Donderdag 24/09/2020

InterviewSteven Van Gucht

‘Voor terugkeer naar normaal leven moeten we nog enkele maanden geduld hebben’

Viroloog Steven Van Gucht.Beeld Photo News

Het coronavirus zal niet verdwijnen, maar deze ellende wel. Al zal het nog maanden duren voor we er vanaf zijn. Dat zegt Sciensano-viroloog Steven Van Gucht (44). Hij is net terug van een tiendaagse vakantie in Oostenrijk, waar er géén mondmaskerplicht is in de winkels en de horeca.

Hoe streng waren de coronamaatregelen op uw vakantiebestemming?

“Er zijn grote verschillen van land tot land, vooral wat het dragen van mondmaskers betreft. Op weg naar Tirol hebben we een tussenstop gemaakt in Baden-Württemberg in Duitsland en daar waren ze heel strikt en gedisciplineerd, zoals we dat van Duitsers gewoon zijn. Duitsland is qua strengheid te vergelijken met ons land. In Oostenrijk waren ze iets losser: in de horeca, de winkels en de hotels waren mondmaskers niet verplicht. Afstand houden moest uiteraard wel, en overal was er alcoholgel beschikbaar. En natuurlijk is het eenvoudig om in je eigen bubbel te blijven als je, zoals wij gedaan hebben, je dagen al wandelend in de bergen doorbrengt.”

Hebt u het gevoel teruggekeerd te zijn in een ander land? Mondmaskers zijn hier nu alomtegenwoordig en er is in Antwerpen zelfs een avondklok.

“Zeker. De timing van mijn vakantie was een beetje ongelukkig. Ik had gehoopt dat het nog wel even rustig zou blijven, maar vlak voor mijn vertrek begonnen de cijfers weer te stijgen. Tijdens mijn verblijf in het buitenland ben ik alles vanop afstand blijven volgen.”

“Dat we in een tweede golf zitten, is duidelijk. Het aantal besmettingen stijgt en het gaat echt niet om een kleine toename. Hoelang dit nog zal doorgaan en hoe hoog de curves zullen stijgen, weten we niet. Maar dramatische gevolgen hoeft deze tweede golf niet te hebben. De aanpassingen die de Veiligheidsraad heeft doorgevoerd, kunnen werken. Qua aantal hospitalisaties zitten we nog safe, ook al stijgen het aantal ziekenhuisopnames en het aantal mensen op intensieve wel degelijk. Het is belangrijk dat het aantal hospitalisaties nu stabiliseert, anders kan het heel snel de verkeerde kant opgaan.”

Blijft het aantal ziekenhuisopnames onder controle omdat vooral jonge mensen besmet raken?

“De besmettingen stijgen in alle leeftijdscategorieën, maar we stellen de meeste besmettingen vast bij mensen tussen 18 en 30 jaar. Jongeren hebben inderdaad een kleinere kans om in het ziekenhuis terecht te komen. Dat het aantal ziekenhuisopnames onder controle blijft, kan een tijdelijk effect zijn. Vroeg of laat stoot het virus door naar andere leeftijdscategorieën.”

“Vergelijk het met het griepvirus, dat eerst de kinderen besmet. Daarna gaat het naar de ouders en dan naar de grootouders. Op dezelfde manier kan corona beginnen bij jongeren. Het wordt moeilijk om het virus tegen te houden en te vermijden dat ook mensen van andere leeftijden weer meer besmet raken. In de cijfers zien we wel dat oudere personen zich nu beter afschermen dan vroeger, maar op een bepaald moment zullen zij ook hun kinderen en kleinkinderen willen zien.”

Wat hebben we in België fout gedaan om zo snel geconfronteerd te worden met een tweede golf?

“België is geen uitzondering. Overal in Europa zie je fikse heropflakkeringen, zeker in dichtbevolkte gebieden zoals ons land. We kunnen niet zeggen dat we hier losser omspringen met de regels. Onze maatregelen zijn, zoals gezegd, even streng als de Duitse.”

“In de grote Europese steden zie je het virus weer opduiken in die delen van de stad waar mensen wonen met een lagere socio-economische status. Het gaat om mensen met een lager inkomen, die vaak anderstalig zijn en daarom misschien minder geïnformeerd zijn. De havenstad Antwerpen is in deze tweede golf een vroege vogel bij ons, maar in Rotterdam-Rijnmond - ook een havengebied - stijgt het aantal besmettingen net zo goed.”

Wat vindt u van de strengere maatregelen die de Veiligheidsraad tijdens uw vakantie heeft genomen?

“Als we ons consequent aan de bubbel van vijf houden, nemen we veel vrijheid van het virus af. Toen we nog elke week vijftien mensen mochten zien en bovendien elke week vijftien andere, kwam dit eigenlijk neer op een vrij sociaal leven. Zo hebben we veel ruimte gegeven aan het virus. Het virus heeft geen vleugels of pootjes: het heeft contact tussen mensen nodig om zich te kunnen verspreiden.”

“Ook mondmaskers kunnen een nuttige barrière vormen. Dat je er een zou moeten dragen als je ‘s avonds laat met je hond gaat wandelen in een rustige buurt, volg ik dan weer niet. Maar het is een goede reflex om altijd een mondmasker mee te nemen als je je huis verlaat. Je weet immers nooit wie je zal tegenkomen. Dan wil je misschien wel een praatje slaan.”

“Daarnaast kan de avondklok in Antwerpen zijn nut hebben om samenscholingen ‘s nachts - na het sluiten van de horecazaken - te vermijden. Er zijn andere manieren om hetzelfde effect te bekomen, maar de politie moet het ook nog kunnen controleren.”

Wanneer zullen we het effect van de nieuwe maatregelen zien?

“Ik denk dat we binnen één à twee weken zullen merken dat de cijfers niet meer stijgen. Hoe groot dat effect zal zijn, is moeilijk te zeggen. Begin juli zijn we gestrand op 85 nieuwe besmettingen per week. Misschien zullen we nu op een nieuw, iets hoger plateau uitkomen. Maar ik hoop dat het aantal besmettingen zal dalen. Dan kunnen we comfortabeler het najaar ingaan. Op dat moment zullen de scholen weer open zijn en zullen we weer meer binnen zitten omdat het kouder wordt.”

“Als het aantal besmettingen binnen één à twee weken nog verder blijft stijgen, is dat geen goed teken. Dan zal er bijkomend overleg nodig zijn over nieuwe maatregelen. Veel zal nu afhangen van de discipline van de mensen. Het zijn de mensen zelf die het moeten doen, die de regels strikt moeten volgen.”

Hoelang moeten we deze discipline nog volhouden?

“Ik merk bij veel mensen, ook bij mezelf, een zekere coronamoeheid. Iedereen verlangt naar de vrijheid die we voordien hadden. We hebben al eens enorme inspanningen geleverd en nu moet het nóg eens. Het is begrijpelijk dat velen hier gelaten op reageren. Maar dit is geen sprint, wel een marathon. Binnen enkele maanden zijn we nog niet van het coronavirus af. En toch zal het uiteindelijk voorbijgaan.”

“Het virus zelf zal niet noodzakelijk verdwijnen, maar het zal zich in de toekomst gedragen als een milde infectie. Als voldoende mensen immuun zijn - en dat gebeurt liefst na een vaccinatie - zal corona geen probleem meer zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234