Zaterdag 10/04/2021

Televisie

VRT komt eindelijk met onlineplatform, maar hebben mensen daar effectief nood aan?

null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Met VRT NU lanceert de VRT eind deze maand - eindelijk - zijn videospeler waarmee je alle programma's zal kunnen (her)bekijken via het internet. Kijken we na dit jaar alleen nog maar online naar televisie? Zo'n vaart zal het nog niet lopen.

Alle VRT-programma's opvragen en bekijken wanneer het je best uitkomt, tot dertig dagen nadat ze op Eén, Canvas of VRT te zien waren. Met daarbovenop ook nog eens een thematisch aanbod voor wie bijvoorbeeld graag naar fictie, nieuws of sport kijkt. Als de VRT op 30 januari VRT NU lanceert, heeft de openbare omroep eindelijk één digitaal platform met al zijn programma's.

Eindelijk, want de VRT moet samen met de Oekraïense omroep zowat de enige in Europa geweest zijn die het nog zonder treffelijk onlineplatform moest stellen. Nochtans broedde men aan de Reyerslaan al dik tien jaar op zo'n videospeler, alleen lukte het nooit om verschillende redenen. Eerst lukte een poging om dat samen met VTM te doen niet, dan was VTM tegen omdat ze oneerlijke concurrentie vreesde en toen kwam er ook nog eens tegenstand van Telenet, die vreesde abonnees te verliezen. Maar met de jaren kwam ook het verstand en de laatste beheersovereenkomst zette het licht op groen voor de VRT en een eigen digitaal platform.

. Beeld DM
.Beeld DM

Veel langer kon de VRT ook niet wachten als ze relevant wil blijven. "Als het kijkgedrag evolueert, willen wij mee-evolueren", zegt directeur Media & Productie Peter Claes. "VRT NU verhoogt het kijkcomfort en laat ons toe om als organisatie wendbaar te zijn en snel te kunnen inspelen op nieuwe tendensen. Al is het in eerste instantie vooral het doel om veel te leren. Niemand kan voorspellen hoe hard het zal gaan."

Die tendensen lijken evident: de voorbije maanden keken we steeds vaker uitgesteld naar Vlaamse programma's via de digitale settopboxen, en ook online vinden we steeds vaker onze weg naar het tv-aanbod. VTM bijvoorbeeld, dat via vtm.be al een tijdje al haar programma's online aanbiedt, kan op dat vlak al mooie cijfers voorleggen. Anderhalf miljoen Vlamingen maakten er een account aan, van wie 75 procent jonger is dan 35 jaar. Maandelijks worden er via vtm.be, de VTM-app en Stievie bijna drie miljoen programma's bekeken. Als nu ook nog de VRT, met al zijn marketingkracht, dat online kijken een fikse duw in de rug geeft, lijkt de toekomst duidelijk: online kijken wordt de regel.

Overschatten?

Alleen, de cijfers tonen vooralsnog een heel ander, conservatiever verhaal: in 2016 keek de Vlaming gemiddeld 172 minuten per dag naar televisie, nauwelijks 2 minuten minder dan in 2015 en 6 minuten minder dan in 2014. Een minimale daling dus, zonder grote verschillen tussen de leeftijdsgroepen. Opvallend, want in bijvoorbeeld Nederland gaat het veel sneller. De Nederlander keek in 2014 nog gemiddeld 200 minuten per dag naar televisie. In 2016 was dat al gezakt tot 183 minuten. En dat terwijl er met de Olympische Spelen en het EK voetbal twee grote sportevenementen waren. Dit jaar zou de daling dus nog groter kunnen zijn.

Ook het scherm waarop we kijken, blijft alle smartphones en tablets ten spijt onveranderd: 94 procent van de kijktijd gebeurt via het klassieke tv-scherm. Wat wel stijgt is het aandeel uitgesteld kijken: 88,3 procent van de kijktijd is nog live, de rest is uitgesteld kijken. Twee jaar geleden keek men 93,4 procent van de tijd live.

