Woensdag 01/04/2020

VS drijven wig tussen Russische elite en Poetin

Russische oligarchen en zakenlui maken zich steeds meer zorgen over een lijst waar de Amerikaanse autoriteiten in het geheim aan werken. Volgens de nieuwe sanctiewet moet de regering uiterlijk over twee maanden een overzicht presenteren van sleutelfiguren uit de Russische politiek en het zakenleven die nauwe banden hebben met president Poetin.

De opdracht voor het opstellen van de lijst zat verborgen in de Countering America's Adversaries Through Sanctions Act, die het Congres in juli tegen de zin van president Trump aannam. Wie op die lijst komt, wordt niet automatisch het slachtoffer van Amerikaanse sancties, maar loopt wel het risico bij een volgende ronde voor de bijl te gaan.

Ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken, de inlichtingendiensten en het ministerie van Financiën zijn achter de schermen al maanden bezig de Russische politieke en zakelijke elite in kaart te brengen. Maar hoever ze zijn, is nog onduidelijk.

Voor Russische oligarchen die tot nog toe aan de Amerikaanse sancties zijn ontsnapt, is het een zenuwslopende periode. Als ze op de lijst terechtkomen, mogen ze misschien de Verenigde Staten niet meer in of worden hun tegoeden in de VS bevroren. Nog erger is als ze zogenaamde secundaire sancties krijgen opgelegd: dat houdt in dat ook buitenlandse banken en bedrijven geen zaken met hen mogen doen.

Villa als cadeau

Als kandidaten voor een plaatsje bovenaan de lijst worden de aluminiummagnaat Oleg Deripaska, de miljardair Alisher Usmanov en Mikhail Fridman, de baas van de Alfa Bank, genoemd. Deripaska, wiens fortuin op ruim 6 miljard euro wordt geschat, kwam in het vizier van de Amerikaanse autoriteiten door zijn contacten met Paul Manafort, Trumps voormalige campagneleider. Deripaska had Manafort ingehuurd als pr-adviseur om het beleid van Poetin in het buitenland te propageren en pro-Russische partijen in Oekraïne en andere buurlanden van Rusland te steunen.

Fridman wordt ervan verdacht dat zijn Alfa Bank in contact stond met de campagnestaf van Trump, iets dat door zowel Fridman als Trumps team wordt ontkend. Usmanov zou de Russische premier Dmitri Medvedev een luxueuze villa aan de rand van Moskou cadeau hebben gedaan onder het mom van een schenking aan een charitatieve organisatie. Die instelling beheert meer villa's die volgens de Russische oppositieleider Aleksej Navalny in feite eigendom zijn van de premier. Ook Chelsea-eigenaar Roman Abramovitsj, een van de rijkste mensen van Rusland, loopt volgens sommigen het risico op de geheime lijst te belanden.

Vooral figuren die hun fortuin te danken hebben aan corrupte praktijken lopen gevaar. Maar er wordt ook gekeken naar mensen die vermoedelijk door Poetin worden gebruikt om zijn bezittingen of die van zijn naaste medewerkers verborgen te houden. Een voorbeeld daarvan is de Russische cellist Sergej Roldoegin, die aan het hoofd bleek te staan van een offshore-concern waarin volgens de Panama Papers ruim twee miljard dollar omging. Vermoed wordt dat Roldoegin, een van de beste vrienden van Poetin en peetvader van diens oudste dochter, dat fortuin voor anderen beheert.

Sommige oligarchen hebben volgens de Russische pers al advocaten in de VS ingeschakeld om te voorkomen dat ze op de nieuwe lijst terecht komen. Ze vrezen dat het moeilijk zal worden zaken te doen met partners in de VS en de Europese Unie als hun naam op de lijst prijkt.

De VS en de EU hebben al sancties afgekondigd tegen een aantal van Poetins nauwste medewerkers en vrienden, onder wie Gennadi Timtsjenko, Joeri Kovaltsjoek en de broers Arkadi en Boris Rotenberg. Arkadi Rotenbergs bedrijf is verantwoordelijk voor de aanleg van een brug tussen Rusland en de Krim, het Oekraïense schiereiland dat Rusland in 2014 annexeerde.

De nieuwe lijst is duidelijk bedoeld om te proberen een wig te drijven tussen Poetin en de Russische elite. Veel Russische zakenlieden hebben een groot deel van hun vermogen ondergebracht bij westerse banken, bezitten huizen in Londen of andere westerse steden en sturen hun kinderen naar kostscholen en universiteiten in het Westen. Zij zijn uiteraard bang dat zij het slachtoffer worden van het beleid van Poetin.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234