Vrijdag 03/12/2021

Vooral werkloosheid leidt tot criminaliteit

Het aantal werklozen in een gemeente is recht evenredig met de criminaliteit, zo blijkt uit een nieuwe studie van criminologen van de UGent en politicologen van de KU Leuven. Meer dan met een gebrek aan geld zou misdaad te maken hebben met een ontbreken aan sociale status.

Een team onder leiding van Leuvens politicoloog Marc Hooghe onderzocht de correlaties tussen werkloosheid, ongelijkheid en armoede enerzijds en criminaliteit anderzijds in 589 Belgische gemeenten. Vooral werkloosheid blijkt bepalend te zijn. In gebieden met hoge werkloosheid liggen ook de criminaliteitscijfers hoog. Dat werkloosheid meer dan armoede een rol speelt, duidt er op dat geld niet per se de drijfveer is. “Geen job hebben zorgt dat mensen een bepaalde sociale status missen”, aldus onderzoeker Bram Vanhoutte. “Het maakt hen onzeker en zorgt voor sociaal isolement. “De correlatie tussen geen baan en misdaad was eerder al gemaakt in landen met een zwak sociaal zekerheidsstelsel, maar gaat dus ook op voor een land als België waar werkloosheidsuitkeringen en minimumlonen gewaarborgd zijn.

Over naar de praktijk. In Mechelen steeg het aantal werkzoekenden van 2.698 in 2008 naar 3.348 in 2009. De criminaliteit in die periode daalde. Idem in Gent: een toename van 10.821 werklozen naar 13.033 maar een daling van het misdaadcijfer. In Leuven en Antwerpen is er wel een positief verband. Leuven meent dat de stijging te verklaren is door ‘rondtrekkende bendes’, Antwerpen haalt wél ‘de crisis’ aan als verklaring.

Ondanks het gebrek aan bewijs in zijn stad gelooft Gents politiecommissaris Steven De Smet wél in de vaststellingen. “Ik denk dat er een zekere vertraging zit op de statistieken.”

Brice De Ruyver ziet nog een andere verklaring. “Ik kan mij vinden in de vaststelling dat de sociaal-economische component zwaar doorweegt bij misdaden, maar ik zou niet meteen de link met individuele gemeenten leggen. Steden en gemeenten importeren hun criminaliteit voor een groot stuk. Daders komen vaak uit het buitenland en ook Vlaamse criminelen blijven allesbehalve in hun eigen gemeente om misdaden te plegen.

Dat beseffen ook de onderzoekers: gemeenten met een lage werkloosheid worden ook volgens hun vaststellingen ‘besmet’ door buurgemeenten die het minder goed doen. Mechels burgemeester Bart Somers bevestigt: “Wij voeren nogal een strikt beleid en dat zorgt ervoor dat Mechelse jongeren soms in Leuven of Lier amok gaan maken.”

De conclusies van de studie lijken in te gaan tegen de bekende studie van Marion van San uit 2000, die voornamelijk de link legt tussen criminaliteit en de aanwezigheid van allochtonen. “Bij van San is een crimineel vooral een buitenlandse, jonge man”, stelt Vanhoutte. “Wij stellen dat andere factoren, zoals werkloosheid, belangrijker zijn.” De Ruyver: “Ik zie niet noodzakelijk tegenstelling. In de groep van werklozen of mensen zonder diploma zijn allochtonen nu eenmaal oververtegenwoordigd.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234