Woensdag 20/11/2019

Vooral hype, verre van hip

Museumtheater dat beter in het archief blijft steken

Gentse Feesten l Paradijsvogels sneuvelen H

in de vlucht der jaren Jan De Smet

De nieuwste Geert Allaert-theaterproductie werd flink gehypet. We zagen de Paradijsvogels de eerste maatjes eten, in oldtimers en jarenvijftigoutfit door Gent sjezen, een braderij opvrolijken met volksspelen en recent hun collega's van de televisieserie verwelkomen op een open repetitiedag. Het populaire stuk van Gaston Martens uit 1932 kan bogen op een achtbare anciënniteit. In een regie van Jef Demedts zorgde het dertig jaar geleden voor een volkstoeloop naar het NTG. De BRT verzilverde dat succes en maakte van deze klassieker uit de volkstoneelliteratuur in 1979 een televisieserie. Het is vooral daaraan te danken dat Paradijsvogels in het collectieve geheugen is blijven hangen.

Als professionaliteit zich ontfermt over volkstheater kan dat de volkscultuur alleen maar ten goede komen. Ook deze keer neemt Demedts de regie voor zijn rekening. De huidige cast bulkt van klinkende namen als Anton Cogen, Magda Cnudde, Werther Van Der Sarren, Martin Gyselinck, Yvonne Delcour en Walter De Buck. Al gaat het volgens de affiche om 'het vrolijkste toneelstuk ooit', toch raakte onze liefde voor deze theaterlegende snel bekoeld.

Geluidstechnische mankementjes, passons. En ja, deze Paradijsvogels is goed geacteerd. Roger Bolders' spel doet je er zelfs naar uitkijken om Sint-Pieter te ontmoeten, publiekslievelinge Yvonne Delcour oogst verdiend spontaan applaus en Dirk Van Vaerenbergh zet een genietbare kosterkwezel neer. In zijn rol van liedjeszanger slaagt Walter 'Tsjiele' De Buck er met zijn accordeonist af en toe in wat sfeer in de zaal te brengen.

Het probleem met Paradijsvogels is de gedateerde tekst. Doordat er nauwelijks sprake is van een plot, moet het stuk het hebben van de smeuïge portrettering van het idyllische dorpsleven, waarvan het zeer de vraag is of het ook tijdens het interbellum heeft bestaan. Er wordt een Vlaanderen van onder de kerstboom getekend, Vlaanderen van schietgebedjes, catechismussen, kapellen langs landwegeltjes, processies en ommegangen. Het wijwater vloeit er even rijkelijk als de jenevers die Rietje Rans achterover kapt, de hosties worden er even gretig verorberd als de pensen van Bolle Verbuyck.

Doordat in de regie zelfs maar een schijntje van ironisering of parodie ontbreekt en de tekst zelf de personages en de devotie niet hekelt, aanschouw je een archaïsch-folkloristisch tableau waar je anno 2005 voor geen centimeter in mee kunt gaan. De hel- en hemelscène van het tweede bedrijf sorteert het effect van Eddy Wally in Space. Met de gemonteerde stem van Onze-Lieve-Vrouw-van-Vlaanderen worden de grenzen van het simplisme ver overschreden. Deze Paradijsvogel "vloog verloren aan de horizon", zoals de dichter Albe, een tijdgenoot van Gaston Martens, schreef.

Waar en wanneer Nog tot 23 juli om 19 uur, Capitole, Gent; 5 en 7 augustus, Kursaal, Oostende; 3, 4, 10 en 11 september, Stadsschouwburg, Antwerpen. Tickets: www.sherpa.be, 070/344.111.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234