Donderdag 02/07/2020

Klimaat

Vrijwel gehele wetgeving op de schop: klimaatplan Europa gaat iedereen raken

1 miljoen laadpalen en schone accu’s moeten het gebruik van elektrische wagens sterk doen toenemen.Beeld EPA

Europa gaat honderden miljarden investeren om het eerste klimaatneutrale continent te worden. Er moeten onder meer 2 miljard bomen worden geplant en 1 miljoen laadpalen voor elektrische auto's worden neergezet. De hele wetgeving gaat op de schop.

Vrijwel de gehele Europese wet­geving gaat op de schop om van Europa in 2050 het eerste klimaatneutrale continent van de wereld te maken. Het pakket maatregelen dat Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Commissaris Frans Timmermans (Green Deal) daartoe woensdag zullen presenteren, grijpt diep in bij de industrie, de transport- en energiesector en de landbouw. Het varieert van de renovatie van miljoenen huizen tot de aanplant van 2 miljard bomen.

Timmermans hamert erop dat zijn ‘Green Deal’ niet tot een tweedeling in Europa en in de lidstaten mag leiden. Een “rechtvaardig overgangsfonds” van 100 miljard euro moet ervoor zorgen dat de oostelijke lidstaten – die vrezen hard getroffen te worden door de duurzame omschakeling – de verreikende voorstellen niet zullen blokkeren. “We laten niemand in de steek”, staat in het ontwerpplan.

Om de klimaatneutraliteit (geen CO2-uitstoot) in 2050 te halen, moet de huidige CO2-doelstelling van 40 procent minder uitstoot in 2030 worden aangescherpt. Timmermans stelt een vermindering van de uitstoot met 50 tot 55 procent voor, het precieze percentage volgt in oktober na een studie van de Commissie over het effect op de economieën. Betrokken Commissieambtenaren zeggen dat 55 procent minder CO2 noodzakelijk is om de klimaatafspraken van Parijs te halen. Maar politiek en sociaal stuit deze ambitieuzere doelstelling op forse weerstand.

Miljoen laadpalen

Donderdag buigen de Europese regeringsleiders zich over de Green Deal van de Commissie. Het is de eerste vergadering van de leiders onder voorzitterschap van de EU-president Charles Michel. Die is gespitst op een ambitieuze groene agenda. Tot nog toe weigeren Polen, Hongarije en Tsjechië zich vast te leggen op de klimaatneutraliteit in 2050 uit vrees voor schade aan hun economieën.

Het ontwerpplan van de Green Deal – de Commissie kan woensdag nog tot aanpassingen besluiten – valt op door de alomvattendheid. ‘De verbouwing van de EU is totaal’, concludeert een betrokkene. Her en der wat zonnepanelen en windmolens neerzetten, wordt als volstrekt ontoereikend beschouwd. Alle EU wetten worden doorgelicht en veel subsidiestromen moeten worden verlegd.

Een vrachtwagen rijdt door middel van elektriciteitskabels.Beeld Bloomberg via Getty Images

Zo worden de emissie-eisen voor lichte vrachtwagens en benzine- en dieselwagens aangescherpt. Voor deze personenwagens gaat het om de laatste aanpassing: de volgende generatie auto’s mag überhaupt geen vervuilende stoffen meer uitstoten. Met EU-geld moeten er 1 miljoen laadpalen voor elektrische auto’s bijkomen, vooral in gebieden waar de markt dat niet zelf doet. De Commissie wil op meer plaatsen rekeningrijden invoeren en stelt voor dat de scheepvaart gaat betalen voor haar CO2uitstoot via het Europese systeem voor emissiehandel (ETS). Luchtvaartmaatschappijen verliezen een deel van hun gratis CO2-rechten als het aan de Commissie ligt.

Schoon staal

Niet alleen transport maar alle industrie moet op een duurzamer leest geschoeid. Opvallend is het ‘Schone Staal’-plan waarmee staal vanaf 2030 zonder CO2-uitstoot geproduceerd wordt. Om Europese bedrijven te beschermen tegen oneerlijke concurrentie komt er een CO2-heffing op producten van ‘vieze’ buitenlandse ondernemingen.

Ook komt er volgend jaar een actieplan voor de productie van schone ­accu’s, onmisbaar voor elektrische wagens. De Commissie bepleit eveneens een “renovatiegolf” voor huizen (energiebesparing) en scholen.

Timmermans wil verder een ‘van boerderij naar bord’-strategie voor een duurzamer landbouw waarin de hoeveelheid gebruikte pesticiden in 2030 drastisch is gereduceerd. Ook wil hij gen-technologieën voor duurzame ­gewassen die bestand zijn tegen de klimaatverandering.

De ambities in de Green Deal van Timmermans worden komende twee jaar uitgewerkt in wetsvoorstellen die vervolgens door de lidstaten en het Europees Parlement moeten worden goedgekeurd. Naast de 100 miljard euro uit het overgangsfonds als smeermiddel, wil de Commissie dat de Europese Investeringsbank met EU-kapitaal komende tien jaar 1.000 miljard euro aan groene investeringen in de markt losmaakt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234