Woensdag 18/09/2019

Vragen aan de redactie

Ze zeggen dat kropsla langer vers blijft in een gesloten doos met een stuk steenkool erbij. Is dat zo?

"De versheid van sla hangt af van de concentratie zuurstof en kooldioxide, de luchtvochtigheid, de temperatuur en nog andere factoren", zegt Gavin Sacks, assistent-professor voedingswetenschap. Je kunt wel vergezochte verklaringen bedenken voor de manier waarop steenkool de eerste drie factoren zou kunnen beïnvloeden, maar "waarschijnlijk is het niet, zeker niet op koelkasttemperatuur en met een klein stuk steenkool". Hijzelf en een collega die hij heeft geraadpleegd, Christopher Watkins, professor tuinbouw, hebben geen gegevens om hun mening te staven. Maar hij weet wel te vertellen dat een studiegroep de steenkoolhypothese informeel getest heeft, om te kijken of steenkool verwelkte sla weer knapperig kon maken. Dat lukte niet. Sacks heeft een alternatieve hypothese: steenkool voorkomt het verwelken niet, maar zou misschien de gevolgen kunnen tegengaan. Oude sla kan een muf geurtje hebben en houtskool kan dat soort luchtjes opslorpen. Steenkool zou waarschijnlijk minder goed werken, zegt de professor, maar misschien ruikt een groentela die lange tijd niet open is geweest wat frisser met steenkool dan zonder.

Zijn de papillen in vier zones verdeeld die verschillende smaken onderscheiden?

Wegwijs worden in het smaakgevoel met een kaart van de tong waarop vier smaakzones aangeduid zijn, zou ongeveer even praktisch zijn als in de stad je weg vinden met een kaart waarop geen straten staan. "Bepaalde delen van de oppervlakte van de tong zijn een heel klein beetje gevoeliger voor verschillende smaken, maar het idee van een 'kaart' met duidelijk onderscheiden zones voor zoet, bitter, zout en zuur heeft lang geleden afgedaan", zegt een overzichtsartikel in The Journal of Cell Biology van augustus 2010.

De kaart van de relatieve gevoeligheid die Edwin Boring in 1942 schetste en die in veel studieboeken werd afgedrukt, hield geen rekening met de "vijfde smaak", umami, van het Japanse woord voor rijke, vleesachtige proteïnesmaken. Later werd bovendien ontdekt dat de smaakpapillen, groepen van gevoelige cellen, verschillende graden van gevoeligheid hebben voor moleculen die meer dan één basissmaak bevatten, en dat die groepen over heel de oppervlakte van de tong verspreid zijn.

Het vermogen om bitterheid te proeven zou ons tegen bittere gifstoffen beschermen, zoet wijst op natriumverbindingen en andere zouten, zuur op organische zuren. Volgens onderzoekers zou de tong ook gespecialiseerde receptoren voor vette smaken kunnen bevatten.

Krijgen honden muggenbeten?

Muggen lusten wel degelijk hond, zegt Belinda Thompson, een dierenarts van het College of Veterinary Medicine van Cornell University. Bovendien kunnen ze op die manier de parasitaire hartworm overbrengen. Zelfs langharige honden kunnen overal worden gebeten waar hun vacht dun is: de neus en de snuit, de binnenkant van de oren en de dijen en, bij zogende teefjes, de tepels.

"Meer dan twintig verschillende muggensoorten brengen larven van de worm over wanneer ze zich op dieren als honden voeden", zegt Laura Harrington, hoogleraar medische entomologie aan Cornell. Een belangrijke drager van de hartworm bij de hond, de Aziatische tijgermug (Aedes albopictus), is zijn bereik in de staat New York aan het uitbreiden.

Volgens dr. Thompson is de mug een intermediaire gastheer voor de worm. De volwassen hartworm leeft in de bloedvaten van de hond en produceert daar microscopische larven, microfilariae, die op zich geen schade aanrichten. Een mug die een hond met de larve bijt, krijgt ze in haar lichaam, waar de larve zich ontwikkelt en zich naar de mond van de mug verplaatst, zodat ze in de bijtwonde van een andere hond zal worden afgezet. Volwassen wormen zijn groot genoeg om de longslagaders, die van het hart naar de longen gaan, te verstoppen en de bloedstroom te blokkeren.

Katten en fretten kunnen volgens dr. Thompson eveneens hartwormen krijgen. Honden die geen volwassen hartwormen dragen, kunnen in het muggenseizoen worden behandeld met preventieve geneesmiddelen die de larven doden. Een hond met volwassen hartwormen behandelen is moeilijk en gevaarlijk. "Voorkomen is echt beter dan genezen", zegt dr. Thompson.

Hebben vrouwen die altijd een beha dragen meer kans op borstkanker?

Het korte antwoord is "nee", zegt dr. Ted Gansler, director of Medical Content van de American Cancer Society. Er bestaat geen wetenschappelijk bewijs voor dit gerucht, dat regelmatig op internet opduikt.

Het mechanisme dat als verklaring wordt gebruikt (een beha zou de lymfecirculatie blokkeren en verhinderen dat toxines worden afgevoerd) past niet in de wetenschappelijke opvattingen over de ontwikkeling van borstkanker.

De berichten over het gevaar van beha's zijn gebaseerd op een studie die verscheidene wetenschappelijke fouten vertoont, zegt dr. Gansler. Ze is nooit in een tijdschrift met peer review gepubliceerd en houdt geen rekening met bekende risicofactoren voor borstkanker die kunnen samengaan met het dragen van een beha, zoals gewicht en leeftijd. Bovendien kenden de deelneemsters aan de studie de hypothese voor ze de vragenlijst invulden", zegt Dr. Gansler.

Hij en collega's hebben gegevens van het Amerikaanse National Cancer Institute over de frequentie van borstkanker vergeleken voor twee groepen van voor melanoom behandelde vrouwen: bij de ene groep waren verscheidene lymfeklieren onder de oksel verwijderd, bij de andere niet. Men weet dat die chirurgie de afvoer van lymfe uit het borstweefsel blokkeert, maar ze had geen merkbare invloed op het aantal gevallen van borstkanker. Een beha, die de lymfecirculatie trouwens nauwelijks of niet beïnvloedt, zal dat dus hoogstwaarschijnlijk evenmin doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234