Dinsdag 07/12/2021

Brexit

Vrees voor Trumpiaanse toestanden na harde brexit

De Britse premier Theresa May. Beeld Getty Images
De Britse premier Theresa May.Beeld Getty Images

Het wordt dus allicht een harde brexit. Die verwachting doet niet alleen het Britse pond vallen, ze zorgt ook voor heel wat ongerustheid. 'Vooral politiek en institutioneel kan dit grote gevolgen hebben.'

Alle ogen zijn morgen op de Britse premier Theresa May gericht. In haar toespraak zal ze, volgens Britse media die al stukken van de speech in handen hebben, een harde brexit aankondigen. May zal naar alle waarschijnlijkheid zeggen dat ze bereid is uit de Europese interne markt en de douane-unie te stappen als de overige EU-lidstaten eisen dat ze na de brexit het vrij verkeer van personen moet blijven erkennen. De Britse premier wil af van dat principe om de immigratie naar haar land een halt toe te roepen. De toekomstige Amerikaanse president Donald Trump feliciteerde haar al en beloofde haar te helpen om haar land weer great te maken. Maar het Britse pond zakte deze ochtend aanzienlijk, na het bekend raken van wat May morgen zal zeggen. Met uitzondering van een kortstondige crash in oktober stond het pond voor het laatst zo laag in 1985.

Grote ongerustheid

Dat de Britten het dan toch hard lijken te willen spelen, leidt vooral op het Europese vasteland tot heel wat ongerustheid. Al laten de gevolgen van zo’n harde brexit zich nogal moeilijk voorspellen, stelt graaf Paul Buysse. Hij is voorzitter van een werkgroep die zich op vraag van minister van Economie Kris Peeters (CD&V) buigt over de gevolgen van die brexit op onze economie. Buysse: "We zijn sector per sector aan het bekijken waar onze kwetsbaarheden zitten. Eind januari komen we met een rapport waarin alle pijnpunten in kaart gebracht worden. Het is op dit moment dan ook moeilijk te zeggen waar die zitten en hoe groot de pijn zal zijn die we kunnen ondervinden."

Economische schade

Volgens Glenn Ryap, professor internationale economie aan de Universiteit Gent, zullen de gevolgen van een brexit, zelfs een harde, nogal meevallen voor onze economie. “Er zal vooral een sterk lokaal effect zijn. Dan denk ik aan de haven van Zeebrugge, waarlangs veel transitverkeer van en naar het Verenigd Koninkrijk gaat. En ook bedrijven, vooral in Zuid-West-Vlaanderen, die leven van de handel met het Verenigd Koninkrijk zullen uiteraard getroffen worden. Toch zal globaal gezien de schade meevallen.”

Maar op politiek en institutioneel vlak kan dit wél grote gevolgen hebben, waarschuwt Ryap. “Als ik hoor dat de Britse minister van Financiën zegt dat de EU hen vrije toegang tot de markt moet geven of dat hij de ondernemingsbelasting naar nul euro verlaagt, dan huiver ik toch. Het is een dreigement dat kan tellen. Ook Trump kondigde al aan dat hij de belasting voor Amerikaanse bedrijven op nul wil brengen. Als May dat ook doet, dan dreigt er een grote delokalisering van bedrijven naar die landen om fiscale redenen.”

Protectionisme

Veel kan Europa daar ook niet tegen doen, maar de vrees bestaat dat het voor een harde protectionistische reflex op het Europese vasteland zal zorgen. “Dan dreig je hier Trumpiaanse toestanden te krijgen. Donald Trump dreigt er in de VS mee om bedrijven die zich bijvoorbeeld in Mexico vestigen zware boetes te geven, of hen hoge importtaksen op te leggen. Ik kan me voorstellen dat er ook in Europa politici zijn die aan zo’n protectionistisch opbod zullen meedoen.”

Volgens graaf Buysse is het echter nog te vroeg voor dergelijke gissingen. Hij noemt de dreigementen van May vooral ‘spierballengerol’. “Het is krijgsgewoel om de eigen troepen voor te bereiden. Ook de Britten hebben er alle baat bij dat de echtscheiding geen vechtscheiding wordt. Premier May zal volgens eerdere aankondigingen in maart de procedure tot uitstap in gang zetten. Daarna start een periode van twee jaar onderhandelen. Dan pas zullen we de gevolgen echt goed kunnen inschatten.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234