Woensdag 21/10/2020

Vrouw van extremen

Ze maakte 271 harde pornofilms, keerde die industrie de rug toe, werd actrice en schreef onlangs een boek. Nu is zij, pas 25 jaar oud, een ultrahype. Hoe echt is Sasha Grey?

Op 1 mei 2006, anderhalve maand na haar 18de verjaardag, speelde Sasha Grey haar eerste pornoscène. Tijdens de seks draaide ze haar hoofd naar haar Italiaanse tegenspeler, Rocco Siffredi, en zei: 'Stomp me in mijn buik.' Het was niet de enige schok die over de set ging die dag: de twaalf man tellende orgie even later was ook niet gepland.

Op 8 mei 2013, zeven jaar en zeven dagen later, bracht Grey, 25 jaar oud inmiddels, haar fictiedebuut uit: de erotische roman Het Juliette-genootschap, nu ook in het Nederlands vertaald door Prometheus, tevens uitgever van de Vijftig tinten-reeks en andere boeken die in de slipstream van dat succes verschenen.

In de tussenliggende jaren speelde Grey in 271 pornofilms (op haar 21ste nam ze haar laatste op), maakte ze een album met haar noiseband aTelecine, bracht ze een fotoboek uit met eigen werk, speelde ze als escort de hoofdrol in The Girlfriend Experience van de Oscar-winnende regisseur Steven Soderbergh en had ze een rol in de hitserie Entourage, als het vriendinnetje van hoofdrolspeler Vince.

Toch was het niet alleen haar intellectuele imago - ze vernoemde zichzelf naar Oscar Wildes The Picture of Dorian Gray en het grijze gebied tussen hetero- en homoseksualiteit - dat haar als pornoster beroemd maakte. Grey, een tengere brunette met bleke huid, vestigde haar naam door op de set verder te gaan dan wie dan ook. De stomp was slechts een voorbode van wat komen zou. Met een aan waanzin grenzende gretigheid schreeuwde zij altijd om meer. Geen attribuut te pijnlijk, geen fetisj te goor. Pas als ze haar tegenspeler ontregeld had, was ze voldaan.

Voor het Amerikaanse blad Rolling Stone reden om Sasha Grey in 2009 tot 'the dirtiest girl in the world' uit te roepen, nadat bladen als GQ en LA Magazine haar hadden geprofileerd. Het was de popculturele erkenning die haar tot een moderne cross-oversuperster maakte. Van de stomp tot het boek: alles aan Sasha Grey roept de vraag op of haar identiteit een 'constructie' is. Ze opereert in een aantrekkelijk spanningsveld: wat is authentiek en wat geposeerd?

Haar oeuvre kenmerkt zich in zijn extremiteit door bedachtzaamheid. Grey heeft altijd beweerd een duidelijk plan voor ogen te hebben. Haar vernederingen dienen een doel: door te choqueren wil ze de grenzen oprekken van hoe kinky vrouwen mogen zijn. "Liberating women one gangbang at a time", schreef Rolling Stone.

Mona Lisa in manga

Kijkt ze echt graag naar de films van Werner Herzog? Geniet ze er werkelijk van gewurgd te worden tijdens seks? Komt ze - in tegenstelling tot de meeste pornoactrices die hetzelfde beweren - echt klaar tijdens het filmen? En was haar carrièreverloop, zoals ze bij hoog en laag beweert, altijd zo gepland?

Het zijn vragen waar nooit een definitief antwoord op zal komen en die haar volgens sommigen tot het ultieme product van haar tijd maakt. Door haar vloeibare identiteit is geen enkel label op haar van toepassing. Aan hokjes heeft Grey geen boodschap. "Ik houd er niet van om bevolkingsgroepen te generaliseren, omdat ieder mens een individu is", zei ze in een interview op het blog Gawker.

Typerend voor de eerste generatie die opgroeide met sociale media, gebruikt ze alle kanalen om aan haar reputatie te schaven. Grenzen tussen hoog- en laagcultuur bestaan voor Grey en haar leeftijdgenoten nauwelijks. Van hardcoreporno naar Hollywood tot arthouse - alles is overvloedig beschikbaar met slechts een muisklik.

Ook schrijver Peter Buwalda vond haar een popcultureel icoon. "Met haar donkerbruine ingevlochten haar en serene gezicht, een gunstige mix van Mona Lisa, Kate Moss en een heldin uit een mangastrip, oogde ze niet alleen anders dan het vervallen cheerleadertype, ze gedroeg zich ook anders. Intelligent en ernstig. Haar bedachtzame stem klonk vormelijk, een beetje verveeld, maar wát ze op dat landerige toontje zei was zelfbewust en (...) op een ongewone manier bandeloos."

Hoewel de gelijkenis treffend is, gaat dit strikt genomen niet over Sasha Grey, maar over de fictieve pornoster Bobbi Red. Buwalda modelleerde het personage uit zijn debuutroman Bonita Avenue naar Grey, aan wie hij ook het motto van zijn boek ontleende: "Ik ben voor jullie wat een gladiator voor de Romeinse burger was, weet je."

Lekker, een toiletbril

Nu heeft Grey haar eigen roman. Naar verluidt verdiende ze al meer met het tekengeld en de vertaalrechten dan met haar hele acteercarrière. Haar ruige American-Apparel-look - type just had sex - heeft ze, bewust van beeldvorming als ze is, vast ingeruild voor een literair imago met pony en parelketting. Haar ogen zijn nog even slaperig als altijd. Doods bijna.

