Donderdag 26/11/2020

Geopolitiek

VS en EU heffen economische sancties tegen Iran op

Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid Federica Mogherini en Iraans buitenlandminister Javad ZarifBeeld REUTERS

De Verenigde Staten en de Europese Unie heffen de economische sancties tegen Iran op. Dat maakten de Amerikaanse minister Kerry en de Europese vertegenwoordiger Mogherini zaterdagavond bekend. Het Internationale Atoomenergieagentschap heeft vastgesteld dat Iran haar nucleaire programma heeft ingeperkt en daarmee voldoet aan de eisen die de internationale gemeenschap aan het land heeft gesteld.

'Iran heeft alle maatregelen genomen om de Implementatiedag tot stand te laten komen', zei het agentschap. In Iran wordt de dag dat de sancties worden opgeheven aangeduid als Implementatiedag. Vanaf dat moment mag Iran weer olie exporteren en internationale betalingen doen.

Voor het Europese embargo daadwerkelijk is opgeheven moet de Europese Raad, met leiders van alle 28 lidstaten, nog officieel instemmen. Dat is een kwestie van tijd, ze hebben immers ook al ingestemd met het nucleaire akkoord. Frankrijk heeft laten weten zich te verheugen op het volledig implementeren van het verdrag.

In juli 2015 werd het akkoord gesloten tussen Iran enerzijds en China, Rusland, de Verenigde Staten, Engeland, Frankrijk en Duitsland anderzijds. De overeenkomst voorziet in de inperking van het atoomprogramma in ruil voor verlichting van de internationale sancties tegen Iran. Pas als het IAEA zou vaststellen dat Iran had voldaan aan de eisen van het akkoord, zouden de sancties worden opgeheven.

Een belangrijke eis aan Iran was dat het 98 procent van zijn voorraad verrijkt uranium, het belangrijkste ingrediënt voor een kernbom, van de hand zou doen. Eind 2015 verscheepte Iran het grootste deel van haar voorraad verrijkt uranium inderdaad naar Rusland.

Woensdag zette Iran een andere belangrijke stap: toen verwijderde ze de kern van de zwaarwaterreactor bij de stad Arak. De reactor is nu niet meer inzetbaar.

De Amerikaanse minister Kerry aan tafel met de Iraanse minister ZarifBeeld ap

Koop van vliegtuigen

De Iraanse minister van Transport Abbas Akhoondi meldt dat Iran 114 vliegtuigen voor de burgerluchtvaart van het Europese vliegtuigenbedrijf Airbus koopt zodra de sancties zijn opgeheven. Dat zou hij hebben afgesproken met het Europese bedrijf. Airbus ontkent dat er gesprekken hebben plaatsgevonden. Een koop of gesprekken daarover zijn volgens het bedrijf pas mogelijk nadat de sancties zijn opgeheven.

Ook oliebedrijven Total en Shell staan te trappelen om zaken te doen met Iran. Volgens het Iraanse nieuwsagentschap Mehr waren er zaterdag werknemers van de bedrijven in Teheran. Volgens Mehr ontmoeten zij zondag bestuurders van de National Iranian Oil Company (NIOC) en de National Iranian Tanker Company (NITC). Iran heeft aangekondigd de olieproductie sterk op te voeren nadat het handelsembargo is opgeheven. Shell ontkent dat het werknemers naar Iran heeft gestuurd.

Tien concrete gevolgen

Het opheffen van de economische sancties tegen Iran, nu dit land het atoomverdrag van juli 2015 geheel is nagekomen, krijgt een krachtig economisch vervolg op vele terreinen. Grote kapitalen komen vrij en de belangrijke bank-, staal- en scheepvaartsectoren worden vrij van strafmaatregelen die de Verenigde Staten hadden ingesteld. Het zakendoen met Iran zal na tien jaar sancties in veel opzichten snel veranderen. Tien concrete gevolgen:

1. De export van Iraanse olie en gas naar de Europese Unie wordt mogelijk
2. Bedrijven in het westen mogen uitrusting voor olie- en gasvelden leveren
3. Verzekeraars in het westen mogen Iraanse schepen verzekeren
4. Zakendoen met de Iraanse energiesector is veelal toegestaan
5. Internationale financiële transacties kunnen weer plaatsvinden
6. Banken mogen zakentransacties met Iran met kredieten ondersteunen
7. Iran krijgt de beschikking over 100 miljard dollar die bevroren waren
8. Sancties tegen bedrijven en honderden privépersonen worden opgeheven
9. De levering van vliegtuigen en onderdelen van Boeing- en Airbustoestellen voor civiele doelen is toegestaan
10. Autoproducenten uit het westen mogen weer voertuigen in Iran verkopen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234