Vrijdag 15/11/2019

Vooruitblik op de kunsttentoonstellingen in 2006

Oude meesters in het nieuwe jaar

2006 is het jaar van Cézanne, Rembrandt en Caravaggio. Voor de eerste twee schilders betreft het een herdenkingsjaar, de Italiaanse meester staat 'gewoon' weer helemaal in de belangstelling. Uit het grote aanbod in het binnenland en de ons omringende buitenlanden hebben we voorts een kleine greep gedaan. Want behalve Modigliani, Velázquez en Van Rysselberghe krijgen ook Picasso & Dora Maar, Hans Holbein, Bacon, Ensor, Constable, Kandinsky en Rodin elk hun grote expositie. door Eric Rinckhout

Théo van Rysselberghe

De pointillist en neo-impressionist Théo Van Rysselberghe (1862-1926) is voor het eerst het onderwerp van een ruime overzichtstentoonstelling. Van Rysselberghe is bekend in binnen- en buitenland en ontbreekt op geen enkele tentoonstelling die een overzicht biedt van het neo-impressionisme. Van die kunststroming is Van Rysselberghe, samen met Seurat en Signac, een sleutelfiguur. Olivier Bertrand, die eerder de tentoonstelling Rik Wouters samenstelde, is commissaris van dit retrospectief in het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten.

In de tentoonstelling van deze fijnzinnige schilder zullen portretten, scènes van het dagelijkse leven in Marokko, zeegezichten van de Bretoense en Belgische kust en vrouwelijk naakt te zien zijn.

Van Rysselberghe onderhield nauwe banden met belangrijke Belgische en Franse schilders en schrijvers van zijn tijd. Enkele lieten zich door hem portretteren, zoals Emile Verhaeren, Octave Maus, secretaris van Les XX en medestichter van het tijdschrift L' Art Moderne, Camille Lemonnier, André Gide en Paul Signac.

Bekende schilderijen en nooit eerder getoond werk worden aangevuld met werk op papier en een kabinet met foto's en brieven.

Théo Van Rysselberghe in Paleis voor Schone Kunsten, Brussel. Van 10 februari tot 21 mei.

Rembrandt en Caravaggio

Vierhonderd jaar geleden werd Rembrandt (1606-1669) geboren en dat zullen we geweten hebben. In Nederland wordt dat uitgebreid gevierd onder de noemer Rembrandt 400. Het programma is vooral geconcentreerd in twee steden: Leiden, waar Rembrandt werd geboren, en Amsterdam, waar de schilder zijn hoogte- en laagtepunten kende en waar het huis van de meester bezocht kan worden.

Eén tentoonstelling loopt al sinds 16 december: Rembrandts moeder, mythe en werkelijkheid in de Leidse Lakenhal. In die expositie wordt het raadsel onderzocht van de Bijbellezende oude vrouw en van de oude man die gebogen staat over een wereldbol. Ze zijn meermaals door Rembrandt en ook door zijn leerlingen geportretteerd. Al in de zeventiende eeuw worden zij aangeduid als de moeder en de vader van de schilder. Maar zijn zij dat ook? Of gaat het om anekdotische interpretaties?

Dé tentoonstelling die meteen in het oog springt, is Rembrandt - Caravaggio, waarin voor de eerste keer de werken van twee van de beroemdste zeventiende-eeuwse kunstenaars samengebracht worden. Rembrandt en Caravaggio waren beiden meesters van het clair-obscur, Rembrandt wordt trouwens wel eens de laatste caravaggist genoemd. Er zullen 30 à 35 monumentale schilderijen van beide meesters uit diverse internationale musea in het Amsterdamse Van Gogh Museum te zien zijn vanaf 24 februari. Normaal verwachten we dergelijke expositie in het Rijksmuseum, maar dat is gesloten wegens verbouwingswerken. De bedoeling is om in twaalf à dertien 'paren' de twee schilders met elkaar te confronteren: houdingen, thema's, motieven, en het spel van licht en schaduw.

In de Lakenhal van Leiden zal vanaf 6 oktober 2006 ook de tentoonstelling Rembrandts landschappen lopen. Ze brengt al zijn landschapsschilderijen samen, plus wereldberoemde etsen en tekeningen. In Amsterdam toont het Rijksmuseum in vier opeenvolgende fasen het hele schilderijenbezit van de meester en zet ook het Rembrandthuis nog eens vier exposities op: Rembrandt en de Engelse etskunst, Rembrandt, de zoektocht van een genie, Rembrandt, de etser en Uylenburgh & Zoon.

