Vrijdag 07/08/2020

'Vrouwen kunnen niet kaartlezen'

Waarom mannen niet luisteren en vrouwen niet kunnen kaartlezen, zo luidt de provocerende titel van het succesboek van Allan en Barbara Pease. De Morgen-journalist Jan De Zutter laat er zijn licht over schijnen.

Brussel / Eigen berichtgeving

Jan de Zutter

In het dunste boek ter wereld staat wat mannen over vrouwen weten. Of nog: 'Het zit in een luie stoel en het zapt. Wat is het? Hoera, een man.' Nee, mannen hebben niet de exclusiviteit op seksistische grappen. Nog eentje? 'Wat is het verschil tussen een man en kanker? Kanker evolueert.' Ik sta ze hier niet ter plekke zelf te verzinnen, ze staan gewoon op het internet te lezen. 'Wat is het verschil tussen een man en een sneeuwstorm? Geen; je weet nooit hoeveel centimeter het zal worden en hoe lang het zal duren.'

We zijn aan elkaar gewaagd, lijkt het wel. Of niet? Gender en meer bepaald de verschillen tussen mannen en vrouwen werden de afgelopen twee decennia steeds meer benadrukt. Een van de mannenmoppen die ik op het internet vond, schetst een wel erg herkenbare situatie: 'Wat is het verschil tussen een man en ET? ET wilde naar huis.' De mop is grappig omdat we ervan uitgaan dat mannen inderdaad lang blijven doorzakken op café, terwijl de trieste echtgenotes eenzaam en verlaten op de sofa op hem wachten.

In Waarom mannen niet luisteren en vrouwen niet kunnen kaartlezen van Allan en Barbara Pease kun je na wat grasduinen terugvinden wat aan de basis ligt van dit soort grap. Vierenzeventig procent van de werkende vrouwen en 98 procent van de niet-werkende vrouwen noemt als de grootste tekortkoming van hun echtgenoot of vriend hun weerzin om te praten. Mannen praten vooral functioneel, met het doel informatie over te dragen. Bij vrouwen is praten ook een middel om relaties aan te gaan en te onderhouden. Praten is gezellig samenzijn. Mannen kunnen gezellig samen zijn als ze, zonder een woord te zeggen, de hele avond met de vrienden naar het voetbal op tv kijken. Af en toe wordt er eens gebruld en er wordt, als het meezit, wat gesproken over de speltactiek. Nadien hebben de venten een fijne avond gehad.

Vrouwen hebben een fijne avond als ze lekker hebben kunnen kletsen. Bijpraten. Waarover hebben jullie het gehad, schat? O, nergens over? Hoezo, je bent zes uur weg geweest. Eenzelfde opmerking kun je maken na het telefoongesprek dat je vriendin net gedurende twee uur had. 'O, we hebben gewoon wat bijgepraat, niks bijzonders.' Wij vinden er niks aan, worden er soms horendol van. Vrouwen verwachten ook in hun relatie dat ze via intiem geklets de band met hun partner kunnen onderhouden. Alleen snappen wij daar geen jota van. We denken dat ze allerlei geheimen te weten wil komen, dat ze mogelijk met iets zit, wat we weer zullen moeten oplossen. Nog zo'n misvatting, zo blijkt. Als vrouwen met een probleem naar ons komen, willen wij meteen zeggen hoe dat probleem opgelost kan worden. Wij zijn er dol op om problemen op te lossen. Maar dat ergert haar verschrikkelijk. Ze wil gewoon even haar ei kwijt, even vertellen dat het niet goed met haar gaat. Gewoon, dat we even luisteren.

De volgende mop illustreert de ergernis van vrouwen over onze probleemoplossende obsessie: 'Wat hebben mannen en horoscopen gemeen? Ze zeggen allebei wat je moet doen en zijn allebei meestal verkeerd.' Nee, wij houden niet van dat geluister en gepraat en dus vermijden we dergelijke gesprekken door op café te gaan of voor de buis onderuit te zakken en te zappen. Als het echt te laat wordt, zeggen we aan de toogvrienden: 'Jongens ik moet naar huis, anders zaagt ze weer.' En de vrienden lachen meelevend, want ze weten precies welk lot ons te wachten staat. Wij vertalen het ellenlange geklets als zeuren.

Allan en Barbara Pease gebruiken vooral de sociobiologie om te verklaren waarom mannen en vrouwen elkaar vaak niet begrijpen. De moderne verhoudingen tussen man en vrouw zijn in het brede spectrum van de evolutie van de mens nagenoeg betekenisloos. Het verhaal is inmiddels bekend. De prehistorische man ging jagen, de vrouw deed aan vruchtenpluk. Economisch waren ze elkaars gelijke, want beiden brachten ze voedsel naar huis.

Auteurs als de sociobiologe Helen Fisher gaan ervan uit dat er volledige maatschappelijke gelijkheid tussen mannen en vrouwen bestond tot op het ogenblik dat de mens zich sedentair ging vestigen. Maar de specialiteiten die we in de millennia daarvoor ontwikkeld hadden, waren inmiddels in onze genen gesleten. Jagers trekken ver van hun kamp en moeten zich behoorlijk kunnen oriënteren. Daarom kunnen mannen beter kaartlezen, en maakt zij er zo'n zootje van in de wagen. Wij zijn zo dol op oriëntatie dat we er ons soms koppig door gaan gedragen. Dat getuigt ook de volgende mop: 'Waarom heb je een miljoen spermatozoïden nodig om één eicel te bevruchten? Omdat ze de weg niet willen vragen.'

Als we voor de televisie zitten, zijn we redelijk veilig. Want we horen amper nog wat er rondom ons gebeurt. En dat ergert haar. Zij denkt dat we het expres doen, dat we haar niet willen horen. Want zij kan perfect naar Thuis kijken, strijken, en over haar dag vertellen. Allan en Barbara Pease geven ons een geweldig excuus. Onze hersenen kunnen dat niet aan. Ze geven een test: probeer met je tandenborstel je tanden te poetsen, terwijl je rondloopt, praat en met de andere hand het tafelblad poetst met draaiende bewegingen. De meeste vrouwen slagen daarin, mannen falen meestal.

Het aardige aan Waarom mannen niet luisteren... is dat mannen niet van alle zonden Israëls beschuldigd worden. Onlangs las ik nog in Men Are Not Cost-effective van Jane Stephenson dat mannen de maatschappij meer verstoren door hun gewelddadig en crimineel gedrag dan vrouwen en daarom jaarlijks een genderbelasting van 100 dollar zouden moeten betalen. Daar gaat mijn maag van keren. Dan liever de vrolijke en bijzonder herkenbare verhalen van Allan en Barbara Pease, waaruit we van elkaar kunnen leren waarom ons gedrag de ander soms de kast op jaagt. Kwestie van wat begrip voor elkaar op te brengen.

Waarom mannen niet luisteren en vrouwen niet kunnen kaartlezen, Allan & Barbara Pease. Uitgeverij Het Spectrum, 530 frank.

Het aardige aan 'Waarom mannen niet luisteren...' is dat mannen niet van alle zonden Israëls beschuldigd worden

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234