Vrijdag 15/11/2019

Gender & diversiteit

Vrouw, homo of transgender? Dan is sporten nog altijd niet simpel

Griet Langendock, organisator van Gent-Wevelgem, bij de fiets van haar grootvader die in 1927 in de Tour reed. Beeld Eric de Mildt

Als vrouw toetreden tot het bestuur van een wielerclub of voetballer zijn en uit de kast komen? Het ligt nog altijd gevoelig. Volgens een nieuw rapport van het Centrum Ethiek in de Sport houden tal van hindernissen mensen uit de LGBTI+-groep of mannen in een vrouwensport en omgekeerd tegen in de sportbeoefening.

We mogen als samenleving al heel wat stappen hebben gezet op vlak van gendergelijkheid, er blijven nog grote uitdagingen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het Centrum Ethiek in de Sport (ICES). Op vraag van voormalig minister van Sport Philippe Muyters (N-VA) deed het een rondvraag bij sportfederaties en lokale besturen naar gendergelijkheid en aandacht voor seksuele diversiteit.

Conclusie? Er is een positieve maar trage evolutie merkbaar. “Dat zie je bijvoorbeeld aan de recente Women’s Football Summit van Belgian Football of de #EquallyAmazing-campagne binnen het hockey”, zegt auteur Zeno Nols. Toch zijn er nog heel wat hindernissen op vlak van ongelijke sportparticipatie tussen mannen en vrouwen, geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag, ongelijke media-aandacht en genderstereotype communicatie.

Een van de problemen is de onevenredige vertegenwoordiging in sportbesturen. Veel sportfederaties blijven in de eerste plaats mannenbastions, het wielrennen en voetbal voorop. Volgens de meest recente cijfers van sportsocioloog Jeroen Scheerder (KU Leuven) is maar een op de tien bestuursleden een vrouw. Bij sportclubs is dat een op de vijf. Slechts twee procent van alle sportfederaties geeft bijvoorbeeld aan dat er regels bestaan over gendergelijkheid in het bestuur.

“Toen ik destijds tot het bestuur van wielerwedstrijd Gent-Wevelgem als eerste vrouw wilde toetreden, moest daar toch over gestemd worden”, zegt Griet Langedock. Ze kan er nu wel om lachen, maar begin jaren 2000 was lang niet iedereen gewonnen voor het idee van een vrouw in de gelederen. “Ik hoop dat mijn dochters niet moeten meemaken wat ik destijds heb meegemaakt en nog geregeld meemaak. Soms wordt mijn mening met een sussende ‘tss, tss’ van tafel geveegd. Als een paar maanden later blijkt dat ik gelijk had, dan stel ik mij toch de vraag: waarom luisterden jullie toen niet, omdat ik een vrouw ben?”

Er is wel al een pak verbeterd volgens Langedock. Ze wijst op de Superprestige veldrijden, waar het prijzengeld voor mannen en vrouwen dit jaar werd gelijk getrokken. Of de inspanningen die de federatie Cycling Vlaanderen doet om meer vrouwen aan het fietsen te krijgen en een meer gelijke verdeling in de raad van bestuur te krijgen. “We zijn uiteindelijk op twee vrouwen op een totaal van veertien gestrand”, zegt CEO Frank Glorieux. “Kijk, het is toch al iets. We proberen nu bij elke kleine beslissing die klik te maken. Al maken we nog fouten, hoor.” Zo plaatste de federatie onlangs een nieuwe reeks wielerkledij op haar site. “Eindelijk wat stof van ons ouderwetse imago geblazen. Fier dat we waren. Tot aan de eerste reactie. ‘Waar staat de dameskledij?’ Totaal vergeten.”

Aanbevelingen

Het rapport schuift zeven aanbevelingen naar voor om die genderongelijkheid en heteronormativiteit te doorbreken. Zo moet er meer onderzoek komen naar sport, gender en seksuele diversiteit, stelt Nols. Hij pleit ook voor opleidingen en een sensibiliseringscampagne. Ook de media kunnen een rol spelen, door meer aandacht te besteden aan vrouwensporten of gendersensitieve onderwerpen.

Wie uitzoomt, ziet dat het ICES uitkomt bij het adagium: ondersteun wat goed is en zet er de schijnwerper op. Is er dan geen ruimte voor structurele beleidsmaatregelen? “Dan kom je al snel uit bij genderquota en daar ben ik toch geen fan van”, zegt sportsocioloog Scheerder. “Welke verhouding neem je dan? Bovendien weet je toch dat de sector het maar moeilijk zal aanvaarden.” Al waarschuwt Nols dat die bedenkingen niet mogen omslaan in nietsdoen. “Akkoord, een one-size-fits-all-maatregel zal niet werken en snel leiden tot reactionaire reacties en weerstand”, zegt hij. “Via dialoog met de sector kan je tot zo’n flexibele quota-maatregel komen, binnen een breder genderbeleid.”

Matthias De Roover, Mr. Gay Belgium en voetballer. ‘Het leven als voetballer is niet gedaan als je ontdekt dat je op jongens valt, hoor.’ Beeld Eric de Mildt

Nols en Scheerder vinden het midden in sensibiliseringscampagnes met goede rolmodellen. Niet voor niets was een vaak gehoorde verzuchting tijdens de belronde dat “Kim Clijsters destijds een fantastisch voorbeeld was”. Ook Matthias De Roover zocht naar een rolmodel, toen hij als tiener worstelde met zijn geaardheid. Voetballer sinds hij het zich kan herinneren en ook homo. Hij vertelde het zijn ploeg toen hij 21 jaar was. “‘Zolang je niet met hakken op het veld komt staan, maakt het ons niet uit’, antwoordden ze. Tja. Niet dat ik hun reactie helemaal goedkeur – ik doe namelijk wat ik wil – maar over het algemeen reageerden ze wel positief.”

Zozeer dat ze hem aanmoedigden om mee te doen aan de Mr. Gay-verkiezingen om zijn verhaal op een groter podium te kunnen doen. “Eerst dacht ik dat het niets voor mij zou zijn, maar dan besefte ik dat ik een voorbeeld kon zijn voor veel jongens die ermee worstelen om uit de kast te komen. Het leven als voetballer is niet gedaan als je ontdekt dat je op jongens valt, hoor.” Voor zo’n voorbeeld moest een jonge De Roover destijds over de Atlantische Oceaan zijn. Tot op de dag van vandaag is de totaal onbekende Amerikaan Robbie Rogers de enige openlijk homoseksuele voetballer die De Roover kent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234