Zaterdag 19/10/2019

Vrouw van zestig wil kind van overleden dochter

Een Britse vrouw van zestig mag van de rechter de ingevroren eicellen van haar overleden dochter gebruiken om zelf zwanger te raken. 'Medisch geen probleem, maar ethisch een zeer delicate kwestie.'

De vrouw wil zo de laatste wens van haar dochter inwilligen, die in 2011 op 28-jarige leeftijd overleed aan de gevolgen van darmkanker. Op haar sterfbed verzekerde ze haar moeder ervan dat ze kinderen wilde en dat zij het best geplaatst was om die haar alsnog te geven. Daarom liet ze haar eicellen invriezen en ondertekende ze de nodige formulieren voor een fertiliteitsbehandeling.

Dat kon wel niet in Groot-Brittannië. De maximale leeftijd voor vrouwen die een behandeling willen aanvatten, ligt er op 43 jaar. Daarom trok de vrouw naar de Verenigde Staten, waar er in sommige staten geen leeftijdsgrens op in-vitrofertilisatie staat. Aanvankelijk oordeelde de Britse rechter daar nochtans anders over. De ingevroren eicellen mochten niet getransporteerd worden naar de Verenigde Staten. Maar nu heeft de vrouw in beroep toch haar gelijk gehaald. Er zijn voldoende bewijzen dat het de expliciete wens van de dochter was dat de moeder haar kinderen zou dragen, concludeerde het Britse hof van beroep. Over ethische kwesties wil het hof geen uitspraken doen.

Moeder van 75

"Op medisch vlak zie ik geen problemen", zegt Petra de Sutter, fertiliteitsspecialiste en senator voor Groen. "Gezien haar leeftijd heeft de dame in kwestie meer risico op een verhoogde bloeddruk, zwangerschapsdiabetes of -vergiftiging. Maar dat kan perfect onder controle worden gehouden."

"Ethisch is het daarentegen een zeer delicate kwestie", stelt de Sutter. "We moeten rekening houden met het belang van het ongeboren kind. Zo zal het, als het vijftien is, een moeder van 75 hebben. Kunnen we dat wel verantwoorden?" Niet alleen leeftijd, maar ook familiebanden spelen een rol. "Hoe moet het kind zich tegenover zijn draagmoeder verhouden? Wordt dat zijn mama of zijn oma? Wat is de rol van de overleden, biologische moeder?" Het is niet de bedoeling dat een kind een levend souvenir wordt van een overleden familielid.

Om dat te vermijden, zijn er in België allerlei voorwaarden aan ivf verbonden. "Post mortem inseminatie kan hier, maar is wel streng gereguleerd", legt de Sutter uit. "Enkel binnen een koppel is het mogelijk, tussen zes maanden en twee jaar na de dood van een van de partners."

Amerikaans idee van vrijheid

Toch is die wetgeving niet helemaal waterdicht. "Het in bewaren van ei- of zaadcellen is streng gereguleerd, maar het transport ervan is dat niet", nuanceert fertiliteitsarts Herman Tournaye (UZ Brussel). "Zo kunnen patiënten er voor kiezen om zich in een ander land te laten behandelen." Het geval van de Britse vrouw is een voorbeeld van dit medisch toerisme. Wanneer iets in het ene land wettelijk niet kan, proberen patiënten het gewoon elders.

In de Verenigde Staten kijkt men bijvoorbeeld anders tegen ethische kwesties aan dan in Europa. "Men is er pragmatischer ingesteld", zegt Tournaye. "Het concept freedom leeft daar heel erg. Men maakt zich er minder zorgen om ethische kwesties, die moet iedereen maar voor zichzelf uitmaken. Alles moet gewoon contractueel in orde zijn." Sommige centra spelen daar handig op in. "Controversiële behandelingen brengen immers geld in het laatje", zegt Herman Tournaye.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234