Zondag 05/07/2020

Voortaan fluitend naar de stip

Geen ploeg die zo slecht strafschoppen neemt als Anderlecht. Dat werd zondag tegen KV Mechelen nogmaals aangetoond. 'Train op het beheersen van de druk', oppert de Noorse strafschopspecialist Geir Jordet. En daar mag coach Besnik Hasi heel creatief in zijn.

Drie strafschopmissers tegen KV Mechelen. Net op het moment dat Anderlecht zijn reputatie vanop de stip had opgepoetst, werd het weer met de neus op de feiten gedrukt. Paars-wit en penalty's: dat gaat gewoon niet samen. En neen, dat is niet alleen een kwestie van perceptie. Onderzoek leert dat geen enkele ploeg in Europa slechter doet dan de Belgische recordkampioen (zie kader).

Sinds 2011, toen John van den Brom overnam als coach en de strafschoppencrisis in het Vanden Stockstadion echt begon, miste paars-wit in de competitie alleen al 24 strafschoppen. Met de penaltymissers in Europa en de bekercompetities erbij, misten de Brusselaars de afgelopen vier seizoenen 33 elfmeters, terwijl ze er amper 44 omzetten. Met een scoringspercentage van 55 procent scoort Anderlecht onder het gemiddelde van 75 procent.

Schrik overwinnen

Aan alle trainers en clubleiders van het land: op strafschoppen kun je trainen. Er zijn wetenschappelijke studies bij de vleet, die beschrijven hoe eindeloze herhaling zorgt voor een hoger scoringspercentage vanop de stip.

Aan Anderlecht-coach Besnik Hasi: op dit moment zal het trainen op het technisch aspect van een strafschop niet volstaan. Dat zijn de woorden van Geir Jordet, een Noorse professor gespecialiseerd in sportpsychologie in het algemeen en penalty's in het bijzonder.

"Ik hoor dat ze al vier jaar problemen hebben. Dan heeft een louter technische training minder effect. Nu moet Anderlecht eerst en vooral werk maken van gerichte psychologische begeleiding van de spelers. Ervoor zorgen dat ze niet meer met schrik naar de stip toe wandelen."

Want op dit moment bezwijken de spelers onder de druk, meent Jordet. "Druk is een van de belangrijkste redenen waarom voetballers strafschoppen missen. En omwille van verschillende factoren lag die zondag bijzonder hoog."

Reden één: Anderlecht is een topclub. "Gevoelsmatig zou je zeggen dat een topclub de beste spelers heeft, en daarom dus ook de beste penaltynemers. Toch missen grote clubs en grote voetballanden net vaker strafschoppen dan hun minder gerenommeerde tegenstanders. Dat komt door de extra druk, door het altijd móéten winnen."

De penaltyprofessor heeft ook een verklaring voor de drie strafschopmissers in dezelfde match. "Het feit dat de eerste penalty gemist werd, zorgde ervoor dat de verwachtingen voor de tweede en derde penaltynemer nog hoger lagen." Alweer angst als vijand. "En dat de fans hun eigen ploeg uitfloten, had ook een negatief effect. Net als het feit dat het een thuiswedstrijd is. Al die factoren bij elkaar op-geteld maakt dat de kans op missers groter wordt."

Uit de comfortzone

De oplossing voor nog meer missers? "Wees creatief", stelt Jordet voor. "Een penaltycoach in dienst nemen hoeft echt niet. Maar de trainer heeft wel zijn verantwoordelijkheid. Hij mag de missers van zondag niet onder de mat vegen. Er moet over gepraat worden. Doe je dat niet, dan vertrekken je spelers in dezelfde gemoedstoestand naar de volgende penalty."

Na het praten over wat fout liep, kan er gewerkt worden aan het genezingsproces. "De voetballers moeten getraind worden in het omgaan met druk. Natuurlijk kun je de wedstrijdomstandigheden nooit 100 procent nabootsen, maar als je dat voor 50 procent kunt ensceneren, dan ben je al heel wat verder.

"Laat supporters of de media binnen wanneer je traint op penalty's. Deel beloningen uit voor de winnaars, straf de verliezers. Zorg ervoor dat er iets van afhangt. De coach kan trouwens ook zelf delen in de verantwoordelijkheid. Hij kan spelers verplichten om naar een bepaalde hoek te trappen. Als de bal er dan niet ingaat, is de schuld tenminste verdeeld over twee schouders."

En, zo verrast de prof, Hasi kan ook niet-voetbalgerelateerde oefeningen gebruiken om de penaltyvrees te helpen overwinnen. "Neem voetballers eens weg uit hun vertrouwde omgeving. Breng ze in situaties waarin ze zenuwachtig worden. Laat ze een speech geven voor een volle zaal. Of zet ze voor een karaokemachine en laat ze een zangwedstrijd doen. Je zult zien: een strafschop nemen vinden ze een pak minder eng."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234