Maandag 25/01/2021

CoronacrisisOnderwijs

Voor onderwijsminister Ben Weyts bestaat er niet zoiets als te veel communicatie

Beeld Tim Dirven

Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) wordt bekritiseerd om zijn hyperactieve communicatie in de coronacrisis. Wat is er misgelopen?

Weyts zal deze middag in de plenaire vergadering van het Vlaams Parlement een reeks lastige vragen moeten beantwoorden over het onderwijsbeleid in coronatijd. Wanneer gaan de scholen weer open? Zullen leerkrachten beschermend materiaal krijgen? Hoe zit het met de laptops die de minister wilde verzamelen voor kinderen die er thuis geen hebben? Het zijn vragen die de actualiteit de laatste dagen beheersen. Dat komt, niet het minst, door minister Weyts zelf. Sinds vorige week zit hij met zijn communicatie in zesde versnelling. 

Een schril contrast met het begin van de coronacrisis. Zeker, de opschorting van de lessen, de opvang op scholen en het begin van het thuisonderwijs waren hoofdpunten in de journaals. Maar nooit beheerste dat de gesprekken. Alle ogen waren gericht op de ziekenhuizen en de woon-zorgcentra. Het is echter niet dat het kabinet in die begindagen van de crisis stilzat. Achter de schermen werd veel voorbereid waar de minister nu nog op teert. Weyts verzamelde al snel enkele experts rondom zich met wie hij verschillende (nood)scenario’s uitwerkte. Op voorstel van de sociale partners organiseerde de minister minstens een keer per week overleg.

Voor die aanpak krijgt Weyts niets dan lof, van vriend en vijand. “We hebben het regeerakkoord allemaal gelezen”, zegt Lieven Boeve, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen. “Het systematisch overleg met het middenveld kwam daar niet echt naar voren als een prioriteit, en dan druk ik me nog zacht uit. Dat gebeurt nu wel, door de uitzonderlijke omstandigheden. En we merken dat daar goed gedragen standpunten uit voortkomen. Het is dan ook te hopen dat er nu lessen worden getrokken voor de rest van de legislatuur.”

Een voorbeeld: alle scholen in Vlaanderen wisten al voor de paasvakantie dat ze deze maandag moesten beginnen met preteaching. Terwijl de Nationale Veiligheidsraad nog niet had besloten over een verlenging van de maatregelen lag er wel al een draaiboek voor na de paasvakantie klaar. Een voorbereid man is er twee waard.

Ballonnetjes

Toch gaat het de afgelopen dagen plots moeilijk. De ene rel volgt de andere op. Waarom?

Het is midden in de paasvakantie dat de eerste barstjes in het pantser komen, als blijkt dat de door Weyts groots aangekondigde inzamelactie van 10.000 laptops voor kinderen die er thuis geen hebben, haar deadline zal missen. Weyts moet toegeven dat van de beloofde laptops er slechts een derde al geleverd is, terwijl het initieel de bedoeling was die zo snel mogelijk na de paasvakantie te laten leveren. Het komt hem op kritiek te staan.

“Als je zo’n belofte doet, moet je daar gewoon in slagen”, zegt Elisabeth Meuleman (Groen). Volgens haar is het “exemplarisch” voor Weyts’ beleid. “Hij communiceert zichzelf kapot: veel aankondigingen, maar of dat ook wat oplevert, is niet altijd duidelijk.” Ook Steve Vandenberghe (sp.a) ergert zich aan die ‘aankondigingspolitiek’. “Ik heb er alle begrip voor dat de minister moeilijke beslissingen moet nemen”, zegt Vandenberghe. “Maar op deze manier rijdt Weyts zich vast. Dat hij liever eerst in de pers communiceert, werkt contraproductief.”

Die kritiek klinkt ook elders in de onderwijswereld. Vooral het voorstel om de deliberaties te verschuiven naar begin juli zodat de hele maand juni maximaal benut kan worden – maar dus de facto te tornen aan de zomervakantie – werkt als een rode lap op een stier bij de vakbonden. “Totaal verbijsterd waren wij dat de minister daarmee in de pers kwam”, zegt Marnix Heyndrickx van de liberale vakbond VSOA. “Waarom ook? Het zal het overleg later vandaag alleen maar moeilijker maken.” 

Beeld Tim Dirven

Niemand die er immers aan twijfelt dat leerkrachten en directies er uiteindelijk geen probleem van zouden maken om langer te werken. Maar door het idee op voorhand de wereld in te katapulteren, bewijst Weyts zichzelf geen dienst. Zo gaan de hakken in het zand.

Ook binnen de Vlaamse meerderheid wordt stilaan de analyse gemaakt: het mag net iets minder. “Het heeft geen zin om nu steeds ballonnetjes op te laten”, oordeelt Loes Vandromme (CD&V). “In tijden van corona moeten we net schouder aan schouder staan en duidelijkheid bieden aan alle leerkrachten en directies.”

Dat Weyts een hyperactieve communicator is, verbaast niemand na de vorige legislatuur, waarin hij zowat elke zondag het nieuws haalde als minister van Openbare Werken of Dierenwelzijn. Maar communiceren over snelwegen of dieren is een andere koek dan het mijnenveld dat onderwijs is, zo ondervindt de minister nu. Daar zijn koepels en vakbonden het gewoon om zelf hun zegje te kunnen doen en heeft iedereen een mening én achterban. 

Heropening van de scholen

Zelf ziet Weyts geen probleem bij zijn beleid de afgelopen weken. “Ongetwijfeld komt mij dat soms op kritiek te staan”, zegt hij. “Maar ik kan me toch niet verschuilen in een communicatieve bunker? Onderschat ook de druk waaronder wij staan niet: wij zijn dag en nacht aan het werk. Wij moeten twee sporen bewandelen: ook het reguliere beleid gaat verder. En aan het einde van de rit ben ik het wel die moet beslissen natuurlijk.”

Over dat beslissen: Weyts hoopt voor vrijdag een akkoord te vinden met de Franstalige en Duitstalige ministers van Onderwijs over een datum voor de heropening van de scholen. Evident is dat niet. Terwijl Vlaanderen luidop nadenkt over een relance, wil men ten zuiden van de taalgrens niet te snel gaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234