Zondag 09/05/2021

AchtergrondMidden-Oosten

Vrijgekocht met vaccins: het meisje dat er ongewild voor zorgt dat Syrische dictator zijn inenting krijgt

De Israëlische Dina Cohen met Palestijnse kinderen in Jericho. Beeld Facebook
De Israëlische Dina Cohen met Palestijnse kinderen in Jericho.Beeld Facebook


Als het voorbeeld van Israël navolging krijgt, dan wordt het coronavaccin een betaalmiddel in de stille diplomatie. Want om een burger vrij te kopen die gevangen zat in Syrië, heeft het de regering daar voor één miljoen euro vaccins bezorgd. Die burger is een meisje dat waarschijnlijk niet zo blij is dat haar avontuur ten goede komt aan dictator Bashar Al-Assad.

Ze is ergens vooraan in de twintig en stamt uit een ultra-orthodox gezin. Opgroeien deed Dina Cohen in Modi’in Ilit, een omstreden Joodse nederzetting op de Westelijke Jordaanoever. Daarvoor zijn ooit vijf Palestijnse dorpen van de kaart geveegd. Zelf rebelleert ze tegen die afkomst en reist daarvoor het hele land rond. Ze leerde Arabisch, bezoekt Palestijnen en tast letterlijk de grenzen af.

Zo werd ze eind vorig jaar al gefotografeerd aan de zwaarbewaakte grens met Libanon en probeerde ze reeds tot twee keer toe om op de Palestijnse Gazastrook te geraken – één keer over zee met een zelfgemaakt vlot. “Ik erken jullie grenzen niet”, zo schreef ze op haar Facebook-pagina. “Ik ben een eeuwige nomade. Ik voel me altijd thuis waar ik ben en een vreemde op de plaats waar ik vandaan kom.”

Meestal wordt ze met open armen ontvangen. “We kenden elkaar niet. Maar ze sprak me aan alsof ik haar dochter was, schonk thee en vroeg om wat te blijven”, schreef ze in oktober nog over een vrouw met wie ze poseerde voor een prent van de Al-Aqsa-moskee – een gevoelig Palestijns symbool. Maar toen ze begin deze maand over de grens met Syrië geraakte, werd ze daar prompt aanzien als spion en in de gevangenis gegooid.

Dat ze daar vrijdag alweer mocht vertrekken, heeft Cohen te danken aan geheime onderhandelingen tussen beide landen – die gezworen vijanden zijn. De Israëlische regering bood in ruil twee herders aan die eerder waren opgepakt aan de verkeerde kant van de grens. Maar dat volstond niet voor het bewind van dictator Bashar Al-Assad. Israël moest voor één miljoen euro Spoetnik-vaccins van Rusland kopen en die aan Syrië laten bezorgen.

In Damascus worden straten en voertuigen ontsmet, maar vaccins had Syrië vooralsnog niet gekregen. Beeld EPA-EFE
In Damascus worden straten en voertuigen ontsmet, maar vaccins had Syrië vooralsnog niet gekregen.Beeld EPA-EFE

Officieel bestaat de deal niet en de Israëlische pers mag de naam van Cohen zelfs niet noemen. Die geldt als een militair geheim. Maar toen premier Benjamin Netanyahu om uitleg werd gevraagd, ontkende hij niets. Hij zei alleen dat er “geen enkel Israëlisch vaccin” naar Syrië gaat. Wat klopt, want Israël gebruikt geen Russische vaccins. Het land heeft een contract met Pfizer, dat in ruil voor vrije toegang tot de medische gegevens voor een prioritaire bevoorrading zorgt. Het is daardoor dat Israël de wereldwijde nummer één is in het vaccineren.

Pasmunt

Syrië had tot hiertoe geen coronavaccins. Het schreef in december in op het COVAX-programma van de Wereldgezondheidsorganisatie, dat minder bemiddelde landen aan vaccins wil helpen. Maar de eerste leveringen staan pas in april gepland. Mensenrechtenorganisaties zeggen nu al wel te vrezen dat die vaccins uitsluitend bij getrouwen van het regime zullen belanden – zoals eerder ook gebeurde met beschermingsmiddelen tegen het virus. Alles van waarde kan immers voor politieke doeleinden worden misbruikt.

De deal tussen Israël en Syrië lijkt het eerste voorbeeld te zijn waarbij coronavaccins rechtstreeks als pasmunt aangewend worden. Maar de leveringen van China aan Oost-Europa dienen eigenlijk ook vooral om politieke invloed te kopen. En hetzelfde geldt voor al de moeite die de Russen zich getroosten om Latijns-Amerika van coronavaccins te voorzien. Daar onderhandelt zelfs Colombia, de trouwste bondgenoot van de Verenigde Staten op het continent, al met Moskou over de aanschaf van Spoetnik-vaccins.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234