Donderdag 28/01/2021

Politiek Rusland

Vragenuurtje met Vladimir

Vladimir PoetinBeeld AP

Waarom is er geen controle op nepgeneesmiddelen? Hoe moet de woningmarkt worden hersteld? Moeten we vrede sluiten met Europa? Enkele van de 1,7 miljoen vragen die de Russen aan president Poetin hebben gesteld, krijgen vandaag een antwoord. Bij voorkeur de minst netelige.

Het is een jaarlijkse traditie die intussen aan de twaalfde editie toe is: vanmiddag zal Vladimir Poetin gaan zitten op een comfortabele stoel in een tv-studio, waar ook een select deel van de Russische bevolking mag plaatsnemen. De president zal vraag na vraag beantwoorden in deze Directe Lijn met zijn bevolking.

Het geeft allemaal een imago van transparantie, maar meer dan een schijnvertoning moet er achter Directe Lijn niet worden gezocht. Uit vorige versies bleek al dat de show niet meer of minder dan een groots opgezet propagandaevent is. Het publiek in de studio is immers zorgvuldig gekozen, en natuurlijk zullen niet alle vragen worden gesteld aan de president. Vooraf is er een even keurige als strenge selectie. Vragen over Poetins laatste liefje of zijn recente mysterieuze verdwijning zullen niet door de selectie geraken. Net zo min als netelige vragen over mensenrechten of opgesloten activisten.

Zullen wel zo goed als zeker worden beantwoord: niet-kritische vragen die te maken hebben met Oekraïne, de Krim en een eventuele erkenning van de Volksrepubliek Donetsk. Vorig jaar, toen de oorlog in Oekraïne op zijn hoogtepunt was, nam dat soort vragen zelfs een groot deel van de uitzending in beslag. Dit jaar zijn vooral vragen rond de Russische confrontatie met de VS en bondgenoten populair. "Veel vragen gaan over een mogelijke aanvaring met de NAVO of met westerse landen en over de nieuwe situatie in internationale zaken in het algemeen", zei Dmitry Peskov, Poetins woordvoerder, tegen een aantal journalisten.

Ook populair zijn vragen over de slechte staat van de Russische economie, waardoor prijzen van alledaagse producten in het afgelopen jaar enorm zijn gestegen. Nog andere zorgen zijn te lage lonen en pensioenen.

Overtuigen van zijn kunde

Wie een vraag had, kon die tot vandaag stellen per telefoon, sms of via een website. De teller stond gisteravond op 1,7 miljoen. Vorig jaar kwamen er zo'n 2,5 miljoen vragen binnen, het jaar daarvoor was met 3 miljoen een recordeditie. Daarvan beantwoordde Poetin er respectievelijk 81 en 85.

De jaarlijkse politieke show is sinds 2001 een belangrijk attribuut geworden voor de president. "Poetin gebruikt de show om optimisme te promoten, de bevolking te overtuigen van zijn kunde en het nauwe contact te benadrukken dat hij als nationale leider zou hebben met zijn burgers", schreef de denktank Institute of Modern Russia (IMR) in New York in een rapport in 2013. Het IMR is een instelling die wordt geleid door Mikhail Chodorkovski, de oliemagnaat die jaren in de cel zat en, na amnestie van Poetin, uitweek naar Zwitserland. "De president gebruikt de show om aan te tonen dat zijn macht niet op bureaucratie, maar op zijn populariteit bij de bevolking steunt", stond te lezen in het rapport.

Dat de leider van de Russen zich goed voelt in de show, bleek uit vorige afleveringen. Hij sprak telkens met gezag over financiële, economische en industriële problemen en gebruikte een taal die voor iedereen bevattelijk is, van een boer in het oosten van Rusland tot een stedeling in Moskou.

Prinsessenjurk

Hij maakt er ook een punt van zich kleinere problemen aan te trekken. Toen een negenjarig meisje, afkomstig uit een armoedig dorpje aan de Mongoolse grens, enkele jaren geleden vroeg om een prinsessenjurk kreeg ze niet alleen het kledingstuk, maar mocht ze met haar familie naar Moskou reizen om nieuwjaar te vieren. Oude vrouwen, studenten, arbeiders: iedere vraag wordt met dezelfde ernst behandeld.

Vraag is of er dit jaar opnieuw een verrassing uit de bus valt. Vorig jaar was er een onverwachte tussenkomst van klokkenluider Edward Snowden, die aan Poetin vroeg of hij zijn burgers bespioneerde. Het antwoord was - uiteraard - neen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234