Hoofdpersoon van het boek is Catherine, een filmstudente die niet weet wat ze met haar ontluikende seksualiteit aan moet. Haar vriend kan haar, wegens lange werkuren als campagnestrateeg van een politicus, weinig aandacht geven. Tijdens het zien van de Franse film Belle de Jour van Luis Buñuel uit 1967, over een vrouw die de prostitutie ingaat om haar fantasieën uit te leven, maakt ze een seksuele bewustwording mee. In het kort komt die neer op vier simpele woorden: ik wil vernederd worden. Aan haar trekken komt ze uiteindelijk in het übergeheime Juliette-genootschap, een seksclub voor de rijksten ter aarde, geïnspireerd op Stanley Kubricks klassieker Eyes Wide Shut met Nicole Kidman en Tom Cruise.

De ontwikkeling van Catherine strookt met die van Sasha, zei ze in interviews. Als 16-jarige in Sacramento ontwikkelde ze donkere fantasieën waarover ze met niemand durfde te praten. Ze ontmoette een 27-jarige kok - inderdaad, elf jaar ouder - met wie ze bondageporno keek en haar eerste stappen zette in het sadomasochisme. De relatie was heel gezond, vertelde ze in Rolling Stone: alles wat hij bij haar deed, mocht zij ook bij hem doen.

Een meisje met broeierige verlangens, tot dusver gaat de vergelijking tussen personage en auteur op. "Net als Catherine wilde ik mijn passie voor film volgen en ik schreef me zelfs in voor de studie", schrijft Grey op haar website. "Maar iets gooide me van dat pad af. Seks."

Kleine pietjes

Op haar 18de vertrok ze met 7.000 gespaarde dollars naar Californië, om het te maken in de porno-industrie, waar ze als onverschrokken lolita-achtige brunette al snel opviel tussen de blonde boobjobs. Ze schreef een heus missieplan op haar MySpace-pagina: "De meeste porno vind ik saai en windt me niet op. Er zijn maar een paar pornosterren die de grenzen oprekken van hoe vrouwen zich horen te gedragen in bed. Ik wil een van hen zijn."

Nooit verloor ze de controle, beweert ze. Wie films van haar bekijkt waar ze toiletbrillen likt of blauwe plekken oploopt, denkt wellicht anders. Maar dat ze de regie strak in handen hield, moet je haar nageven. 16 jaar oud was ze toen ze werd ontmaagd, 18 toen ze haar eerste pornofilm opnam, 19 toen ze werd uitgeroepen tot beste vrouwelijke pornoster, 21 toen ze de business achter zich liet - het oogt als een uitgestippeld, doch onconventioneel carrièrepad.

Haar fictiedebuut is een uitgelezen mogelijkheid om de mythe rond haar figuur verder uit te bouwen. Is ze de intellectueel waar ze door sommigen voor wordt gehouden? Met de constante verwijzingen (Godard, Duchamp, Hitchcock, Orson Welles, Markies de Sade), waarmee filmstudente Catherine vrijwel elke situatie probeert te duiden, doet Grey haar best om aan dat beeld te voldoen.

De stijl uit de Vijftig tinten-boeken, zo moest het in ieder geval niet, zei ze in interviews. In haar vele metaforen, erotisch proza kan natuurlijk niet zonder, trekt Grey meermaals een parallel tussen autorijden en seks. Zo schrijft ze als Catherine masturbeert: "Ik schiet vooruit op de linkerrijbaan, race in de richting van de bocht en voel dat het bijna zover is. Ik voel het. Het komt eraan. Ik ga de bocht om. Mijn lichaam wordt getroffen door de ene schok na de andere."

En over penissen: "Hij hoeft niet groot te zijn, maar wel hard en moet worden bestuurd door iemand met een rijbewijs. Want het heeft geen enkele zin plankgas te geven, als je niet weet waar de rem zit, hoe je moet sturen of schakelen. En het pookje? Als je die in mijn doos wilt stoppen, moet je goed weten hoe je moet schakelen."

Grey positioneert zichzelf wederom in een sterk kader door zich met haar werk te distantiëren van de Vijftig tinten-hausse. Haar hoofdpersoon gaat niet op zoek naar Mr. Right en naar onderwerping aan één man, zoals Anastasia Steele van E.L. James, maar naar seksuele ontplooiing. Aan de zijde van haar brutale nieuwe vriendinnetje Anna verkent Catherine de grenzen van haar fetisjisme en drijft ze verder af van haar drukke vriend.

Maar het boek kent toch een boodschap waar bezorgde moeders wellicht blij mee zijn: vernederd worden is ook niet alles. "Alsof de seks een behoefte is geworden en die behoefte is er om de leegte te vullen, een leegte die nooit gevuld kan worden." De liefde is een spel waarbij alle partijen verliezen, waarschuwt Catherine (of Sasha), maar die vaste vriend is toch best fijn.

Je zou bijna denken dat ze als pornoster haar lesje heeft geleerd. Of dat ze zich al die tijd als iemand anders voordeed, dat kan natuurlijk ook.

Marina Ann Hantzis

Zoals het een pornoster betaamt is Sasha Grey een pseudoniem, afgeleid van Sasha Konietzko, oprichter van de Duitse band KMFDM, het boek The Picture of Dorian Gray van Oscar Wilde en het grijze gebied tussen hetero- en homoseksualiteit van de schaal van bioloog Kinsey. In eerste instantie was ze van plan zichzelf Anna Karina te noemen naar de Franse actrice en muze van Jean-Luc Godard. Haar echte naam is Marina Ann Hantzis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234