Dinsdag 21/01/2020

Voor veel gemeenten is de kous af met de plaatsing van een bord

'Op sommige plaatsen zie je zelfs dat voor de overgang van 70 per uur naar 30 niet meer is voorzien dan een onooglijk bordje'

'Geloofwaardigheid van de zone-30 gaat verloren'

Tegen 1 september moeten alle schoolomgevingen in het land een zone-30 worden. In de praktijk zullen die zones echter vaak nergens op lijken, zegt Tom Dhollander, gedelegeerd bestuurder van de voetgangersbeweging. 'Veel gemeenten maken het zichzelf gemakkelijk: een bord en klaar is kees, zelfs als de auto's op die plaats voordien nog 70 reden.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Kris Hendrickx

Er resten de Belgische gemeenten minder dan drie maanden om al hun schoolomgevingen om te vormen tot een zone-30. Ze zijn daartoe verplicht door het KB van 26 april 2004. De meeste gemeenten hebben ondertussen al hun zone-30-bordjes gezet. Alleen blijft de inrichting van die zones in veel gevallen ook beperkt tot het plaatsen van bordjes. "Het effect en de geloofwaardigheid van de zone-30 gaan daardoor verloren", vindt Tom Dhollander. Mensen zien een brede, rechte straat waar ze altijd al 50 mochten rijden en waar plots zo'n klein bordje met 30 staat. Het gevolg is dat ze hun oude gewoontes behouden. Op sommige plaatsen zie je zelfs dat voor de overgang van 70 kilometer per uur naar 30 niet meer is voorzien dan zo'n onooglijk bordje."

Om een zone-30 echt te laten slagen is meer nodig. "Een automobilist zou meteen een zone-30-gevoel moeten krijgen", vertelt verkeersspecialist Johan Demol van het Centrum Duurzame Ontwikkeling (U Gent). "Dat kan door de hele omgeving aan te passen aan de zone-30. Daarbij hoort een versmalling van de weg en de aanleg van verkeersdrempels, maar ook de materiaalkeuze. Klinkers op een kruispunt geven een breuk aan. Erg belangrijk is dat de automobilist het gevoel krijgt dat de wijk een levende ontmoetingsplaats is. Groen of straatmeubilair, zoals banken, kunnen daarvoor zorgen." Demol waarschuwt er tegelijk voor dat je een zone-30 nooit zo kunt aanleggen dat automobilisten onmogelijk sneller dan 30 kunnen rijden. "4x4's staan hoger op hun wielen en kunnen losjes over een verkeersdrempel rijden. En er zijn altijd mensen die een bochtenparcours eerder als een rallyparcours begrijpen dan als een snelheidsdemper. Het blijft dus ook belangrijk om bestuurders te sensibiliseren en te controleren."

Dhollander begrijpt dat gemeenten niet altijd meteen voor een maximale oplossing kunnen kiezen. "Het KB laat niet veel tijd, een heraanleg kost geld en ook vanuit verkeersveiligheidsperspectief is een slechte zone-30 nog altijd beter dan geen maatregelen."

"Als je dan al met minimale ingrepen werkt, communiceer dan tenminste heel erg duidelijk", vult Demol aan. Zet desnoods een grote boog over de weg met zone-30 voor een paar maanden, een beetje zoals de kilometeraanduidingen in de ronde van Frankrijk." Hij verwijst daarbij naar het Octopusproject van de voetgangersbeweging, dat een goed zichtbare informatiezuil voor scholen plaatst. "En betrek de inwoners, organiseer een feest om de zone-30 in te huldigen. De zones-30 zijn er in de eerste plaats voor schoolkinderen en buurtbewoners, maar het zijn vaak diezelfde bewoners die er het snelst rijden."

Schelle

Deze schoolomgeving in Schelle is een schoolvoorbeeld van hoe het wel moet, vindt Dhollander. "De vernauwing van de straat maakt niet enkel de oversteekafstand voor de voetgangers korter, nauwere straten doen chauffeurs flink vertragen. De school is goed zichtbaar. Belangrijk is ook dat er ruimschoots plaats is voorzien voor zwakke weggebruikers, met brede voetpaden en fietsinfrastructuur. De kettingen maken het moeilijker voor voetgangers naast het zebrapad over te steken. Tegelijk verhindert de afsluiting dat op de stoep geparkeerd wordt. Zo houd je ouders tegen die het liefst de school zouden binnenrijden en hun kinderen aan de klas oppikken. Er is ook aan groen gedacht. De prille boompjes zijn nu nog nauwelijks onzichtbaar, maar zullen over een aantal jaar wel een duidelijk baken worden." Keerzijde van de medaille is dat zo'n aanleg al snel 30.000 euro kost, weet Dhollander.

Zo doe je het niet

Sint-Gillis-Waas

Een brede en ongewijzigde weg, een vergezicht dat tot plankgas uitnodigt, slecht onderhouden voetpaden en een onzichtbare school. Een slechtere inrichting is nauwelijks denkbaar. Het verkeersbordje met zone-30 zal weinig of niets veranderen aan het rijgedrag van de automobilisten, denkt Dhollander. "Dit is een typische Vlaamse dorpsingang. Het totaalbeeld zegt niet 'Pas op, hier is een school en hier rijd je best langzaam', maar laat mensen gewoon verder rijden zoals ze bezig zijn, snel. Voor een automobilist is er geen enkele reden om te vertragen." Door de aanwezigheid van de school meer in de verf te zetten kan dat rijgedrag al flink beïnvloed worden, vindt Dhollander. "Dat hoeft geen geld te kosten. Net zo min als bloembakken bij het begin van de zone-30 duur zijn. Later kan nog altijd een definitieve regeling volgen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234