Vrijdag 06/12/2019

Trump president

"Vrijwel alles ging verkeerd" bij eerste commando-actie van president Trump

Een MV-22 Osprey in actie. Beeld US Marine Corps

De eerste commando-actie waartoe Donald Trump opdracht heeft gegeven, blijkt steeds meer een pechmissie te zijn geweest. Twee Amerikanen kwamen om het leven: een achtjarig meisje en een SEAL-militair (36) uit Illinois. Daarnaast moest na een harde landing een Osprey-helikopter van 70 miljoen euro worden vernietigd. "Zo goed als alles ging fout", zegt een officier aan NBC.

De raid in Jemen, die werd uitgevoerd door dezelfde elite-eenheid die Osama bin Laden doodde, moest waardevolle inlichtingen opleveren, vooral computermateriaal, zo zegt de Pentagon-functionaris aan NBC. Volgens het Pentagon werden er ook drie al Qaida-leiders gedood.

In tegenstelling tot wat eerder beweerd werd, was deze raid de eerste clandestiene aanval van Trump en geen missie die nog was goedgekeurd door voormalig president Barack Obama, aldus de functionaris. Het ging om een aanval op de grond op een kamp van al Qaida, in de buurt van Al Bayda in het zuiden van Jemen.

Nadat een Osprey onherstelbaar was beschadigd bij de commando-operatie in Jemen, besloot het Pentagon het toestel te vernietigen met een luchtbombardement. De VS beschikken nog over zo'n tweehonderd van deze hybridetoestellen. Beeld US Marine Corps

Burgerdoden

"Vrijwel alles ging verkeerd", zo zegt hij aan NBC. Een Osprey-helikopter maakte een harde landing. Daarbij raakten meerdere militairen gewond, waarvan een ernstig. De helikopter moest vernietigd worden. Een SEAL werd gedood in een vuurgevecht op het terrein, net als vele burgers, waaronder vrouwen en kinderen. 

Onder de gedode kinderen is volgens de familie de 8-jarige Nawar al-Awlaki, dochter van de Amerikaans-Jemenitische geestelijke Anwar al-Awlaki. Deze ideoloog van de Al Qaida-tak in Jemen werd in 2011, als eerste Amerikaan, gedood bij een drone-aanval. Eind 2011 werd diens zoon Abdulrahman (16) gedood door een drone van de CIA.

Strijders

Amerikaanse functionarissen zeiden dat sommige van de vrouwen die gedood werden, strijders waren die het vuur hadden geopend op de SEAL's. Volgens informatie van het Pentagon stuitten de SEAL's onverwacht op hevig verzet van strijders bij het huis van Al-Dhahab. Een commando werd gedood en drie collega's raakten gewond. "De vrouwelijke strijders renden naar hun posities, alsof ze daarop hadden getraind", aldus Pentagon-woordvoerder Jeff Davis. "Sommige van de vijandelijke strijders die omkwamen, zijn dus vrouwen."

De grootvader van het meisje, voormalig Jemenitisch landbouwminister Nasser al-Awlaki, vertelt echter een ander verhaal aan NBC. "Mijn kleindochter verbleef bij haar moeder. Op het moment van de aanval zaten ze in huis. Een kogel raakte haar in de nek om 2.30 uur 's nachts. Ook andere kinderen in het huis werden gedood."

"Daarop gingen ze naar een ander huis, waar ze iedereen doodden. Ze staken het huis in brand. Er is een vermoeden dat er een vrouw uit Saoedi-Arabië in het huis was, die bij al Qaida hoorde. Alles wat we weten is dat ze les gaf aan kinderen."

De dodentol verschilt afhankelijk van de bron. Volgens het Pentagon kwamen veertien militanten om het leven, samen met "vele" burgers. In Jemen wordt volgens Nasser al-Awlaki gesproken van 59 slachtoffers.

Sociale media

De regering-Trump en het Pentagon, die de operatie overigens "een succes" noemen, zien zich genoodzaakt uit te leggen waarom er zoveel burgerdoden vielen. Behalve de gedode commando, raakten zondag nog drie andere SEAL's gewond bij het onverwacht felle vuurgevecht in de provincie Al-Bayda. 

Aanvankelijk ontkende het Pentagon dat er ook burgers waren omgekomen toen de commando's het huis binnendrongen van Abdulraroof al-Dhahab, een leider van het Al Qaida-filiaal in Jemen.

Maar dinsdag, nadat op sociale media steeds meer berichten en foto's opdoken van vrouwen en kinderen die waren omgekomen bij de aanval, zei het Pentagon dat het de meldingen onderzoekt. Volgens sommige berichten zouden er tien vrouwen en kinderen zijn gedood. 

Hevig verzet van al Qaida

De actie werd geleid vanuit een Amerikaanse basis in het naburige Djibouti, Camp Lemonnier, waar het Africa Command van de Amerikaanse krijgsmacht is gevestigd. De commando's van SEAL Team Six werden aangevoerd met MV-22 Osprey's, de nieuwe hightechhelikopters van de Amerikaanse mariniers. Deze toestellen landen en stijgen op als een helikopter maar vliegen, eenmaal in de lucht, als een vliegtuig.

Toen na het verzet van de strijders een Osprey naar het operatiegebied werd gestuurd om de gewonde commando's te evacueren, kwam ook dit toestel onder hevig vuur van de strijders te liggen. De helikopter moest vervolgens een harde landing maken. Om te voorkomen dat het toestel, dat niet meer kon opstijgen, in handen viel van Al Qaida, werd het volgens het Pentagon 'met opzet' vernietigd bij een Amerikaanse luchtaanval.

Trumps nieuwe minister van Defensie, mariniersgeneraal James Mattis, moest zondag halsoverkop een diner in Washington verlaten toen duidelijk werd dat de commando-actie niet volgens plan verliep. Volgens Trump en het Pentagon was de operatie, ondanks de militaire tegenslagen bij de uitvoering, toch een succes. Het Pentagon zei dat de aanval "waardevolle informatie" had opgeleverd.

"Dit materiaal zal ons meer inzicht geven in de planning van de groep", aldus woordvoerder Davis. "Tot nu toe hadden we slechts beperkt toegang tot terroristische plekken voor het verkrijgen van inlichtingen over Al Qaida op het Arabisch Schiereiland", aldus Davis. Trump eerde de omgekomen commando, de 36-jarige William Owens, als een "heldhaftige soldaat die was gevallen in ons gevecht tegen het kwaad van het radicaal islamitisch terrorisme".

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234