Zondag 25/10/2020

AchtergrondShere Hite

Vrouwen hebben recht op goede seks, maar de orgasmekloof gaapt nog steeds wijd

Uit de Netflix-serie 'Sex Education'. Dankzij het werk van Shere Hite werd voor het eerst het vrouwelijk genot op de voorgrond geplaatst.Beeld Netflix

De grensverleggende seksuologe Shere Hite (77) is overleden, maar haar professionele nakomelingen kunnen niet op hun lauweren rusten. Waar Hite de eerste steen legde voor vrouwelijke seksuele emancipatie, gaapt de orgasmekloof vandaag nog steeds ontiegelijk wijd.

‘The Hate Report‘, zo noemde blootmagazine Playboy ooit ‘The Hite Report’ van de  Amerikaans-Duitse seksonderzoekster Shere Hite uit 1976. De baanbrekende studie was het resultaat van een bevraging bij zo’n drieduizend Amerikaanse vrouwen. Er bleek onder meer uit dat 70 procent van hen niet kon klaarkomen door penetratie. 

Ze konden wel orgasmes bereiken door clitorale stimulatie, maar de meesten durfden dat niet te vragen aan hun mannelijke bedpartners. Het bijbehorende boek, dat bijna vijftig miljoen keer over de toonbank ging, zorgde voor groot protest bij de mannelijke bevolking, die zich bedreigd voelde door de bevestiging dat vrouwen ook konden klaarkomen zonder hen. 

“Mannenhaatster”, kreeg Hite naar het hoofd geslingerd. “Heldin” ook wel. “Na de seksuele revolutie van de jaren zestig hadden vrouwen nog steeds niet het gevoel dat ze recht hadden op seksueel plezier”, zegt feministisch auteur en activiste Julie Bindel in The Guardian. “Het werk van Hite was dan ook bevrijdend. Voor het eerst werd vrouwelijk genot op de voorgrond geplaatst.”

47 pagina’s masturbatie

Ook voor filosofe en auteur Griet Vandermassen ging er een wereld open toen ze het boek op achttienjarige leeftijd ontdekte. “Nu is het bijna niet meer voor te stellen, maar toen was er amper informatie over vrouwelijke seksualiteitsbeleving. Het was het tijdperk voor het internet, voor de Seksuolottes… Als er al iets verscheen, ging het vooral òver vrouwen, en werd hen haast voorgeschreven hoe seks hoort te verlopen. En toen was er plots The Hite Report, dat maar liefst 47 pagina’s lang vrouwen aan het woord laat over hoe ze masturberen en welke technieken ze het beste vinden. Dat was toen zò controversieel.” 

Het was de eerste keer dat Vandermassen in contact kwam met een werk dat haar duidelijk maakte dat masturbatie niet iets is om je over te schamen. “Ik had het natuurlijk al eens geprobeerd, maar eigenlijk wist ik niet goed hoe. The Hite Report was voor mij dan ook bijzonder inspirerend. (lacht)

De druk van de seksuele revolutie

De filosofe, die het boek nog steeds in de kast heeft staan, herinnert zich net als Bindel het hoofdstuk over hoe vrouwen de seksuele revolutie hadden beleefd. “Heel wat vrouwen die aan bod kwamen, hadden die revolutie niet zo positief ervaren”, zegt Vandermassen. “Ze voelden een enorme druk om mee te doen, en vonden dat mannen nu geen enkel excuus meer hadden om nog rekening te houden met hun genot. Shere Hite was de eerste die schreef dat zij òòk hun zegje konden doen in de slaapkamer, dat ze hun eigen seksualiteit konden ontdekken in plaats van te moeten voldoen aan mannelijke normen en verwachtingen. Het werk van Hite was voor veel vrouwen bevrijdender dan de seksuele revolutie, ja.”

Het zou mooi geweest zijn indien Shere Hite, die deze maand op 77-jarige leeftijd overleed, de geschiedenisboeken in was gegaan als de vrouw die haar seksegenoten leerde klaarkomen. Dat zou willen zeggen dat we al meer dan vijftig jaar bevredigende seks hebben. Helaas.

