Maandag 26/09/2022

Opinie

Voorwaarde voor samenwerking omtrent Kobani is dat de PKK het geweld tegen de Turken afzweert

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Meryem Kaçar is gewezen senator en advocaat.

Meryem Kaçar

"Haal de Turks-Koerdische afscheidingsbeweging PKK van de terreurlijst", schrijft Femke Halsema (De Morgen, 9 oktober). Turkije en het westen moeten met de PKK en haar Syrische afdeling PYD tegen IS samenwerken, zegt ze. Ik vind dat het westen, in plaats van eenzijdig de PKK, na een burgeroorlog met 40.000 doden en twee jaar wapenstilstand, beter het vredesproces in Turkije zou steunen.

De voormalige leidster van Groen-Links vermeldt om te beginnen niet dat Turkije zelf al een hele tijd met PKK-leider Abdullah Öcalan praat. Hiervoor heeft de regeringspartij AKP in eigen land veel tegenwind gevangen. In het parlement moest zelfs een wet worden gestemd om alle onderhandelaars tegen gerechtelijke vervolging te beschermen. De twee grootste oppositiepartijen CHP (Atatürk-gezinden) en MHP (Grijze Wolven) staan traditioneel op de rem. Ik heb vaak met kiezers van deze partijen gepraat. De meesten vinden dat president Erdogan "het land verdeelt" en "het oosten uitverkoopt aan de terroristen."

null Beeld kos
Beeld kos

Politieke arm

Maar met de crisis omtrent Kobani worden de AKP-bewindslieden nu plotseling als de grote Koerdenhaters opgevoerd. In Koerdische provincies als Van, Batman, Bitlis en Siirt haalt de regeringspartij nochtans ongeveer 40 procent, in bepaalde steden nog veel meer. Daar is de enige concurrent de pro-Koerdische HDP. Vroeger werden de Koerdische partijen om de haverklap verboden. Maar in het Turkije van de boze Erdogan heeft de politieke arm van de terreurorganisatie PKK een uitgebreide parlementaire fractie. Hun presidentskandidaat Demirtas kon in het Koerdisch campagne voeren.

Een goede vriend uit Diyarbakir getuigt dat hij vandaag in Turkije veel meer respect voor zijn identiteit voelt dan in de jaren 1980 en 90. Toen kregen ze slagen omdat ze op de bus hun moedertaal spraken. De regering geeft vandaag uitgebreid toe dat de staat fout is geweest. De Koerdische talen worden nu aanvaard in media, gerecht en onderwijs. Er is ook zwaar geïnvesteerd in de infrastructuur van het zuidoosten. Maar Turkije is er zeker nog niet. Op de publieke scholen zou Koerdisch bijvoorbeeld de eerste taal moeten kunnen zijn. Maar in het huidige Turkije is er al lang geen excuus meer voor guerrilla en dodelijke aanslagen.

Vele van mijn Turkse familieleden hebben de oorlog tegen de PKK van dichtbij meegemaakt. Sommigen moesten in het zuidoosten meevechten tegen de PKK. Maar zij, en hun ouders die doodsangsten hebben doorstaan, zijn nu erg blij met het vredesproces, en steunen van harte de uitbreiding van Koerdische rechten. Maar een voorwaarde voor samenwerking omtrent Kobani is dat de PKK definitief haar geweld tegen de Turken afzweert. De nauwe banden tussen Turkije en de autonome Koerden van Noord-Irak bewijzen dat Ankara ook geen principiële problemen heeft met Koerdisch zelfbestuur in de regio.

Zoals de meeste westerse stemmen, werpt Halsema niet één keer de verantwoordelijkheid van de PKK op. Maar vandaag zien wij op televisie PKK-militanten opnieuw op politieagenten en burgers schieten. Opnieuw wordt de suggestie gewekt dat ze geen terroristen zijn en hun mensenrechten worden geschonden. De PKK lokt nog altijd jongeren om strijder te worden, tot wanhoop van hun familie. De Iraaks-Koerdische president Barzani zegt trouwens dat ze samenwerken met de Syrische president Assad. Vanuit het westen moet dus dringend ook op de PKK/PYD druk worden gezet. De blinde romantisering is totaal onverantwoord.

Grondoorlog of steun aan de PKK?

De manier waarop Turkije in de Kobani-kwestie door het westen wordt behandeld, slaat diepe wonden. "Turkije doet niets", maar heeft al bijna de hele burgerbevolking opgevangen, bovenop de 1,4 miljoen andere vluchtelingen. Hoewel de bewijzen totaal ontbreken, zet de beschuldiging dat de Turkse regering IS steunt, het land vandaag in brand.

Na drie jaar Syrische oorlog, 200.000 doden en miljoenen vluchtelingen, zou Turkije nu plotseling als eerste en enige land ter wereld een grondoorlog in Syrië moeten inzetten. Turkije wil nochtans wel, als het kan meepraten over de strategie. Maar naar de Turkse argumentatie dat tegelijk ook de wreedheden van Assad tegen de Syrische bevolking moeten stoppen - een belangrijke voedingsbodem voor IS - wordt niet geluisterd. De VS, westerse media en denktanks zullen wel de voorwaarden bepalen waaronder Turkse soldaten sneuvelen. Anderen eisen dat Turkije de strijders van de PKK/PYD in Kobani nu op allerlei manieren gaat ondersteunen. Maar waar is de garantie dat de PKK later vanuit Syrië geen nieuwe aanslagen op Turkse mannen, vrouwen en kinderen zal plegen?

Als groene politica van Turkse afkomst heb ik mij destijds vaak moeten verantwoorden over de Koerden. Mijn progressieve Vlaamse vrienden duldden geen kritiek op de PKK. Op hetzelfde moment noemde een grote Turkse 'secularistische' krant mij een landverrader, omdat ik voor Koerdische rechten pleitte. Maar nu vredesgezinde Turken en Koerden samen grote stappen zetten en anderen het proberen te saboteren, komen westerse intellectuelen weer met het opgeheven vingertje. De PKK zou onvoorwaardelijk gelegitimeerd moeten worden. Sta mij toe zo'n pleidooi neokoloniaal te noemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234