Donderdag 01/12/2022

VS in spanning over vonnis rond homohuwelijk

De argumenten van voor- en tegenstanders zijn deze week gehoord. Wat beslissen de negen hoogste rechters van Amerika?

Is Amerika op weg naar een nieuwe historische mijlpaal en wordt het homohuwelijk binnenkort voor het hele land gelegaliseerd? Of zal het nog niet zo ver komen? Dat is de spannende vraag, nadat het Hooggerechtshof deze week de voor- en tegenstanders heeft gehoord. Elk woord van de negen rechters wordt nu gewogen alsof het boodschappen van een Grieks orakel zijn. Maar ook na de hoorzittingen valt moeilijk te voorspellen hoe de uitspraak er deze zomer zal uitzien.

Eén ding is ook deze week steeds duidelijker geworden: het homohuwelijk is onder de Amerikanen aan zo'n krachtige opmars bezig dat het niet meer de vraag lijkt óf het landelijk ingang zal vinden, maar wánneer. Zelfs twee mannen die normaal hun voet vol op het gaspedaal hebben staan van het rechtse volksgevoel in Amerika lijken dat te vinden.

De conservatieve radiopresentator Rush Limbaugh erkent dat aanvaarding van het homohuwelijk "onvermijdelijk" is. Zijn rechtse Fox-collega Bill O'Reilly zegt het standpunt van homostellen overtuigend te vinden. "Zij zeggen: wij zijn Amerikanen. We willen gewoon behandeld worden als ieder ander. Dat is een dwingend argument. Om dat te weerleggen moet de tegenpartij met een goed verhaal komen. Maar het enige wat zij doen is op de Bijbel hameren."

Het geeft aan dat het conservatieve afwijzingsfront aan het afbrokkelen is onder de druk van de moderne tijd. Een groeiend aantal Amerikanen herkent zich niet langer in het angstbeeld van de tegenstanders dat het huwelijk tussen hetero's zal worden ondermijnd als homo's en lesbiennes wordt toegestaan met elkaar te trouwen. Kom daar niet mee aan bij mij, zei een Fox-presentatrice. Ook de bekende waarschuwing voor het hellende vlak wordt door steeds minder mensen serieus genomen: zij weigeren te geloven dat na het homohuwelijk straks polygamie en pedofilie aan de beurt zullen zijn om te worden gelegaliseerd.

Theo en Thea

Meer indruk maken tegenwoordig de verhalen over het leed dat homo's en lesbiennes wordt aangedaan als hun geliefde overlijdt en zij voor de wet niet worden erkend als partner. Zo vertelde de 83-jarige Edith Windsor de rechters woensdag hoe zij de bezittingen erfde van haar overleden vriendin Thea en over die erfenis een belastingaanslag kreeg die veel hoger was dan als Thea, zo zei ze, Theo zou zijn geweest. Ook was er het voorbeeld van de partners van gesneuvelde homoseksuele militairen die door de strijdkrachten niet op de hoogte worden gebracht van de dood van de geliefde.

Maar wat kunnen en willen de rechters van het Hooggerechtshof hier op dit moment aan doen? Ze zouden als een deus ex machina in één grootse beweging van bovenaf het homohuwelijk aan het land kunnen opleggen. Ze zouden zich daarbij kunnen beroepen op de grondwet, die uitgaat van de gelijkheid van alle burgers en hen beschermt tegen discriminatie. Maar dat wordt door veel analisten onwaarschijnlijk geacht, gelet op wat zelfs progressieve leden van het Hof naar voren brachten.

Rechters Sonia Sotomayor vroeg zich af of dit wel het goede moment was voor het Hof om zich in deze zaak te mengen. Misschien was het beter de maatschappij - lees de staten - meer te laten experimenteren, zeker nu de maatschappelijke opvattingen zo snel aan het veranderen zijn.

Op de achtergrond van deze aarzeling spelen de ervaring met Roe versus Wade mee, de historische uitspraak uit 1973 waarmee het Hooggerechtshof voor heel Amerika abortus legaliseerde. Hoewel de zittende rechter Ruth Bader Ginsburg het eens is met die legalisering, betwijfelt ze of het achteraf verstandig was dat negen niet-gekozen rechters op de stoel van de politiek gingen zitten. Misschien was het beter geweest dat het eerst uitgevochten was door de politici in de Amerikaanse staten. Dan zou er een democratisch draagvlak zijn geweest en waren de verbitterde achterhoedegevechten die tot op de dag van vandaag doorgaan, er mogelijk niet geweest.

Onder druk

De rechters staan dus voor de keuze: moeten wij de kwestie van het homohuwelijk à la Roe versus Wade van bovenaf regelen, bij een gerechtelijk besluit? Of moet dat van onderaf door de staten gebeuren, democratisch gelegitimeerd? Op dit moment zijn er negen staten die het homohuwelijk hebben gelegaliseerd. Veertig andere staten hebben dat niet gedaan, sommigen zelfs expliciet.

Zo staan de rechters van diverse kanten onder druk. Aan de ene kant is er de bekommernis om de democratie en de rechten van de staten. Maar aan de andere kant is er de historie. Die leert dat van sommige maatschappelijke veranderingen, zoals het opheffen van het verbod op huwelijken van mensen van verschillend ras, achteraf niet te begrijpen valt waarom dat zo lang duurde voor het politiek en juridisch werd gesanctioneerd.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234