Woensdag 25/11/2020

Religie

Vrouw leidt gebed in Deense moskee

Imam Sherin Khankan: 'Ik geloof enorm in het progressieve potentieel van de islam.'Beeld © Ulrik Jantzen/ Scanpix Denmark

In Kopenhagen opent de eerste Europese vrouwenmoskee haar deuren. Imam Sherin Khankan: 'Je kunt moeilijk volhouden dat de islam vrouwen onderdrukt als vrouwen het gebed leiden.'

Het is verleidelijk om het feministische activisme van Sherin Khankan (41) te reduceren tot haar dubbele achtergrond: haar Finse moeder heeft haar vast het feminisme ingelepeld. Het islamitische geloof moet wel van haar Syrische vader komen. Zo simpel is het niet, vindt Khankan. "Mijn vader zei altijd: de perfecte man is een vrouw. Hij zit ook erg emotioneel in elkaar. Terwijl mijn moeder, een christen, juist de vrouw is van de nuchtere ratio. Ik heb van allebei geleerd om traditionele rollen in vraag te stellen. In het gezin, in de samenleving en in het geloof."

Khankan studeerde sociologie en religie aan de universiteit van Kopenhagen. Ze schreef drie boeken over de islam en richtte het Forum voor Kritische Moslims op. Ze zet zich in voor de Syrische oppositie en een Europese islam, "in balans met deze tijd en onze huidige samenleving".

Als eerste Europese vrouwelijke imam leidt zij de gloednieuwe Maryam-moskee volgens de soefileer, een spirituele tak van de islam met een soepele interpretatie van de heilige schriften. Zonder hoofddoek gaat zij voor in het gebed, een rol die in de meeste islamitische gemeenschappen exclusief aan mannen is voorbehouden. Anders dan in de katholieke traditie is de imam geen benoemde functie. Verwacht wordt dat hij (of zij) kan voorgaan in het gebed, de preek verzorgt en spiritueel advies geeft aan de gemeenschap.

Schampere opmerkingen

China kent een eeuwenoude traditie van de vrouwenmoskee, in Marokko leidt de overheid zelf vrouwelijke religieuze docenten op. Ze worden geen imam genoemd, maar zijn zeer gerespecteerd. In de VS en Canada zijn verscheidene vrouwelijke gebedshuizen geopend. "In feite is dit helemaal niet revolutionair", vindt Khankan. "We knopen aan bij een oorspronkelijke traditie. Aïsha, de vrouw van de profeet, is ook voorgegaan in het gebed."

Breed wordt die mening nog niet gedeeld. Khankan heeft nog één vrouwelijke collega in Denemarken, ze zoekt er nog zes. De imam van de grootste moskee in Denemarken reageerde in Politiken nogal schamper op het initiatief. Hoe groot zou de commotie zijn, vroeg hij zich hardop af, "als we een exclusief mannelijke moskee zouden oprichten?" Dat doet Khankan glimlachen. "Gemakkelijk gezegd als je een man bent die ongehinderd eender welke positie kan bekleden of zijn boodschap kan verspreiden, terwijl er voor vrouwen zoveel drempels zijn. Ik weet dat veel vrouwen perfect tevreden zijn met de huidige gang van zaken, er zijn absoluut moskeeën die een progressieve rol opnemen en waar vrouwen belangrijke posities bekleden. Maar ik heb het nooit aangenaam gevonden om apart te moeten bidden op het balkon, om op afstand naar een groepje mannen te moeten kijken."

Een vrouwenclub wordt de Maryam-moskee volgens Khankan niet. "Enkel op vrijdagmiddag, het belangrijkste gebed in de islamitische traditie, zijn alleen vrouwen welkom. Omdat vrouwelijke imams voor veel moslims nog steeds controversieel zijn."

De respons op het initiatief was overwegend positief, zegt ze. "De rest was vooral moraliserend: jij mag geen imam zijn want je draagt geen hoofddoek. Of: het is verboden voor een vrouw om imam te zijn." Daar haalt zij haar schouders bij op. "Ik geloof enorm in het progressieve potentieel van de islam. Zeker in tijden van toenemende islamofobie. Je kunt moeilijk volhouden dat de islam vrouwen onderdrukt, als vrouwen het gebed leiden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234