Zaterdag 31/10/2020

Vriendelijk vuur van oude kameraden

Beeld UNKNOWN

Aan de vooravond van 1 mei zei Erik De Bruyn de sp.a vaarwel, om een nieuwe beweging op te richten: Rood! Een telefoontje van Freddy Willockx mocht niet baten. De Bruyn is bezieler van Rood!.

Tijdens het paasweekend werd ik opgebeld door een 'oude krokodil' van de sp.a. Of ik mijn vertrek uit de sp.a niet wou heroverwegen. Schrijnend dat ze pas met je willen praten als je eruit stapt. Mijn analyse dat de huidige generatie aan de top van de partij cynisch voor eigen rekening rijdt, werd bijgetreden. Een paar dagen later werd de sp.a-voorzitster geveld door vriendelijk vuur. Blue on blue, of beter: red on red.

Dit bezorgt mij geen leedvermaak. Socialisten hebben het in Vlaanderen nooit onder de markt gehad. Enerzijds is er de druk van het establishment. Anderzijds zijn de verwachtingen van de achterban hooggespannen. In zo'n klimaat is een fout snel gemaakt. Wat van katholieken of liberalen aanvaard wordt - zoals zetelen in beheerraden van grote bedrijven - schaadt de geloofwaardigheid van socialisten.

Wat ik dus niet ga doen, is met modder gooien. Zelfs de huidige top van die partij wil ik niet bashen.

De grootste fouten die de sp.a maakte en de partij haar geloofwaardigheid hebben gekost, dateren niet alleen uit het tijdperk-Gennez. De ASLK werd al veel eerder geprivatiseerd, de notionele intrestaftrek dateert van 2005. Werkend Vlaanderen, arbeiders en bedienden, maar ook kaderleden, kleine en grote zelfstandigen, zelfs kmo-leiders betaalden de rekening.

Wat ik evenmin ga doen, is mij aan de hand van een oude krokodil weer naar de sp.a laten leiden. Er rest geen tijd meer om die uit te mesten. En ik doe niet aan politiek voor de postjes.

Op de puinen van de sp.a viert het rechtse populisme hoogtij. Een groot deel van werkend Vlaanderen werd gevangen voor het zwarte gat dat Vlaams-nationalisme heet. Voor de illusie dat 'meer Vlaamse bevoegdheden' een exit bieden uit de crisis. Terwijl het omgekeerde waar is: de impasse veroorzaakt door de obstructie van de N-VA cash betaald zal worden door Walen, Brusselaars én Vlamingen wanneer de internationale financiële markten ons zullen vinden.

De voorliefde van de N-VA voor kernenergie zal ons blijvend opzadelen met de dominantie van het - o ironie - Franse Electrabel. De weigerachtigheid van de N-VA om aan het bankgeheim te tornen zal ervoor zorgen dat de fiscale fraude niet kan worden aangepakt, dat werkend Vlaanderen te veel belastingen betaalt voor te weinig openbare diensten, en dat schimmige bedrijven ons land een geschikte pleisterplaats vinden.

De tegenstander situeert zich ter rechterzijde, niet bij de sp.a.
Maar het tegengif situeert zich evenmin bij de sp.a. Vanuit die partij werd op mijn vertrek gereageerd met een ongeloofwaardige koude oorlogstaal uit de vorige eeuw. "De Vlaamse socialisten vinden het jammer dat De Bruyn de progressieven verder verdeelt op het moment dat er eenheid tegen het conservatieve nationalisme nodig is."

Het conservatieve nationalisme? Daarmee zit de sp.a toch in de Vlaamse regering? En wie is er verantwoordelijk voor het gebrek aan eenheid? De sp.a-er die uit zijn partij stapt of een partijleiding die geen inspraak, laat staan tegenspraak duldt?

Meer nog dan dat ze niet 'links' genoeg is, is de sp.a niet geloofwaardig genoeg. Het zal een decennium duren voor ze die eventueel kan herwinnen. Dat is de tijd die nodig is om de generatie Gennez-Vandenbossche-Tobback te vergeten. Maar in deze politieke, sociale en ecologische crisis hebben we geen tien jaar.

Nu zal gebeuren wat Gennez absoluut wou vermijden: in plaats van rechts te bestrijden zal de partij vooral met zichzelf bezig zijn. De etterbuil werd in 2007 niet uitgeduwd met een ideologisch herbronningscongres zoals ik voorstelde. Ze is ondertussen gangreen geworden.

Daarom is nu een hergroepering op links nodig. Zij die hopen dat Rood! zal bijdragen tot de versplintering van links zijn eraan voor de moeite. Rood! trekt niet zo naar de verkiezingen, maar wil aanzetten tot een bredere herschikking die zich niet kan beperken tot het verenigen van klein links.

Er is een Vlaamse partij nodig zoals Die Linke of de SP, die naast socialisten ook mensen uit de christelijke arbeidersbeweging kan aanspreken. Een variant ook die de tot op de draad versleten partijpolitiek overstijgt, op zoek gaat naar nieuwe democratische organisatievormen, zonder de erfenis van het authentieke anti-establishmentsocialisme overboord te gooien.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234