Orgasmekloof

“Het idee dat vrouwen van seks mogen en kunnen genieten is nog steeds het grootste seksuele taboe”, zo opende de Amerikaanse journaliste Peggy Orenstein vier jaar geleden haar TED Talk. Orenstein sprak drie jaar lang met meisjes tussen vijftien en twintig jaar over seks. Ze ontdekte dat, terwijl deze jonge vrouwen wel vinden dat ze het recht hebben om seks te hebben, ze niet per se vinden dat ze het recht hebben om ervan te genieten.

Het werk van seksuologe Shere Hite was volgens sommigen ingrijpender dan de seksuele revolutie. Beeld Ron Galella Collection via Getty

Hun genot was ondergeschikt aan dat van hun partner, zo schrijft Orenstein in het boek Girls & Sex, waarin ze haar bevindingen van die gesprekken noteerde. Vrouwen zouden dankzij professionele emancipatie meer in staat zijn om hun eigen succes te creëren, maar er is amper vooruitgang opgetekend op vlak van het nastreven van bevredigend seksueel contact, stelt Orenstein.

De orgasmekloof gaapt nog steeds deprimerend wijd. Uit het Sexpert-onderzoek van Sensoa en Universiteit Gent, dat in 2013 polste naar de seksuele gezondheid van de Vlaming, blijkt dat mannen (90 procent) vaker dan vrouwen (48 procent) (bijna) altijd een orgasme tijdens seks ervaren. 

Lesbisch is leuker

In 2016 voerden Chapman University en het Kinsey Institute een grootschalige studie uit bij meer dan 52.000 volwassenen om het seksueel gedrag van de Amerikaan vast te leggen. Maar liefst 95 procent van de heteroseksuele mannen gaf aan dat ze ‘meestal tot altijd’ een orgasme bereikten tijdens seks, in vergelijking met 65 procent van de heteroseksuele vrouwen. Pittig detail: 88 procent van de lesbische vrouwen gaf aan ‘meestal tot altijd’ klaar te komen wanneer ze seks hadden.

De onderzoekers kwamen tot dezelfde conclusie als Shere Hite in de jaren zeventig: dat voor heel wat vrouwen penetratie geen must was om te climaxen. Tachtig procent van de heteroseksuele vrouwen die genitale stimulatie, intense kussen en orale seks ontvingen, gaven aan dat ze bijna altijd klaarkwamen. De studie noemde de combinatie van deze moves ‘het gouden trio’.

Mannelijk ego

Maar net als in de jaren zeventig horen mannen niet graag dat hun meest gegeerde lichaamsdeel niet noodzakelijk is voor hun seksuele partner. “Dat komt ook omdat mannen in dezelfde verwrongen, vercommercialiseerde, misogyne cultuur als meisjes opgroeien”, stelde Orenstein vorige maand nog in deze krant. “Als we daarvoor geen sterk tegenwicht bieden, als we niet met hen praten, bestaat de kans dat jongens seks steeds meer gaan beschouwen als een dienst die vrouwen hun moeten verlenen.”

Net daarom heeft Orenstein precies dat gedaan: met jongens gepraat. Nadat ze zich 25 jaar had toegespitst op de seksuele beleving van jonge vrouwen, heeft Orenstein dit jaar dus het boek Boys & Sex uitgebracht. De gesprekken waren verhelderend, vertelt ze daarover in Knack

“Jongens willen geen onervaren indruk maken. Ze bevredigen hun vriendinnetje liever niet dan te moeten toegeven dat ze graag wat tips zouden krijgen. Jonge vrouwen faken dan weer vaak een orgasme, omdat ze denken dat ze het mannelijk ego moeten strelen. Jonge mannen zeggen dat het voor hen niet zo belangrijk is dat hun partner een orgasme beleeft.”

Intieme gerechtigheid

Ook Amerikaans psychologe Sara McClelland kwam in haar onderzoek tot de conclusie dat jonge vrouwen vaker dan jonge mannen hun partners genot als maatstaf gebruiken voor hun eigen voldoening, terwijl jonge mannen net aangaven dat hun voldoening samenhing met hun eigen orgasme. Zolang hij klaarkomt en het geen pijn doet, is het goed. 

