Donderdag 28/10/2021

Vracht- en passagiersvliegtuigen uit Jemen aan banden gelegd

Opnieuw zijn de ogen gevestigd op Ibrahim Hassan al-Asiri, de bommenmaker van Al Qaida in Jemen. Hij wordt er eveneens van verdacht de bom die Abdulmutallab eind vorig jaar voor zijn mislukte aanslag had willen gebruiken, in elkaar geknutseld te hebben.

Het Duitse ministerie van Verkeer heeft aangekondigd dat alle uit Jemen afkomstige pakketten of andere vracht niet meer het Duitse luchtruim binnen mogen. Bovendien mogen ook passagiersvliegtuigen, die rechtstreeks of onrechtstreeks afkomstig zijn uit dat land, Duitsland niet meer binnen. De Britse regering heeft alle vracht afkomstig uit Jemen en ook Somalië verboden. Voortaan zullen ook inktpatronen die meer wegen dan 500 gram niet meer toegelaten worden als handbagage en mogen ze enkel in de bagage worden ingecheckt als ze afkomstig zijn van gekende bevoorraders.

Intussen is bekend welk traject de explosieven aflegden tot ze vorige vrijdag werden onderschept. De twee bompakketten kwamen via pakjesdiensten UPS en FedEx in de Jemenitische hoofdstad Sanaa terecht in twee verschillende vliegtuigen. In beide gevallen waren de explosieven gestopt in inkttoners voor printers, die als bestemming een synagoge in het Amerikaanse Chicago hadden. Een van de pakjes werd in beslag genomen in Groot-Brittannië, terwijl de andere tot in Dubai geraakte. Aanvankelijk was gedacht dat de twee pakjes in vrachtvliegtuigen werden geladen, maar afgelopen weekend bevestigde Qatar Airways dat de bom die in Dubai was ontdekt in passagiersvliegtuigen had gezeten; eerst in een van Jemen naar Doha, daarna op een tweede vliegtuig naar Dubai. De bom die door de Britse veiligheidsdiensten werd onderschept, kwam het land binnen via een tussenstop in Keulen, zo bevestigde de Duitse kanselier Angela Merkel.

De jacht op de daders gaat intussen verder. Zaterdag werd een 22-jarige studente gearresteerd in Jemen, maar ze werd vrijgelaten nadat bleek dat het om de verkeerde persoon ging. Jemen heeft aangekondigd het terreuronderzoek zelf te willen voeren, zonder inmenging van andere landen in interne aangelegenheden. Dat verklaarde president Ali Abdallah Saleh. Zijn uitspraken tonen de moeizame relatie aan met de Verenigde Staten, die hadden opgeroepen tot een uitgebreide samenwerking. De VS geven jaarlijks zo’n 115 miljoen euro veiligheidshulp aan Jemen om het terrorisme daar aan te pakken. Maar Washington is niet altijd tevreden over de manier waarop dat gebeurt en voerde in het verleden, tot groot ongenoegen van Saleh, al verschillende keren droneaanvallen uit op terreurkampen. Die zullen, na de onderschepping van de bompakketten, wellicht worden opgevoerd.

Spijtoptant

Afgelopen weekend werd duidelijk dat de pakjes, ondanks de doorgedreven beveiligingsmaatregelen in de luchtvaart, niet werden onderschept door een verregaande controle door de veiligheidsdiensten, maar door een tip van een spijtoptant van Al Qaida. Het gaat om Jabr al-Faifi, die zich twee weken geleden aan de Saoedische autoriteiten overgaf. Al-Faifi is een voormalige Guantánamogevangene die, nadat hij werd vrijgelaten en in Saoedi-Arabië een rehabilitatieprogramma volgde, zich weer bij Al Qaida in Jemen voegde. Toen hij twee weken geleden verklaarde dat hij zich wilde overgeven, werd een deal op poten gezet met medeweten van de Jemenitische regering.

Pentriet

Intussen is bevestigd dat in beide pakjes PETN werd aangetroffen, een krachtige springstof. In totaal zou het gaan om zo’n 300 à 400 gram per pakje. Volgens de Britse autoriteiten was het explosief gemonteerd aan een timer zodat de boel zou ontploffen terwijl het vliegtuig nog in de lucht was. Het pakje dat in Dubai werd onderschept, was ook aangesloten op een sim-kaart van een mobiele telefoon die was verborgen in de printer.

PETN, ook bekend onder de naam pentriet, is een van de onderdelen van Semtex. De ontdekking dat het gaat om PETN leidt rechtstreeks terug naar Jemen, waar opnieuw Ibrahim Hassan al-Asiri in het voetlicht treedt. Al-Asiri is de explosievenexpert van Al Qaida op het Arabische Schiereiland (AQAP) en hij vervaardigde in het verleden al bommen met PETN. Het goedje werd onder meer gevonden in de bom die Umar Farouk Abdulmutallab met zich meedroeg toen hij in december vorig jaar een vliegtuig wilde opblazen tussen Amsterdam en Detroit. De aanslag mislukte echter en na zijn arrestatie gaf Abdulmutallab toe dat hij zijn opdracht had gekregen van AQAP. De bom die Abdulmutallab bij zich had, bevatte ‘slechts’ 80 gram pentriet. PETN werd ook gebruikt bij de aanslag op prins Mohammed bin Nayef, de chef van de Saoedische veiligheidsdiensten, in augustus 2009 in Riyad.

Die aanslag was trouwens de eerste operatie van AQAP, nadat de organisatie begin 2009 was gevormd uit restanten van Al Qaida in Saoedi-Arabië en in Jemen. Sindsdien heeft de organisatie van zich laten horen met verschillende aanslagen, vooral in Jemen. AQAP wordt beschouwd als een van de actiefste takken van Al Qaida buiten Afghanistan en Pakistan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234