Vrijdag 20/05/2022

Vrede in Baskenland komt stapvoets dichterbij

Terreurgroep ETA wil directe onderhandelingen met Spaanse premier Aznar

Brussel.

Eigen berichtgeving / Reuters

Er komt langzaam maar zeker vooruitgang in het vredesproces in Spaans Baskenland. In een communiqué dat de Baskische afscheidingsbeweging ETA maandag aan de conservatieve regering van José Aznar richtte, het derde al sinds ze op 16 september een voorlopig bestand aankondigde, zegt de separatistische terreurgroep bereid te zijn tot directe onderhandelingen met Madrid. Tot dusver had de ETA geweigerd de regering-Aznar, en vooral de conservatieve Partido Popular, als gesprekspartner te erkennen.

Toch blijft het water diep. Het ETA-communiqué kwam er als reactie op een vorige week door Aznars woordvoerder verspreide mededeling als zou de Spaanse regering al eerder contacten met de ETA hebben gehad. "We hebben geen enkel rechtstreeks gesprek met de regering gevoerd," weerlegt de Baskische beweging. Volgens haar probeert de regering niet meer dan een optimistisch klimaat te scheppen en heeft ze de moed niet de ware draagwijdte van het conflict in te zien. "Zolang er geen akkoord is, komt er geen definitieve wapenstilstand," zegt de ETA.

Een van de voornaamste eisen van de Baskische terreurgroep is dat Madrid het Baskenland erkent en het Baskische volk zelfbeschikkingsrecht verleent, met andere woorden de discussie strikt politiek houdt. Maar Aznar wil daar niet van weten. Hij eist dat de ETA eerst rekening houdt met zijn inspanningen om eenentwintig ETA-terroristen die op de Canarische Eilanden en in de Noord-Afrikaanse Spaanse enclaves Melilla en Ceuta levenslange gevangenisstraffen uitzitten naar het Spaanse vasteland terug te brengen. Een toegift die ook de gematigder Baskisch-nationalistische partijen PNV en Eusko Alkartasuna (EA) verre van toereikend vinden. Zij willen, samen met de ETA en diens politieke arm Herri Batasuna dat Madrid alle vijfhonderd ETA-gevangenen - die systematisch over het hele land verspreid worden om onderlinge en familiale contacten te vermijden - naar gevangenissen in Baskenland brengt. Volgens Herri Batasuna moet Aznar hoe dan ook nog bewijzen dat zijn toenaderingspogingen "meer zijn dan een cosmetische politieke strategie die absoluut niet overeenstemt met wat Madrid in werkelijkheid doet".

Hoe groot het wantrouwen tussen de regering-Aznar en de ETA ook is, alle waarnemers zijn het erover eens dat het Baskische vredesproces in de steigers staat. "Het ETA-communiqué van maandag brengt de hoop op vrede een stuk dichterbij", reageerde ook premier Aznar voorzichtig. "Als we met Catalaanse separatisten onderhandelen, kan dat misschien ook met de Baskische lukken."

De pacificatie in Baskenland is al maanden aan de gang. De ultranationalistische partij Herri Batasuna (HB) - waarvan het voltallige bestuur eind '97 voor zeven jaar achter de tralies werd gezet wegens het verspreiden van ETA-communiqués - riep de Spaanse regering in september op werk te maken van vrede. HB, dat onder de naam Euskal Herritarrok naar de Baskische verkiezingen van twee maanden geleden trok, ondertekende toen samen met 22 andere Baskische verenigingen en politieke partijen de zogenaamde Verklaring van Estella, een vredesvoorstel dat geïnspireerd was door het Goede Vrijdag-akkoord in Noord-Ierland. Even later kondigde de ETA een bestand af, dat nu al vier maanden overeind blijft.

Gisteren raakte bekend dat de autonome regio Baskenland voor het eerst in haar twintigjarige bestaan een volledig nationalistische regering zal hebben. PNV en EA zullen samen een minderheidskabinet vormen, maar op de steun van Euskal Herritarrok kunnen rekenen. (LD)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234