Zaterdag 04/04/2020

Vrouwen vandaag nog altijd in hoek waar klappen vallen

De vloek van het geweld

De Internationale Vrouwendag staat vandaag in het teken van het geweld tegen vrouwen, een tragedie die in de VS alleen al jaarlijks 5,8 miljard dollar kost, om van het menselijke leed nog maar te zwijgen. Een overzicht.

Door Catherine vuylsteke

BRUSSEL l In een land als België krijgt één vrouw op de vijf te maken met fysiek geweld. In Bangladesh is dat zelfs meer dan de helft der dames. Meestal zijn de (ex-)partners verantwoordelijk. Enkele culturele praktijken werken het geweld nog in de hand.

Onder meisjes en vrouwen van tussen de 14 en 44 is geweld een belangrijker doodsoorzaak dan kanker. Geweld eist zelfs meer vrouwelijke slachtoffers dan malaria en ongevallen samen. Uit WHO-onderzoek (2005) blijkt bovendien dat meer dan de helft van de vrouwen in Peru, Tanzania, Bangladesh en Ethiopië in hun leven al zijn mishandeld, en zelfs in een land als Groot-Brittannië geldt dat voor 30 procent. Doorgaans is het de (ex-)partner die zich er schuldig aan maakt: meer dan de helft van de vermoorde vrouwen werd door de (ex)geliefde omgebracht.

Opmerkelijk is evenwel dat angst, stigma en een gebrek aan adequate dienstverlening er in het gros van de gevallen voor zorgt dat er niet om hulp wordt gevraagd of dat er geen klacht wordt ingediend bij de politie. Soms heeft geweld tegen vrouwen een culturele ondertoon:

l Oorsprong: Egypte, zo'n 2000 jaar geleden.

l Reikwijdte: 135 miljoen meisjes en vrouwen, jaarlijks komen er twee miljoen bij.

Redenen voor de besnijdenis: de clitoris wordt in sommige culturen gezien als het begin van een penis. Onbesneden vrouwen worden als onzuiver beschouwd, en besnijdenis is een manier om de seksuele lust van de vrouw te beknotten.

l Er zijn tal van medische consequenties, gaande van pijnlijke seks over chronische aandoeningen van de blaas en reproductieve organen tot moeilijke bevallingen.

l In de meeste landen is vrouwenbesnijdenis verboden, maar clandestien gebeurt het nog altijd

l Oorsprong: gebruik bij de Baloch en de Pashtoen in Pakistan en Afghanistan, ondertussen uitgebreid naar de hele moslimwereld en daarbuiten. De daders zijn echtgenoten, vaders, broers en ooms. Vaak is de moordenaar een minderjarige, om de strafmaat te beperken. De dader wordt door de gemeenschap als held behandeld. In Pakistan komen er jaarlijks meer dan 1.000 gevallen voor, maar ook de openbare aanklager in de Palestijnse Gebieden zei enige tijd geleden dat 70 procent van de moorden in Gaza eremoorden zijn.

l Het concept eer maskeert mannelijke pogingen om de vrouwelijke vrijheid en seksualiteit te controleren. De vrouw belichaamt de eer van de man aan wie ze 'toebehoort'. Verontrustend is dat het concept steeds verder wordt uitgebreid, waardoor het aantal moorden ook toeneemt.

l Vrouwen die ontsnappen aan eremoord, leiden vaak een vreselijk bestaan. Zo komen ze in Jordanië vaak in beschermende detentie in de gevangenis terecht. In niet weinig gevallen zitten ze vele jaren opgesloten. Hun mannelijke verwanten moeten immers tekenen voor hun vrijlating, wat ze meestal niet doen.

l In niet-moslimlanden heeft men het vaak over 'passionele moord' als mannen hun vrouwen vermoorden. In landen als Argentinië, Guatemala, Venezuela en Peru gelden dan verzachtende omstandigheden.

l Devadasi's (India): meisjes die op jonge leeftijd aan de goden in de tempel wordt 'gegeven'. Eerste verkrachting gebeurt meestal door de oom van moederskant. Daarna wordt het meisje misbruikt door de priesters van de tempel, die haar ook laten werken.

l Deuki (Nepal): rijke mensen kopen een dochter van een arm gezin en schenken haar aan de tempel, waar ze seksslaaf wordt. Seks met een Deuki geldt als bevorderend voor de voorspoed, hoewel die meisjes meestal een slechte gezondheid en soa's hebben. Als het meisje sterft voor ze haar 'tijd' heeft uitgedaan, moet de familie een andere maagd leveren, waardoor de kwelling een familie vaak generaties lang achtervolgt.

l Trokosi (Benin, Nigeria, Togo, Ghana): meisje dat wordt gegeven aan de priester ter compensatie van de misdaad van een mannelijke verwant.

l Komt nog voor in Zuid-Afrika, Transvaal, Tanzania en tal van andere landen. In Tanzania sterven er zo meer dan 500 vrouwen per jaar. Doorgaans worden ze verbrand.

l In Costa-Rica, Ethiopië, Libanon, Peru en Uruguay stelt de wet dat als de verkrachter bereid is met zijn slachtoffer te trouwen, hij vrijuit gaat. Verkrachting wordt ook vaak als oorlogswapen gebruikt ter ontering van de vijand.

l In India en in China 'ontbreken' respectievelijk 30 en 38 miljoen meisjes. Ze werden geaborteerd of bij de geboorte gedood wegens hun geslacht.

l In Bangladesh gaf 96 procent van de ondervraagde vrouwen aan een zoon te willen, 3 procent wilde een dochter.

l Volgens Unicef sterven jaarlijks één miljoen meisjes aan ondervoeding. Als het jongetjes waren geweest, leefden ze nog.

(Bronnen: Economische en Sociale Raad van de VN, Unifem, UNFPA, Unicef, WHO)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234