Maandag 18/01/2021

Folterpraktijken

VS-Senaat pakt CIA aan

Beeld AP

Een langverwacht Senaatsrapport rond foltering door de CIA komt mogelijk vandaag uit. Ex-president George Bush en de toenmalige CIA-leiding zitten al dagen in het defensief. In het rapport zou zware kritiek geleverd worden op ondervragingstechnieken die na de aanslagen van 9/11 werden toegepast op terreurverdachten.

Het Senaatsrapport in kwestie is een document van 480 pagina's, dat op zijn beurt een samenvatting is van een studie van 6.000 pagina's die nog geheim blijft. De studie zou volgens ingewijden scherpe kritiek geven op de ondervragingen door CIA-medewerkers van terreurverdachten in de eerste jaren na de aanslagen van 11 september 2001. De Senaatscommissie die het rapport opstelde, zou zich vragen stellen over de effectiviteit van foltering, en meer details geven rond het programma.

In het rapport zou onder meer worden uitgeweid over de folteringen op Al Qaida-gevangenen in geheime gevangenissen in Europa en Azië, vlak na 9/11. Volgens een aantal Amerikaanse ambtenaren zouden er nieuwe details publiek worden gemaakt over CIA-technieken als slaaponthouding, opsluiting in smalle ruimtes, vernedering en waterboarding. In ieder geval is duidelijk dat Khalid Sheikh Mohammed, het brein achter 9/11 dat momenteel in Guantanamo zit, erin zal figureren. De zaak-Mohammed is een voorbeeld van hoe foltering geen effect had: de man werd 183 keer onderworpen aan waterboarding maar gaf nooit informatie vrij.

Over dat Senaatsrapport, of althans de samenvatting ervan, gonzen al maandenlang geruchten dat de publicatie op til zou zijn. President Obama gaf in augustus, toen voor het eerst werd gesproken over een mogelijke publicatie van het rapport, toe dat de CIA niet altijd even koosjer was bij ondervragingen. "We hebben een aantal mensen gefolterd", zei Obama toen. "We hebben dingen gedaan die tegen onze waarden ingingen." De president zei dat de feiten niet moesten beoordeeld worden vanuit de hedendaagse, veiligere, maatschappij.

Met deze nakende publicatie zijn ook de verdedigers van de praktijken van destijds in gang geschoten. Onder hen de voormalige CIA-directeurs George Tenet en Michael Hayden, die zeggen te vrezen dat de inhoud zal worden misbruikt om aanslagen te plegen op Amerikaanse doelwitten.

"Ik ben echt bezorgd", zei Hayden aan CBS News. Hij verklaarde ook dat het rapport de samenwerking tussen de VS en andere landen kan ondermijnen op gebied van inlichtingen en antiterrorisme. "Er zijn landen die met ons hebben samengewerkt in de oorlog tegen het terrorisme, ondanks een politiek risico, en zij rekenden op de discretie van de Amerikanen."

Niet alleen (voormalige) CIA-medewerkers maken zich zorgen over de publicatie van het rapport. Ook politici waarschuwden er al voor en verzetten zich tegen het openbaar maken ervan. Het Republikeinse Congreslid Mike Rogers zei aan CNN dat er zowel binnen als buiten de VS slachtoffers zullen vallen als alle informatie naar buiten komt. "Onze internationale partners zeggen ons ook dat dit geweld en doden zal veroorzaken..."

"Dit zijn patriotten"

De toenmalige Amerikaanse president, George W. Bush liet afgelopen weekend eveneens van zich horen en maakte meteen komaf met de suggestie in het rapport dat hijzelf en het Witte Huis destijds werden misleid door de CIA rond de reikwijdte en de resultaten van de brutale ondervragingstechnieken. Bush en zijn adviseurs laten blijken dat ze de CIA niet zullen afvallen. "We hebben het geluk dat er mannen en vrouwen zijn die hard werken bij de CIA en ons dienen", zei Bush aan CNN. "Dit zijn patriotten en wat het rapport ook zegt, als het hun bijdragen aan ons land naar beneden haalt, is het ver bezijden de waarheid."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234