McClelland roept op tot ‘intimate justice’ ,en maant ons aan onszelf bepaalde vragen te stellen over de seksuele contacten die we hebben: wie heeft het recht om seks te hebben? Wie heeft het recht om hiervan te genieten? Hoe ervaren beide bedpartners de seks als ‘goed (genoeg)’?

Beeld Elise Vandeplancke

Een viraal voxpopfilmpje van het vrouwenplatform Bustle toont pijnlijk duidelijk aan hoe ver we nog verwijderd zijn van die seksuele gelijkheid die Hite graag wilde bereiken. Een journaliste duwde heteroseksuele mannen een microfoon onder de neus en vroeg hen naar de laatste keer dat ze seks hadden gehad. De meeste mannen gaven aan dat het goede seks was, alle mannen zeiden dat ze waren klaargekomen, maar bijna niemand kon antwoorden op de vraag of hun vrouwelijke bedpartner ook een orgasme had bereikt. Vaak omdat de seks was gestopt nadat hij had geëjaculeerd.

Meer dan penetratie

Nog al te vaak wordt ‘seks’ gedefinieerd als penetratie, terwijl we ondertussen wel al onderlegd genoeg zouden moeten zijn om te beseffen dat er verschillende manieren zijn om je (partner) tot een hoogtepunt te brengen zònder (stijve) penis. 

Opvallend: onderzoek toont keer op keer aan dat het niet alleen mannen zijn die hun vrouwelijke partners zelden op andere manieren proberen te plezieren, maar dat ook vrouwen hier nog steeds niet om durven te vragen. Omdat hun genot in hun hoofd ondergeschikt is. Of omdat ze gewoon niet weten wat er werkt voor hun lichaam, schrijft ook Laurie Mintz in haar boek Becoming Cliterate: Why Orgasm Equality Matters — And How to Get It

Een halve eeuw na het pionierswerk van Hite zijn er nog steeds boeken nodig die vrouwen moeten voorschrijven dat het oké is dat je niet klaarkomt van penetratie (alleen). Dat er zoiets bestaat als de clitoris. Dat het niet een klein knopje is dat je moet induwen, maar een heus orgaan dat slechts gedeeltelijk zichtbaar is en dat je op verschillende manieren kunt stimuleren.

Pornopoesjes

Orenstein haalt ook aan dat het gebrek aan informatie zwaar weegt op het seksueel plezier: “Tijdens de lessen seksuele opvoeding krijgen we de mannelijke penis te zien, met de voorhuid en de eikel, terwijl we bij de vrouwelijke anatomie het uiterlijke overslaan en meteen overgaan naar een intern diagram van het voortplantingsorgaan. Je weet wel, dat ding dat lijkt op een fietsstuur”, zegt Orenstein tijdens haar TED Talk. “Wanneer het over seks gaat, leren we dat de man ejaculeert, en dat de vrouw zwanger kan worden. Dat is het zowat.”

Onbekend is onbemind, zo luidt het adagium, en wat dat betreft hebben we nog heel wat te leren. Vrouwen masturberen minder dan mannen en schamen zich meer voor hun geslachtsorgaan, mede omdat heel wat vrouwen (en mannen) niet weten hoe een doorsnee vulva eruitziet en ze hoofdzakelijk geconfronteerd worden met pornopoesjes. 

Pronken met de vagina

Chirurgische ingrepen die de schaamlippen moeten inkorten zitten in de lift, en er wordt geschat dat de markt voor feminine hygiene products, waaronder geurende wasgels en cosmetica die claimen dat ze de vulva zullen hydrateren, ontrimpelen en van een juiste tint en glans voorzien, tussen 2016 en 2022 met meer dan 6 procent zal stijgen en zo’n 42,7 miljard dollar winst zal maken.

De échte seksuele revolutie zal er daarom wellicht pas komen als vrouwen durven te pronken met hun geslachtsorgaan en zich niet meer schamen over hoe hun vagina eruitziet, geurt of wat ze afscheidt. Dat een nummer als ‘WAP’, waarin Cardi B en Megan Thee Stallion openlijk hun wet ass pussy bezingen, de afgelopen maanden zo’n wereldwijd succes bleek, stemt tot optimisme. We kunnen alleen maar hopen dat Shere Hite daar door de waas van Parkinson en Alzheimer, die haar fataal is geworden, toch nog iets van opgevangen heeft.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234