Overschatten we met al onze aandacht voor online kijken en andere Netflixen dan het nieuwe tv-kijken? "Op korte termijn worden zaken overschat, maar op lange termijn worden ze onderschat", zegt Peter Claes. "Op één.be en canvas.be plaatsen we nu ook al veel programma's. Dat wordt zeker geapprecieerd, maar we zien de cijfers daar niet echt opmerkelijk versnellen. De lineaire beleving blijft zeer belangrijk voor televisie: dat gaat immers over achteroverleunen en gegidst worden door het aanbod. Maar we willen VRT NU wel hebben voor als die versnelling er komt."

Met de komst van het internet zijn tal van media al dood verklaard, met de papieren krant als voornaamste slachtoffer. "Een paar jaar geleden werd hetzelfde gezegd over de radio", zegt Claes. "Maar met onze radiozenders hebben we nog nooit zo sterk gestaan als nu. Met tv zal het wellicht net hetzelfde zijn. Een platform als VRT NU is aanvullend, al zal het voor een bepaald publiek wel de manier zijn om naar televisie te kijken." En dat zijn zeker niet alleen de jongeren, zoals vaak gedacht wordt. "Een testpubliek gebruikt VRT NU al en daar zien we dat actieve ouderen die alles willen volgen het evengoed veel gebruiken."

Anticiperen

Als zenders nu inzetten op digitale onlineplatformen, heeft dat vooral te maken met anticiperen. Ook bij SBS Belgium (VIER, VIJF, ZES) willen ze er daarom nu wat meer werk van maken. "Je kunt alle programma's al online herbekijken, maar we zetten dat minder nadrukkelijk in de markt dan VTM", zegt woordvoerder Kristof Demasure. "Het aantal views op de site stijgt wel, maar het is niet zo dat we plots een breuklijn zien of een moment waarop die groei versnelt. Met Wim Staelens begint nu een chief digital officer die de digitale strategie op lange termijn moet uitstippelen."

Vooralsnog blijven de traditionele, lineaire tv-zenders dus nog steeds het belangrijkste medium om een groot publiek te bereiken. De slimste mens ter wereld deed het nooit beter dan de afgelopen maanden op VIER en ook bij VTM zetten ze steeds meer in op evenementiële programma's die de kijkers het gevoel geven dat ze nu moeten kijken om morgen op het werk of op school te kunnen meepraten.

Ook bij de VRT zullen ze nu niet opeens alles op VRT NU zetten en de kijker richting online sturen. "Als openbare omroep hebben we de opdracht om de samenleving samen te brengen, en dat betekent ook dat mensen samen naar televisie kijken", geeft Peter Claes aan. "Eén houdt die band met zijn kijker in stand door te focussen op veel dagverse programma's zoals Het journaal, Iedereen beroemd en Van Gils & gasten. Zulke programma's hebben een grote urgentie."

Maar zeker bij de commerciële omroepen krabben ze zich in de haren. Niet omdat er online gekeken wordt, wel omdat er steeds vaker uitgesteld gekeken wordt. Fictieprogramma's worden nu al vaak door de helft van de kijkers op een later moment bekeken en de reclameblokken worden daarbij gretig doorgespoeld. De omroepen lopen zo flink wat inkomsten mis, waardoor het voor hen stilletjesaan onhoudbaar wordt om nog duurdere fictiereeksen te bestellen.

De omroepen experimenteren wel met reclame op maat of door het tonen van reclame als je pauzeert tijdens het uitgesteld kijken, maar een duurzame oplossing dringt zich op, zegt Kristof Demasure. "Het onmogelijk maken van doorspoelen is geen optie, maar er zijn nog andere mogelijkheden. Alle zenders en distributeurs zouden moeten samenzitten om te kijken hoe we dit gezamenlijk kunnen oplossen. Die gesprekken zouden nu moeten lukken omdat iedereen zijn plaats gevonden heeft en relaxter kan praten. Een paar jaar geleden stond iedereen onder hoogspanning."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234