standpunt
OPINIE

Vrijheidsstrijder of terrorist: in een (burger)oorlog is dat onderscheid moeilijker te maken

Share

Voor sommige Vlaamse Syriëstrijders past enige nuance. Net zoals Princip, die WO I in gang zette, bleken ze nuttige idioten voor geweld dadige leiders.

©Yann Bertrand

Terwijl alles in gereedheid werd gebracht om de honderdste verjaardag te gedenken van de moordaanslag die de Eerste Wereldoorlog in gang zette, hebben Bosnisch-Servische nationalisten afgelopen vrijdag in Sarajevo een standbeeld ingehuldigd voor de pleger van die aanslag, Gavrilo Princip. Tiens, was die dwaze Princip dan geen ultranationalistische terrorist met het bloed van honderdduizenden aan zijn handen?

De kwestie-Princip toont mooi aan dat de vraag of iemand een terrorist dan wel een vrijheidsstrijder is in grote mate afhangt van wie de vraag mag beantwoorden. Voor vele West-Europeanen was Princip inderdaad een lid van een terreurorganisatie en een oorlogsstichter, voor Bosniërs staat hij daarenboven aan het begin van de latere bloedige etnische Balkanoorlogen. Maar voor de Serviërs is hij tegelijk de man die zijn volk van de Habsburgse dwingelandij wou redden. Een vrijheidsstrijder dus.

Hetzelfde semantische spel - vrijheidsstrijder of terrorist? - wordt vanaf vandaag voor de correctionele rechtbank van Antwerpen gespeeld. Daar wordt de agenda vastgelegd van het proces tegen 46 beklaagden die beschuldigd worden van organisatie en lidmaatschap van een terroristische organisatie, Sharia4Belgium, die onder meer jonge moslims ronselde om in Syrië te gaan vechten.

Als bewezen kan worden dat Fouad Belkacem en zijn kornuiten van Sharia4Belgium jongeren gelokt hebben om in het buitenland te gaan vechten en dat ze dus in contact staan of gestaan hebben met de internationale terreurbeweging ISIS, die die jongeren in haar Syrische rangen opneemt, dan past voor hen enkel de strengste straf. Hun daden op het thuisfront mogen gelukkig nog relatief beperkt gebleven zijn, de associatie met een van de moorddadigste organisaties ter wereld verdient geen vergoelijking.

Vrijheidsstrijders gaan het gevecht aan tegen overheden die mensenrechten schenden en hun bevolking onderdrukken, terroristen gebruiken zelf blind geweld tegen burgers. In de morsige praktijk van een (burger)oorlog is dat onderscheid evenwel vaak moeilijker te maken. Nelson Mandela stond toe dat zijn ANC burgerslachtoffers maakte, maar leidde zijn land uiteindelijk naar vrede. Gerry Adams maakt in Noord-Ierland een gelijkaardige ontwikkeling door.

Het omgekeerde kan ook: vertrekken als vrijheidsstrijder, terugkeren als 'terrorist' in naam. Het is wat sommige individuele, teruggekeerde Syriëstrijders overkwam. Daarom past voor sommigen onder hen wel enige nuance. Net zoals Gavrilo Princip zijn ze nuttige idioten gebleken in de gewelddadige handen van hun leiders. Ze verdienen geen standbeeld, maar ook geen definitieve uitsluiting uit de samenleving.

Bart Eeckhout
Chef Politiek

nieuws