Dinsdag 15/06/2021
Bart Eeckhout Beeld DM
Bart EeckhoutBeeld DM

StandpuntBart Eeckhout

VRT-collega Bart Aerts is veroordeeld tot vier maanden met uitstel. Zijn misdrijf? Dat hij zijn job heeft gedaan

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Een rechter in Brugge heeft VRT-collega Bart Aerts veroordeeld tot vier maanden celstraf met uitstel. Zijn misdrijf? Dat hij zijn job heeft gedaan. In een reportage voor Terzake over de zogenaamde Kasteelmoord poogde de journalist een antwoord te zoeken op de vraag of het gerecht zich liet beïnvloeden door de familie van het slachtoffer. Daar is geen sprake van, zo oordeelde het gerecht zelf bij monde van het parket-generaal, maar Aerts haalde elementen boven waaruit op te maken valt dat mogelijk niet alle informatie gebruikt werd om tot dat oordeel te komen.

Mag niet, vonnist de rechter nu. De elementen uit de reportage behoren tot het gerechtelijk dossier en horen geheim te blijven. Zowel de bron van de journalist als de journalist zelf loopt tegen een veroordeling aan.

Lees ook: ‘Iedere journalist moet zich grote zorgen beginnen te maken’

Dat is een bijzonder verregaand vonnis. Waarheidsvinding is de essentie van journalistiek, onze job. Het vergt nieuwsgierigheid en een open, belangstellende geest maar ook een gezond wantrouwen tegen de heersende macht. Ook tegen de rechterlijke macht, als het moet. In onderzoeksjournalistiek betekent dat ook dat verslaggevers soms moeten pogen te achterhalen wat er in een gerechtelijk dossier staat. Als een dossier voldoende maatschappelijke relevantie heeft, kan het aangewezen zijn om het geheim van het onderzoek te verbreken. Het is nogal helder dat dat in deze zaak het geval is.

Dit is geen eenmalige uitschuiver. Het moet zijn dat we de memo gemist hebben over nieuwe vervolgingsprioriteiten, maar het gerecht toont in dit land de jongste tijd wel vaker een grote ijver in de opsporing van bronnen van journalisten. In Sint-Truiden kreeg een lokale journalist vorige week nog een huiszoeking te verwerken omdat hij gemeld had dat burgemeester Veerle Heeren (CD&V) zichzelf en enkele intimi voorrang had gegeven in de vaccinatierij. Klopt volledig, maar het gerecht is blijkbaar vooral geïnteresseerd in de bron van de journalist. Huiszoeking en inbeslagname gingen ook bij Bart Aerts aan de veroordeling vooraf. De trend om bronnen van journalisten op te sporen is des te merkwaardiger omdat de wet dat simpelweg verbiedt.

Journalisten zijn net mensen: wij maken soms fouten. Journalistiek is niet boven kritiek of aansprakelijkheid verheven. Ook journalisten behoren spelregels te volgen. Maar in een rechtsstaat behoort journalistiek zo vrij en onafhankelijk mogelijk te kunnen bewegen als tegenwicht voor de machthebbers.

Die positie staat onder druk. Vanuit de politiek, waar sommigen burgers opjutten om journalisten te wantrouwen en te intimideren. En dus ook vanuit het gerecht, waar sommigen met huiszoekingen en nu zelfs veroordelingen hetzelfde doel betrachten: intimidatie.

Laten we niet te lang wachten met die verontrustende trend een halt toe te roepen. Laten we hier en nu zeggen: het zal niet pakken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234