Caravaggio (1571-1610) krijgt in het najaar nog een solotentoonstelling in het Museum Kunst Palast in Düsseldorf (vanaf 9 september). In totaal zullen dertig schilderijen van de Italiaanse onconventionele meester te zien zijn, originelen, kopieën en varianten uit diverse stadia van zijn turbulente leven. Met bruiklenen uit Milaan, Napels, Florence en Rome, Berlijn en Sint-Petersburg.

www.Rembrandt400.com

Modigliani

Amedeo Modigliani (1884-1920) is tegelijk een van de bekendste en meest onderschatte kunstenaars van de twintigste eeuw. Zijn gracieuze vrouwenportretten zijn voor een hedendaagse publiek onmiddellijk herkenbaar maar tijdens zijn korte leven was hij relatief onbekend. De Londense Royal Academy wil met de tentoonstelling Modigliani and his Models de speciale plaats van de kunstenaar in de vroege dagen van het modernisme illustreren.

Portretten, naakten en klassieke en primitieve sculpturen komen aan bod. Er zullen ongeveer 55 schilderijen en objecten te zien zijn, die elk een bepaald aspect van zijn oeuvre in het licht stellen.

Amedeo Clemente Modigliani werd in 1884 geboren in het Italiaanse Livorno uit arme, joodse ouders. In 1906 vestigde hij zich in Montmartre, Parijs. Hij verwierf snel een reputatie, leefde wild en trok van café naar café. Tegelijk schilderde hij portretten in een revolutionaire stijl die toch een tijdloze elegantie ademen.

Modigliani stierf op z'n 35ste. Op 22 januari 1920 werd hij bewusteloos aangetroffen. Twee dagen later overleed hij aan een vorm van hersenvliesontsteking. Een dag later pleegde zijn zwangere vriendin, Jeanne Hébuterne, zelfmoord.

Modigliani and his Models in de Royal Academy, Picadilly, Londen. Van 8 juli tot 15 oktober.

Cézanne

Naar aanleiding van de honderdste sterfdag van de Franse schilder Paul Cézanne (1839-1906) wordt in de Zuid-Franse stad Aix-en-Provence een grote internationale tentoonstelling gehouden. Cézanne en Provence loopt van 9 juni tot 17 september 2006. Voor de gelegenheid wordt het Musée Granet ingrijpend gerenoveerd en sterk uitgebreid. Op de tentoonstelling zullen 110 schilderijen en aquarellen te zien zijn uit de belangrijkste Europese en Amerikaanse kunstcollecties. De streek rond Aix-en-Provence is een grote inspiratiebron geweest voor Cézanne, zo schilderde hij 87 keer de berg Mont Sainte-Victoire. Voor het eerst zal het landgoed van de familie Cézanne, Le Jas de Bouffan, voor het publiek opengesteld worden. In de steengroeven van Bibémus, waar Cézanne een hutje huurde, wordt een speciaal parcours uitgestippeld.

In Parijs zet het Musée d'Orsay een expositie op over de relatie tussen Cézanne en Pissarro. Blijkbaar hebben beide kunstenaars elkaars invloed ondergaan. De expositie Cézanne et Pissarro 1865-1885 gaat dieper in op twintig jaar vriendschap (van 28 februari tot 28 mei).

Ook in Londen gaat de sterfdag van Cézanne niet onopgemerkt voorbij. De National Gallery toont werk van hem, uitsluitend uit Britse privécollecties. Het gaat om ongeveer 40 werken die belangrijk waren voor het doorbreken van de 'Nieuwe Kunst' begin 20ste eeuw in Groot-Brittannië. Vanaf 4 oktober.

www.cezanne-2006.com

Velázquez

Misschien wordt deze tentoonstelling wel de topper van het jaar. Voor het eerst wordt een overzicht geboden van leven en werken van de Spaanse barokschilder Diego Rodriguez de Silva y Velázquez (1559-1660).

Van het begin af aan in Sevilla, waar hij geboren werd, gaf Velázquez blijk van een opmerkelijk vermogen om te observeren en te registreren. Velázquez werd de hofschilder van Filips IV van Spanje, en is vooral bekend geworden door zijn vele portretten en genretaferelen. Hij schilderde zijn tijdgenoten trots en afstandelijk in een meestal statische, soms gedurfde compositie.

Zijn typische techniek en kleurgebruik zouden pas in de negentiende eeuw door de impressionisten en meer bepaald door Manet weer worden opgepikt. In tegenstelling tot andere grote schilders uit die tijd, Rubens en Rembrandt bijvoorbeeld, maakte Velázquez zijn grote composities zonder hulp van leerlingen.

De National Gallery bezit zelf veel werk van de Spaanse barokmeester. Dat wordt voor deze expositie aangevuld met werken uit de eveneens zeer rijke collectie van het Museo del Prado in Madrid en andere verzamelingen. Er zullen portretten, religieuze en mythische schilderijen te zien zijn.

Velázquez in de National Gallery, Trafalgar Square, Londen. Van 18 oktober 2006 tot 14 januari 2007.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234