullen is er "geen aanwijzing dat de regering de moord niet steunde". Dat de ISI erbij betrokken was, wil hij niet met zoveel woorden gezegd hebben, maar zijn uitlatingen zorgden voor felle reacties in Islamabad, dat ze "hoogst onverantwoordelijk" noemde. Intussen werd een commissie aangesteld om de moord te onderzoeken.

De uitspraken van Mullen bemoeilijken de VS-Pakistaanse relaties verder. In mei reageerde Islamabad verbolgen op de onaangekondigde raid in Abottabad, waarbij Osama bin Laden omkwam en in januari was er de tweevoudige moord die gepleegd werd door een VS-burger, die later diplomatieke onschendbaarheid kreeg van Washington en aldus ontsnapte aan vervolging.

Shahzad is overigens lang niet de enige Pakistaanse journalist die in de voorbije maanden en jaren werd vermoord. In januari werd Geo News-reporter Wali Khan Babar doodgeschoten in Karachi en vorige maand raakte journalist Abdullah Bhittani zwaar gewond bij een schietpartij met onbekenden in Rawalpindi. In 2010 werden er maar liefst 10 Pakistaanse reporters vermoord. Volgens mensenrechtenorganisaties werd het gros gedood door militaire inlichtingendiensten en islamistische terroristen. "Het wordt haast onmogelijk voor Pakistaanse journalisten om hun primaire professionele taken uit te voeren", stelt Hasan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234