Dinsdag 27/09/2022

GetuigenissenVroedvrouwen

‘Vroedvrouwen die zich enkel aan huisbezoeken houden, komen er niet. Schrijnend’

Vroedvrouwen Evelyne en Dorine en mama’s Anneleen en Kristien. Beeld Photo News/RV
Vroedvrouwen Evelyne en Dorine en mama’s Anneleen en Kristien.Beeld Photo News/RV

‘Zonder mijn vroedvrouw was ik er simpelweg niet meer.’ Zelfstandige vroedvrouwen aan huis zijn goudklompjes voor pasbevallen moeders, zeker sinds ze sneller het kraambed uit moeten. Maar zitten ze er daarom ook warm in? ‘Soms staan we een mama voor de borstvoeding drie keer per dag bij. Voor één tarief.’

Celien Moors

“Misschien stond ik er bij mijn carrièreswitch vier jaar geleden te weinig bij stil”, begint vroedvrouw Evelyne Heyerick (41), die in Kortemark haar eigen praktijk heeft. “Dat ik aan het eind van de maand 1.500 euro overhoud en met vier kinderen mijn dag zo plan dat ik na het avondeten nog de deur uit moet. Zeker nu het leven duurder wordt, voelen we de druk. Maar ik wil het niet opgeven. Deze praktijk is mijn kindje.”

34 euro

Heyerick is niet de enige die spanning voelt tussen een grote passie en een klein loonbriefje. Het duizendtal zelfstandige vroedvrouwen in Vlaanderen werkt volgens de derdebetalersregel en worden door het Riziv vergoed per nomenclatuur. Zo mag een vroedvrouw de eerste drie dagen na de bevalling zo'n 65 euro aanrekenen voor een bezoek aan huis. Na de zesde dag daalt dat naar 34 euro - geen vroedvrouw die zal zeggen dat ze daarmee rondkomt, terwijl nieuwe moeders steeds meer op hen rekenen sinds ze na drie dagen de materniteit moeten verlaten.

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

“Daardoor hebben we ons in 2016 volop in praktijken georganiseerd en werd het tarief opgetrokken met 22 procent”, zegt Marlene Reyns, voorzitter van de Vlaamse Beroepsorganisatie van Vroedvrouwen (VBOV). Toch klopt ze op tafel. “Als ik van collega’s hoor dat ze met een meer dan voltijds werkschema en al hun verantwoordelijkheden moeten rondkomen met 1.300 euro per maand, stel ik me vragen. Want of het bezoek nu een half uur duurt of we drie keer terugkeren naar een mama die problemen ervaart met borstvoeding: per dag geldt één tarief. En dat terwijl het eigenlijk om twéé patiënten gaat. Zijn we al die jaren te braaf gebleven? Misschien wel. Maar wij staken niet. De zorg voor mama’s en baby’s laten we niet los.”

Lees ook

Getuigenissen ‘Het zou fijn zijn als het normaal werd om een ouder kind aan de borst te zien, zonder dat dat met een oordeel komt’

“Rijk worden als zelfstandige? Vergeet het”, zegt ook Dorine Vincent (31), sinds vijf jaar zelfstandig vroedvrouw bij praktijk De Wolk in Boortmeerbeek. Na de geboorte van haar zoontje werkt ze vier vijfde. “In het ziekenhuis zou ik veel meer kunnen verdienen, mét meer regelmatige uren. Nu wordt het pas interessant wanneer we de eerste vijf dagen aan huis kunnen gaan, zéker in het weekend. Om de drie weken ben ik een weekend van wacht, maar ik neem daar geen recup voor. Dat scheelt financieel. En toch: ik doe het alleen maar voor die persoonlijke begeleiding van mama en kind.”

null Beeld Shutterstock / FamVeld
Beeld Shutterstock / FamVeld

Deconventioneren

Nog steeds 87 procent van de vroedvrouwen is geconventioneerd en houdt zich aan de prijsafspraken met het Riziv, bij logopedisten gaat dat bijvoorbeeld om 40 procent die om en bij hetzelfde verdienen. Massaal deconventioneren en zelf een prijs bepalen, dus? Reyns ziet er geen heil in. “Omdat we er ook willen zijn voor kwetsbare gezinnen. Wel zien we genoeg vroedvrouwen enthousiast starten en dan nog afhaken. Of ze zoeken een manier om bij te verdienen, zoals met een babyspa.”

