Dinsdag 05/07/2022

NieuwsDe ideale wereld

VRT haalt sketch ‘De ideale wereld’ offline na protest: ‘Pijnlijk hoe luchtig er over de Holocaust wordt gedaan’

Een beeld uit de persiflage van ‘De ideale wereld’ Beeld RV
Een beeld uit de persiflage van ‘De ideale wereld’Beeld RV

‘Het mag nooit de bedoeling zijn om mensen te kwetsen of om te lachen met iemands lijden.’ De VRT excuseert zich na klachten en haalt alweer een sketch van De ideale wereld offline. ‘Ik moest naar adem happen’, zegt N-VA-Kamerlid Michael Freilich.

Bruno Struys

Op 7 april bracht De ideale wereld een sketch over Cent Wafers. Presentator Jan Jaap van der Wal toonde krantenartikels die beschreven hoe de koekjes niet meer verkrijgbaar waren door de oorlog in Oekraïne, net als tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Daarop volgde een persiflage op de film Schindler’s List, met de originele beelden, voorzien van enkele montage-ingrepen en een nieuwe klankband. Industrieel Oskar Schindler, die het leven van naar schatting 1.200 Joden gered zou hebben, verandert zo in de oprichter van een fabriek van ‘Jodenkoeken’.

De aangrijpende scène van het meisje met de rode jas is zo aangepast dat haar jas grijs is en ze in haar hand een geel pak koekjes heeft. Meteen erna schieten Duitse soldaten Joden dood. De sketch verscheen na de uitzending ook op de Facebook-pagina van De ideale wereld. Net geen 700 mensen vonden dat grappig of leuk, maar er verschenen ook afwijzende commentaren.

Nachtmerries

“Toen ik het filmpje zag, ben ik spontaan in tranen uitgebarsten”, zegt Jonath Yonatan-Weinberger, een 34-jarige leerkracht en een van de personen die op Facebook reageerden. Haar grootvader bracht drie jaren in de kampen door. Zijn vrouw en vier kinderen hebben Auschwitz niet overleefd.

“Zijn hele leven had hij verschrikkelijke nachtmerries, waarbij hij schreeuwend wakker werd omdat hij in zijn droom opnieuw in de kampen zat. Ik vind het pijnlijk dat er nu zo luchtig over gedaan wordt.”

Het meeste stoort ze zich aan het einde van het filmpje. Daarbij gebruikt De ideale wereld het slot van de film, waarin niet alleen acteurs, maar ook echte Holocaust-overlevers het graf van Oskar Schindler bezoeken. In plaats van steentjes leggen ze Cent Wafers op zijn graf.

“Ik moest naar adem happen”, zegt N-VA-Kamerlid Michael Freilich. “Ik heb contact opgenomen met de Dossinkazerne om te bemiddelen met de VRT. Het is beter als een onpartijdige, wetenschappelijke speler dat doet, zodat we niet weer het verwijt krijgen dat de Joodse gemeenschap overgevoelig is.”

De Dossinkazerne wil niet reageren, om de dialoog met VRT en Woestijnvis niet te ondermijnen. Jonath Yonatan-Weinberger stuurde een klacht naar de VRT, net als drie andere kijkers. In Joods Actueel en Kerknet verscheen een opiniestuk van het Overlegorgaan van Christenen en Joden in België.

‘Ruimere context’

Na een advies van de programmacharterraad heeft de VRT afgelopen vrijdag het filmpje van de sociale media gehaald. In een antwoord aan de klagers laat de VRT weten dat het “ongepast” was. “Humor en satire in onze programma’s moeten kunnen, maar het mag nooit de bedoeling zijn om mensen te kwetsen of om te lachen met iemands lijden. We erkennen dat dat hier wel is gebeurd. We willen dan ook uitdrukkelijk onze excuses aanbieden.”

Jonath Yonatan-Weinberger is tevreden. “Het is moedig om fouten te erkennen”, zegt Freilich.

Bijna exact een jaar geleden greep de VRT op dezelfde manier in toen De ideale wereld een kabinetsmedewerker van Vlaams minister-president Jan Jambon van Somalische afkomst voorstelde als een poetsvrouw. Nog een jaar eerder maakte Geert Hoste in het programma een mop met een nazigroet. Toen ging de VRT een stap verder, door de uitzending integraal van VRTnu te verwijderen. Dat acht de openbare omroep deze keer niet nodig.

“In de uitzending zit zoiets ingebed in een ruimere context van satire. Na overleg met de makers is beslist om alleen het aparte fragment van de sociale media te verwijderen”, zegt een woordvoerder.

Lees ook

Jan Jaap van der Wal over zijn relatie met Vlaanderen: ‘Vlamingen zoeken de hele tijd excuses’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234