Donderdag 24/06/2021

Vrouwen, seks en toerisme

Kenia is het decor voor Paradies: Liebe, een film over vrouwen die sekstoerisme bedrijven. Ook in een hoop andere landen vind je tegenwoordig vrouwelijke sekstoeristen. 'Ze denken dat ze aan ontwikkelingssamenwerking doen, maar ze profiteren.' Sjoukje Smedts

Je vindt me leuk, dat is toch wat je zei?" Ze giechelt en wrijft haar blonde haren uit haar ogen. "Waarom?" De jonge zwarte man die naast haar zit, antwoordt veel minder nerveus. "Omdat je mooi bent." Nu is het zijn beurt om het haar uit haar ogen te strelen. "Ik vind je haar leuk, je hebt een mooie glimlach." De man grijpt zijn kans, en haar borsten. Hij knijpt er een paar keer speels in.

De 50-jarige Teresa, een alleenstaande moeder uit Oostenrijk, vindt het maar niets. Het knijpen, niet het feit dat haar gezelschap haar volle boezem aanraakt. Gniffelend als een pubermeisje, maar zelfverzekerd als een moeder houdt ze dan maar zelf de zwarte handen vast. Teresa leert de jonge man die eraan vasthangt hoe hij haar borsten dan wel moet beroeren: zachter en met gevoel, terwijl hij haar in de ogen kijkt. Het gebeurt allemaal op een bed, in een kleine kamer, in het verre Kenia.

Ja, ook vrouwen zijn soms sekstoeristen. Filmmaker Ulrich Seidl vond in hen het perfecte onderwerp voor Paradies: Liebe, zijn film die bij ons vanaf morgen in de zalen draait. Seidl toont daarin behoorlijk direct hoe blanke vrouwen op exotische bestemmingen op zoek gaan naar liefde, geborgenheid en seks. Al dan niet met voorbedachte rade. "Ik was best boos en gechoqueerd nadat ik de film had gezien", vertelt antropologe en professor aan de masteropleiding Toerisme Anne-Marie Van Broeck, die al onderzoek deed rond het thema. "Doen wij echt zulke dingen?"

Toch hoef je niet per se naar de bioscoop om te zien hoe westerse dames zich de - seksuele - aandacht van beach boys, sharks, bumsters, of hoe u ze ook wil noemen, laten welgevallen. Een ticket bestellen naar Gambia, de Dominicaanse Republiek, Tunesië of elk ander land waar sekstoerisme is ingeburgerd, kan ook. Belgische vrouwen zouden trouwens vaak in Egypte aan hun trekken komen. Zo blijkt uit onderzoek dat een studente van Van Broeck enkele jaren geleden deed bij 37 vrouwen die seks en toerisme combineerden.

Romance en/of seks

"In die landen wordt het niet gezien als prostitutie als je als man met een blanke vrouw slaapt of een korte relatie aangaat. Hoewel dat vaak gebeurt met het plan om geld uit de vrouwen te slaan, wordt het er bestempeld als een vorm van vakantieliefde", verklaart Katlijn Declercq van Ecpat België, een ngo die onder andere tegen kinderprostitutie strijdt. "Dat past vaak in de machocultuur van die landen. Vrouwen die hetzelfde doen, worden namelijk wel gezien als prostituees, maar mannen mogen 'ervaring opdoen'."

Ook de westerse dames spreken liever van romancetoerisme dan van sekstoerisme. Zelfs als ze mee de trend hebben gezet. De Amerikaanse reisjournaliste Jeannette Belliveau schreef bijvoorbeeld met Romance on the Road een boek dat volgens sommigen kan dienen als gids voor vrouwelijke sekstoeristen. Zelf benadrukt Belliveau liever dat exotische gigolo's meer leveren dan alleen maar seksuele diensten. De jonge mannen nemen hun klanten mee op daguitstapjes, dineren met hen en vertellen hen tussendoor onophoudelijk hoe aantrekkelijk ze wel zijn. Het zouden vooral die galante gebaren en tekens van genegenheid zijn die blanke vrouwen in hun armen drijven.

Zestig procent van de vrouwen die in Jamaica of in de Dominicaanse Republiek seks had met een man die in de buurt van hun vakantieverblijf woont, vindt bijvoorbeeld niet dat ze kunnen spreken van een relatie tussen klant en prostituee. Hoewel de vrouwen wel toegaven dat er sprake was van financiële transacties tussen hen. Dat blijkt uit onderzoek van Julia O'Connell Davidson en Jacqueline Sanchez Taylor, die zich beiden in het onderwerp specialiseren. Onderzoekster Sanchez Taylor spreekt daarom van een double standard, aangezien mannen veel sneller het etiket van sekstoerist krijgen opgeplakt. Ook als ze zichzelf zo niet zien.

"Terwijl er veel gelijkenissen zijn tussen mannelijke en vrouwelijke sekstoeristen", stelt Katlijn Declercq van Ecpat. "Zowel westerse mannen als vrouwen profiteren ervan dat ze ver van huis zijn en niet op de vingers worden gekeken. Bovendien verblijven ze in een land waar hun geld veel waard is en een jonge partner wordt gezien als een symbool van hun prestige."

