Vrijdag 22/11/2019

Vraag van de week

Het is een opvoedklassieker die ouders van jonge kinderen meteen zullen herkennen: 'bord leegeten, anders krijg je geen dessert'. Voedingswetenschapper Nicolien Zijlstra van de Wageningen Universiteit bekritiseert in haar doctoraat deze veelgebruikte regel. Als kinderen altijd hun bord moeten leegeten, leren ze onvoldoende om op hun verzadigingsgevoel af te gaan, wat de controle op de voedselinname verstoort. Hebben al die ouders die hun peuter aan tafel dwingen te eten, het bij het verkeerde eind?

Strenge eetregels kunnen het eetgedrag inderdaad negatief beïnvloeden, schreven Amerikaanse onderzoekers in 2003 in het blad Eating Behaviors. In hun studie 'If you are good you can have a cookie' constateren ze dat volwassenen vaker eetproblemen hebben als hun ouders eten gebruikten om ze te straffen of te belonen. De onderzoekers ondervroegen 144 volwassenen over de eetregels uit hun jeugd. Regels die het eten van bepaald voedsel stimuleerden of beperkten (zoals: elke dag fruit eten of niet meer dan één snoepje per dag), hadden weinig invloed op het latere eetgedrag. Maar kinderen die veel met controleregels waren geconfronteerd (zoals: altijd je bord leegeten), kampten later vaker met vreetbuien en volgden vaker een vermageringsdieet.

"Als ouders hun kinderen aanleren dat ze pas een toetje krijgen als ze zichzelf goed gedragen, dan zullen ze later, na een vermoeiende werkdag waar ze zichzelf 'goed gedragen hebben', eerder geneigd zijn zich te buiten te gaan aan snoepgoed", schrijven ze. Het Voedingscentrum kan zich vinden in de stelling van Zijlstra en raadt jonge ouders af kinderen voedsel op te dringen. Ouders moeten leren te vertrouwen op de eetlust van hun kind, staat in de richtlijn over voeding van zuigelingen en peuters. Woordvoerster Els Dijkstra zegt dat de basis voor gezonde eetgewoonten wordt gelegd in de jeugd, als ouders zelf gezond eten en dat met hun kinderen aan tafel doen op vaste, rustige momenten. Belangrijke regel: de ouders bepalen wat en wanneer het kind eet, maar het kind bepaalt hoeveel. Voedsel, zegt Dijkstra, kan ook beter niet worden gebruikt als straf, troost of beloning.

Kinderen beseffen al heel snel dat hun eetgedrag voor hun ouders belangrijk is. Voordat je het weet ontstaat aan tafel een soort spel waarbij kinderen het eten als machtsmiddel gaan gebruiken, zegt Dijkstra: "Dan gaan ouders na het eten nog maar een boterhammetje smeren of wat yoghurt met fruit maken. Zo wordt het niet-eten een steeds groter probleem." De oplossing: als een kind niet wil eten, dan heeft het pech en moet het tot de volgende maaltijd wachten.

Dat ouders peuters dwingen hun bord leeg te eten komt vaak voort uit angst dat ze te weinig voedingsstoffen binnenkrijgen, maar die angst is meestal onterecht, zegt Dijkstra. "Kinderen zullen zichzelf niet zo snel tekort doen. Als ze trek hebben, eten ze heus wel."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234