Vrijdag 25/06/2021

Voorlopige uitslagen wijzen op winst voor president Kabila

Met 15 procent van de stemmen geteld staat president Joseph Kabila ruim op kop in de strijd tegen oppositieleider Etienne Tshisekedi. Toch besloot die laatste zich uit te roepen tot winnaar van de verkiezingen. Een worstcasescenario waarbij beide kandidaten het presidentschap opeisen, lijkt niet meer te vermijden.

De propagandamachines draaien dezer dagen op volle toeren in Kinshasa. Het gerucht als zou vanuit Zuid-Afrika een cargovliegtuig vol gewapende huurlingen en Kabila-stembiljetten geland zijn, verspreidde zich gisteren razendsnel per sms over heel het land. Dit soort berichten zorgen voor een zenuwachtige geladenheid en het is in die sfeer dat Tshisekedi zich gisteren uitriep tot de overwinnaar van de presidentsverkiezingen.

Dat gebeurde niet à l'improviste maar door middel van een verklaring en een persbericht waarin meteen al de aanzet wordt gegeven tot een correcte machtstransitie. "Ondanks de vastgestelde fraude", leest het persbericht van Tshisekedi's UDPS-partij, "konden wij op basis van verschillende pv's van stembureaus uit het hele land vaststellen dat wij de verkiezingen hebben gewonnen met een comfortabele, onweerlegbare en niet meer in te halen voorsprong."

De uitslagen waarop Tshisekedi zich baseert, stemmen niet overeen met de voorlopige uitslagen van de nationale kiescommissie (CENI), die De Morgen gisteren kon inkijken. Met 15 procent van de stemmen geteld, kan gezegd worden dat Tshisekedi het relatief goed doet. Maar toch ziet het ernaar uit dat Kabila een behoorlijke voorsprong aan het uitbouwen is. In de verschillende provincies haalde Kabila tot nu toe ruim 1 miljoen stemmen. Tshisekedi raakt net niet aan een miljoen en Vital Kamerhe strandt op 130.000 stemmen. Voorlopig haalt Kabila dus 50 procent meer stemmen dan Tshisekedi. Als deze cijfers zich doorzetten, ziet het ernaar uit dat president Kabila zich dinsdag zal uitroepen tot de overwinnaar van de stembusslag.

Een Congo-expert: "De kans is met andere woorden reëel dat Kabila heel snel de eed als president zal afleggen (op 6 december loopt zijn grondwettelijke termijn af, KOV). Als Tshisekedi dan hetzelfde doet, zitten we met twee presidenten. Dat is er één te veel."

In dat geval staat het zo goed als vast dat Etienne Tshisekedi zijn aanhang op straat zal roepen en wordt er in een aantal wijken in Kinshasa straatgeweld verwacht. De kans dat er ook in de zuidelijke stad Lubumbashi onlusten uitbreken, is reëel: de ene helft van de bevolking is er pro-Kabila, de andere helft is afkomstig van de Kasaï-provincie, de fief van Tshisekedi.

Scenario als in Ivoorkust

Meerdere waarnemers hadden het gisteren over een scenario zoals in Ivoorkust toen de twee presidentskandidaten Laurent Gbagbo en Alassane Ouattara de eed aflegden en hun legers een bloedige burgeroorlog lieten uitvechten. Het worstcasescenarioin Congo zal niet helemaal met dat van Ivoorkust gelijklopen omdat de oppositie er niet gewapend is.

Verwacht wordt dat de ordestrijdkrachten gedurende enkele dagen hard zullen optreden tegen ongewapende aanhangers van Tshisekedi. Dat dit tot dodelijke incidenten kan leiden, bleek gisteren uit een nieuw rapport van de organisatie Human Rights Watch over het verkiezingsgeweld van de afgelopen dagen. Volgens HRW vielen daarbij zeker achttien doden. Vooral de leden van de Republeinse Garde, Kabila's elitetroepen, traden bijzonder brutaal op.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234