Vrijdag 12/08/2022

VS en Europa zien niets in eerste ruimtetoerist

Dennis Tito had twintig miljoen dollar veil voor een tripje naar het Russische ruimtestation Mir. Aan het leven van dat stuk ruimtevaartkundige geschiedenis komt echter op 23 maart een spectaculair einde. De Russen boden Tito een ander vluchtje aan, maar dat stuit nu op verzet van Nasa en haar Europese evenknie Esa.

Moskou / Washington

AFP / Belga / DPA / TASS

Het conflict over de door Moskou voor 30 april geplande vlucht van de eerste ruimtetoerist is geëscaleerd in de - waarschijnlijk - eerste ruimtevaardersstaking ooit. Dennis Tito, een ex-raketingenieur van de Nasa en nu een succesvolle zakenman, was in juni vorig jaar met de toenmalige commerciële uitbater van de Mir, de MirCorp, overeengekomen, voor 20 miljoen dollar (896 miljoen frank of 22,2 miljoen euro) aan boord van de Mir de eerste ruimtetoerist te worden.

Nadat was besloten het complex op te geven, werd Tito door Moskou een trip naar het International Space Station (ISS) als alternatief aangeboden. "Wij hebben enige verplichtingen ten opzichte van Tito", zo meldden de Russen. Tito (60) kreeg derhalve al een kosmonautenopleiding in de Sterrenstad nabij Moskou.

Het Russische ruimtevaartbureau Rosaviakosmos is van plan Tito mee te sturen in een Sojoez die de kosmonauten Talgat Moesbajev en Joeri Batoerin naar het ISS zou brengen. De eerste ruimtetoerist zou bij de heenreis een lege stoel innemen in een Sojoez-capsule, die als nieuwe reddingssloep voor het ISS gaat dienen. Tito zou zes dagen in het ISS blijven, om daar te helpen bij het verstouwen van vracht en enkele experimenten.

Ruim een week later zou hij in gezelschap van Moesbajev en Batoerin terugkeren met de Sojoez die zich op 2 november 2000 met de eerste drie permanente bewoners aan het ISS heeft vastgeklonken, en de lege stoel innemen van de Amerikaanse ISS-gezagvoerder William Shepherd. Die keert in principe vandaag al met zijn twee Russische gezellen naar de aarde terug met het ruimteveer Discovery. De toeristische trip stuitte evenwel op felle kritiek en verzet bij andere partners in het ISS, in het bijzonder de Amerikaanse Nasa en de Europese Esa.

De voor het ISS bevoegde directeur van het Europese ruimtevaartbureau Esa, Jörg Feustel-Büechl, noemde het project-Tito "onverantwoord" en "onprofessioneel". Volgens Feustel-Büechl heeft het station in zijn prille ontstaansgeschiedenis beroepsmensen aan boord nodig. Het complex is immers nog in volle aanbouw en er moeten geregeld reparatiewerken verricht worden.

Volgens de Nasa zou Tito op het verkeerde moment in het ISS rondzweven. Moesbajev en Batoerin hebben genoeg te doen. De aanwezigheid van een 'amateur' zou de geplande werkzaamheden, in het bijzonder de installatie en ontplooiing van een vitale Canadese robotarm, kunnen hinderen.

De Nasa tilt er vooral zwaar aan dat Tito geen opleiding met betrekking tot de kritische systemen van het ISS heeft gekregen en dat hij dus onmogelijk kan optreden in een noodsituatie. De Nasa zegt niet tegen commercie op zich te zijn, zolang alles veilig is. Het ruimtevaartbureau zou bovendien de door Tito betaalde prijs te laag vinden.

Maandag ging de Nasa nog een stapje verder door Tito te weren van de training in het Johnson Space Centre te Houston. In een mededeling motiveert de Nasa dat "er niet genoeg tijd is" om Tito voldoende te kunnen trainen. Bovendien spelen er nog "operationele en wettelijke overwegingen".

Concreet wilden functionarissen van de Nasa Tito maandag meenemen naar een vergadering om over die kwesties te spreken. Daarop weigerden Moesbajev en Batoerin, plus de twee reservekosmonauten, binnen te gaan in het Johnson Space Centre om aan hun training van een week te beginnen. In de loop van dinsdagochtend hebben de Russische ruimtevaartautoriteiten de twee kosmonauten bevolen hun staking te beëindigen. De Nasa wil vandaag de knoop doorhakken: mag Tito mee of niet?

Ruimtevaart

Esa: 'Meesturen van amateurs is onverantwoord en onprofessioneel'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234