Minderjarigen

In Paradies: Liebe vertonen de vrouwelijke vakantiegangers alvast veel gedrag dat in het verleden zeker als mannelijk zou zijn beschreven. Een evolutie die ook in werkelijkheid plaatsvindt? "Ik zou voorzichtig durven zeggen van wel", reageert antropologe Anne-Marie Van Broeck. "Vrouwen gaan alsmaar vaker alleen voor een seksueel avontuurtje op reis. Terwijl mannen op vakantie niet langer elke dag een andere vrouw aankopen, maar ook relaties aangaan voor de duur van hun verlof."

Wie die blanke heren en dames precies zijn, daar wil Van Broeck zich toch niet op vastpinnen. Teresa voldoet in Paradies: Liebe wel aan alle clichés die bestaan over vrouwelijke sekstoeristen: ze is is de dertig al even voorbij, heeft een gezet postuur en start een beetje uitgeblust aan haar vakantie. "Het zijn waarschijnlijk wel vaker oudere vrouwen of vrouwen die in het Westen als minder aantrekkelijk worden beschouwd die op zoek gaan naar een combinatie van seks en toerisme", vermoedt Van Broeck. "Maar de dames die tijdens hun vakantie seks hebben met een lokale man worden daar soms zelf ook door verrast. In de meeste gevallen betalen ze ook geen bepaald bedrag om een uur of een dag met die man door te brengen. Doorheen hun 'vriendschap' geven ze wel geld uit, maar dat is bijvoorbeeld ook omdat ze de leefomstandigheden van 's mans familie zien."

Van Broeck spreekt daarom zelf ook liever over 'seks en toerisme' dan over sekstoerisme. "Want als mensen een jonge zwarte man met een oudere blanke vrouw zien, spreken ze van sekstoerisme. Zien ze dezelfde man met een jonge blanke vrouw, noemen ze het vakantieliefde." Bovendien beseffen veel van de vrouwen die 'een vriendschap' aangaan met een man die in hun land van bestemming woont volgens Van Broeck niet dat hij er ook andere vriendinnen op na houdt. Of zelfs een echtgenote, en een gezin. Regelmatig met de nodige teleurstelling tot gevolg. "Er is dus veel nuance nodig als je spreekt over seks en toerisme", vindt Van Broeck. "Al kan seksueel contact met minderjarigen natuurlijk nooit."

Moedergevoelens

Daar gaan de dames ook amper opzettelijk naar op zoek, wat bij mannen soms wel het geval is. Zo klinkt het bij Ecpat. Wat niet uitsluit dat vrouwelijke sekstoeristen wel eens het bed delen met tienerjongens die nog niet meerderjarig zijn. Meestal omdat ze het moeilijk vinden om een 16-jarige man te onderscheiden van een 18-jarige.

"Met wie ze ook aan sekstoerisme doen, één ding hebben de vrouwen allemaal gemeen", stipt Katlijn Declercq van Ecpat aan. "Ze denken allemaal dat ze aan ontwikkelingssamenwerking doen." Dat geldt volgens Declercq ook voor mannen, maar misschien toch iets meer voor vrouwen. Hun moedergevoelens zouden namelijk sneller de bovenhand nemen. "Al worden die gevoelens misschien wat naar de achtergrond verbannen als ze aan sekstoerisme doen. Als zulke vrouwen de leefomstandigheden van hun loverboys zien, denken ze toch altijd dat ze die met hun geld kunnen verhelpen. Zoals bij ontwikkelingssamenwerking dus." En hebben ze ook gelijk? Declercq lacht luid, maar antwoordt meteen daarna serieus. "Nee, wat die dames doen, is vooral profiteren."

Van Broeck hoorde het argument van de ontwikkelingssamenwerking nog niet, maar denkt dat het gebruik ervan vooral een manier is om het seksueel gedrag te rationaliseren. "Ik kan me niet voorstellen dat veel vrouwen terwijl ze bezig zijn, bedenken dat ze een land en de inwoners ervan vooruit helpen ." Maar volgens Van Broeck moet je de situatie niet altijd bekijken vanuit het standpunt van de vrouwen die seks en toerisme combineren. Je kunt naar haar mening evengoed stellen dat de westerse toeristes worden geconfronteerd met een aanbod aan mannen. Die willen wat bijverdienen en maken van seks en relaties met blanke vrouwen op die manier een onderdeel van het economisch systeem.

Zijn er dan toch voordelen aan hoe Teresa en haar vriendinnen zich uitleven in Paradies: Liebe? "Je zou het een voordeel kunnen noemen dat de 'vriendschapsrelaties' deel uitmaken van het economisch systeem. Tegelijkertijd klagen de gezinnen van de beach boys dat de man des huizes soms dagenlang niet thuis slaapt. Andere vrouwelijke toeristen klagen dan weer soms over het feit dat ze hun vakantieverblijf niet kunnen verlaten zonder te worden aangeklampt door lokale mannen." Het Keniaanse resort dat het decor is voor Paradies: Liebe probeert dat laatste alvast te verhelpen. Tussen de strook zand waarop de toeristen zonnen en de strook zand waarop verkopers wat dan ook proberen slijten, is een dik touw gespannen. Pas als beide partijen elkaar aan de verkoperskant van het touw ontmoeten, gaan de poppen aan het dansen. En de blanke vrouwen.

Paradies: Liebe (Paradise: Love) van Ulrich Seidl, vanaf morgen in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234