Dorine Vincent werkt vier vijfde als zelfstandige vroedvrouw. ‘Wie zich enkel aan huisbezoeken houdt, komt er niet.’ Beeld RV
Dorine Vincent werkt vier vijfde als zelfstandige vroedvrouw. ‘Wie zich enkel aan huisbezoeken houdt, komt er niet.’Beeld RV

Het zijn zulke extraatjes waardoor Dorine Vincent niet wil klagen over haar loon. Toen ze nog voltijds werkte, was dat 2.000 euro. “We geven cursussen en vragen supplementen bij de opstart en bepaalde consulten - iedereen begrijpt dat. Wanneer ze mobiel genoeg zijn vragen we mama’s naar de praktijk te komen. Op die manier kunnen we twee consultaties per uur doen in plaats van een huisbezoek dat tot anderhalf uur kan oplopen. Wringt dat soms? Natuurlijk. Maar wie zich enkel aan huisbezoeken houdt, komt er niet. Dat is schrijnend. Ik kan gewoonweg niet overwegen om halftijds te werken mochten er meer kindjes komen.”

VBOV ijvert al een tijdje voor het optrekken van de Riziv-tarieven. “Maak bijvoorbeeld 50 euro van die 34 euro en we schuiven al wat meer op naar een normaal maandloon. We moeten dit durven herbekijken.”

Anneleen Van Offel (31) uit Gent, mama van Reine Juno (7 maanden): ‘Ze werd mijn ankerpunt’

Anneleen Van Offel heeft heel wat te danken aan haar vroedvrouw aan huis vlak na de bevalling. ‘Door haar toewijding en doorverwijzing lukte de borstvoeding na zes weken.’ Beeld Simon Mouton Photo News
Anneleen Van Offel heeft heel wat te danken aan haar vroedvrouw aan huis vlak na de bevalling. ‘Door haar toewijding en doorverwijzing lukte de borstvoeding na zes weken.’Beeld Simon Mouton Photo News

Overrompeld, zo voelde Anneleen Van Offel zich in januari toen ze mama werd van Reine Juno. “Ik stond na mijn ontslag nog op de gang van het ziekenhuis toen ik mijn vroedvrouw al opbelde.”

“Twee weken kwam ze dagelijks of om de dag, ze werd mijn ankerpunt”, vertelt Anneleen zeven maanden na de geboorte. “De borstvoeding kwam moeilijk op gang en samen hebben we verschillende houdingen uitgetest. Borstvoeding kunnen geven was voor mij erg belangrijk, en door haar toewijding en doorverwijzing is het na zes weken gelukt. Ik herinner me goed hoe verbaasd ik was toen ze in de zetel ging zitten en de tijd nam om te vragen hoe het nu met míj ging. Ik vond de bevalling een overrompelende ervaring en was het noorden kwijt, maar toen voelde ik me als vrouw erg ondersteund en opgevangen. Ze keek niet op haar klok, soms bleef ze een half uurtje, soms anderhalf uur. Zonder de vroedvrouwen - óók die in het ziekenhuis - had ik het snel opgegeven en mij meer verloren gevoeld, honderd procent zeker van. Ook nu ik de borstvoeding wil afbouwen, spreken we regelmatig af. Het is een gedeconventioneerde praktijk waardoor ik intussen de volle pot betaal. Maar die toegeving heb ik gauw willen doen. Niet iedereen kan dat, en dat zou niet mogen.”

Kristien Schoenmaeckers uit Hoboken, mama van Babs (9), Rune (7) en Roxanne (2): ‘Zonder hun opvolging en babbels was ik er niet meer’

Kristien Schoenmaeckers: “Zonder hun opvolging en babbels was ik er niet meer” Beeld Jef Matthee/Photo News
Kristien Schoenmaeckers: “Zonder hun opvolging en babbels was ik er niet meer”Beeld Jef Matthee/Photo News

“De zwangerschap en bevalling van Rune was een zware, soms zwarte periode. Ik was niet graag zwanger, was lusteloos. Dankzij de gesprekken met onze vroedvrouwen verbeterde die prenatale depressie en het schuldgevoel naar het einde van de zwangerschap, maar het liep pas echt uit de hand na de keizersnede, wat een trauma was. In het ziekenhuis werd ik suïcidaal en An en Michou hebben dat opgepikt. Eens thuis zijn ze blijven praten en blijven zoeken , zonder die opvolging en babbels was ik nooit tot bij een therapeut geraakt voor EMDR-therapie en was ik er simpelweg niet meer. Ik ben hen daar ontzettend dankbaar voor. En toch voel ik me best schuldig, want al die uren die ze bij mij hebben doorgebracht, voelen ze niet op hun loonbrief.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234