Donderdag 02/12/2021

Vreemd bochtenwerk in dossier renovatie van beruchte Mechelse stadskanker

Bevriende aannemer zou stadsbestuur hebben be�nvloed om voor het door een jury afgewezen project te kiezen

Somers verslikt zich in Euroshoppingproject

Bart Somers, burgemeester van Mechelen en VLD- voorzitter, heeft zich in de nesten gewerkt met de renovatie van het leegstaande Euroshoppingcomplex, de beruchtste stadskanker van de stad. Als gevolg van de rare kronkels die in het dossier werden gemaakt, zit het project momenteel muurvast. Of Euroshopping nog voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen kan worden gesloopt, is zeer twijfelachtig.

Mechelen

Eigen berichtgeving

Georges Timmerman

'Dit is niet het meest aangename dossier van de laatste tijd", verzucht de Mechelse schepen van Ruimtelijke Ordening Jowan Lamon (Groen!). Bij het aantreden van de nieuwe coalitie onder leiding van burgemeester Somers in 2000 werd herhaaldelijk aangekondigd dat eindelijk werk zou worden gemaakt van de sanering van het al dertig jaar leegstaande monster, op minder dan 200 meter van de Grote Markt. Het betonnen onding moest worden afgebroken om plaats te maken voor een vastgoedproject met woningen, appartementen, winkels.

Een eerste poging, waarbij de stad in zee wou gaan met de Nederlandse groep Van der Looy Projectmanagement België, mislukte. Daarop besloot het stadsbestuur in de zomer van 2005 een wedstrijd uit te schrijven. Van de vier ingediende offertes bleken er twee in aanmerking te komen, een combinatie rond de bouwgroep Van Roey en een andere groep rond Bouwfonds Property Development Belgium. Een beoordelingscommissie bestaande uit architecten, stedebouwkundigen en tien stedelijke topambtenaren besloot op 8 november unaniem dat Van Roey als beste uit de bus kwam. "Dit project is het meest geschikt voor de nieuwe ontwikkeling van de site Euroshopping", stelde de commissie. Over het voorstel van Bouwfonds oordeelde de commissie "dat de stedebouwkundige visie op de ontwikkeling geen meerwaarde biedt voor deze plek" en op verschillende punten niet voldeed aan de regels die het stadsbestuur zelf had opgesteld.

Merkwaardig genoeg besloot het stadsbestuur op het laatste moment het advies van haar eigen experts te negeren. Op 22 december, de laatste vergadering voor de kerstvakantie, besloot de gemeenteraad de opdracht aan Bouwfonds te gunnen. Ook schepen Lamon, die als waarnemer in de beoordelingscommissie zetelde, stemde tegen het advies van 'zijn' commissie. De VB-fractie in de gemeenteraad leverde overigens de nodige stemmen om de beslissing er door te krijgen.

De volgende dag al werd het contract getekend, goed voor investeringsbedrag van 30 tot 35 miljoen euro. De financiering is volledig voor rekening van Bouwfonds, dat op het einde van de rit het project kan commercialiseren. De stad levert de bouwgrond en investeert maximaal 10,5 miljoen euro. Het moest snel gaan, argumenteerde Somers, anders hadden we de subsidies van de Vlaamse overheid gemist. (Die subsidie uit het Stedenfonds, goed voor 1,3 miljoen euro, werd al toegezegd en kan gebruikt worden voor de sloop en renovatie.) "Doordat het zo snel ging, stonden we als stadsbestuur volledig buitenspel", verklaarde Somers destijds. "Pas op het laatst hebben we gezien waar het over ging. We hebben nooit een debat gehad met de jury om te kunnen zeggen waar we heen willen. Wij vonden het tweede ontwerp sterker."

Schepen Lamon gaf een andere versie van de feiten. "Blijkbaar is een telefoontje van een Mechelse aannemer voldoende om een beslissing te keren", verklaarde hij. "Ik kan mij niet van de indruk ontdoen dat banden met een bevriende bouwonderneming daarin een rol hebben gespeeld." Met die bevriende aannemer bedoelde hij Johan Willemen, topman van Willemen General Contractor, een lokale bouwfirma die zich heeft gelieerd met Bouwfonds voor de realisatie van het Euroshoppingproject. Willemen is ook voorzitter van Voka-kamer van koophandel Mechelen en gewezen ondervoorzitter van KV Mechelen.

Aan de redactie bevestigt Lamon dat sommige van zijn collega's-schepenen op de vooravond van de beslissing werden opgebeld door Willemen. Die ontkent in een gesprek met de redactie formeel dat hij stadsbestuurders heeft benaderd of beïnvloed. "Ik heb die beslissing niet genomen", zegt hij. "Ik sta aan de zijlijn en kijk gewoon toe wat er gebeurt. Met enig genoegen, dat geef ik toe."

Bouwgroep Van Roey vond dat de spelregels onderweg in haar nadeel werden gewijzigd en stapte daarom naar de burgerlijke rechtbank en naar de Raad van State. Een uitspraak ten gronde wordt pas volgende maand verwacht, mogelijk riskeert de stad een veroordeling tot het betalen van een schadevergoeding die kan oplopen tot 3,5 miljoen euro of 10 procent van de contractwaarde. Na een klacht van gemeenteraadslid Geert Bervoets (sp.a) tikte gouverneur Camille Paulus (VLD) zijn partijgenoot Somers streng op de vingers. In zijn brief van 21 februari adviseert Paulus het stadsbestuur om de procedure te hervatten "vanaf het punt waarop de fout werd begaan". "Dit betekent", schrijft de gouverneur, "dat de beoordelingscommissie moet worden gevraagd de twee inschrijvers de kans te geven hun ontwerp bij te werken naar de visie van de stad, waarna de gunning door het college kan gebeuren met een degelijk gemotiveerde beslissing". De beslissing van het stadsbestuur schorsen, deed Paulus evenwel niet, "omdat ik besef hoe belangrijk het Euroshoppingproject is voor de heropleving van een plek die dringend aan revitalisering toe is".

Schepen Lamon ziet twee mogelijkheden om uit de impasse te geraken. "We kunnen het advies van de gouverneur volgen. Dat is een zinvolle piste, ware het niet dat de ongelijkheid tussen de kandidaten blijft bestaan. Bouwfonds kreeg als enige de kans om later zijn project bij te sturen. Een overheidsopdracht is dit juridisch gezien niet, maar toch werd voor bepaalde elementen de wet op de overheidsopdrachten gevolgd."

Een andere uitweg is dat Van Roey en Bouwfonds het onder elkaar eens worden en het project verdelen. "Op voorstel van het stadsbestuur zijn er de laatste weken al discussies geweest tussen beide groepen", zegt Lamon. "We zitten in een onderhandelingsfase", zegt Willemen. "Ik kan daar niets over zeggen, want er is nog niets beslist." Hij meent dat de promotiewedstrijd correct is verlopen. "Ik heb geen weet van enige aanpassing van de spelregels onderweg", zegt hij. Willemen kan wel begrip opbrengen voor concurrent Van Roey. "Deelnemen aan zo'n wedstrijd vergt grote inspanningen. Als je dan verliest is dat een grote ontgoocheling. Maar zo gaat dat: you win some, you lose some."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234